Đà Nẵng hướng tới trung tâm tài chính và công nghệ lõi khu vực

Sáng 28/8, tại Đà Nẵng, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phối hợp với UBND TP. Đà Nẵng tổ chức Tuần lễ tài chính và công nghệ Đà Nẵng 2025.

Ba trụ cột kiến tạo vị thế mới cho Đà Nẵng

Ông Nguyễn Thanh Nghị, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho biết, Tuần lễ Tài chính và Công nghệ Đà Nẵng năm 2025 thể hiện sự chủ động quyết liệt và nỗ lực của TP. Đà Nẵng trong việc phát huy tiềm năng, lợi thế, kiến tạo không gian phát triển mới và tạo lập các động lực tăng trưởng mới.

Đồng thời thúc đẩy thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2025 và mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026 - 2030 của cả nước, cũng như triển khai đồng bộ bộ tứ Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, hoàn thiện thể chế về phát triển kinh tế tư nhân.

"Chuỗi sự kiện hội tụ của 3 lĩnh vực cốt lõi gồm tài chính, công nghệ chuyển đổi số và công nghệ vi mạch bán dẫn. Đây là những lĩnh vực được xác định trọng tâm để thúc đẩy khoa học công nghệ đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế của Đà Nẵng nói riêng và của nước ta nói chung", ông Nghị cho hay.

Theo ông Nghị, công nghệ chuỗi khối blockchain và công nghệ chip bán dẫn là 2 trong số 11 lĩnh vực công nghệ thuộc danh mục công nghệ chiến lược của Việt Nam. Đây là các công nghệ mà Việt Nam xác định cần ưu tiên tập trung nghiên cứu, phát triển và làm chủ.

Theo đó, trọng tâm đối với phát triển công nghệ blockchain Việt Nam đã tập trung vào ba nhóm sản phẩm dịch vụ gồm tài sản số, tiền mã hóa và hạ tầng mạng blockchain, hệ thống truy xuất nguồn gốc. Đối với công nghệ bán dẫn là tập trung vào nghiên cứu, phát triển sản xuất dữ liệu, thương mại hóa, chuyển giao công nghệ chip chuyên dụng, chip AI và chip IoT.

"Sự kết hợp ba trụ cột gồm tài chính, công nghệ và vi mạch bán dẫn lần này hướng đến một mục tiêu xuyên suốt là phát triển Đà Nẵng trở thành trung tâm mới của tài chính quốc tế, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ lõi tại Việt Nam và khu vực", ông Nghị nói.

Ông Nguyễn Văn Quảng, Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng cho biết, trong bối cảnh thế giới đang bước vào kỷ nguyên số với những thay đổi, biến động liên tục của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, lĩnh vực tài chính cũng đang có những chuyển biến mạnh mẽ. Fintech, blockchain, vi mạch bán dẫn hay tài chính xanh không còn là một khái niệm trừu tượng mà đã trở thành một trụ cột quan trọng, định hình tương lai của tình hình kinh tế toàn cầu nói chung và tại Việt Nam nói riêng.

"Sự kiện này không chỉ là dịp để Đà Nẵng quảng bá những tiềm năng, lợi thế của mình mà còn là nơi khởi đầu cho những hợp tác lâu dài, bền vững trong lĩnh vực tài chính và công nghệ. TP. Đà Nẵng đang quyết tâm, chủ động chuẩn bị các điều kiện và thể hiện sự cầu thị trong quá trình hợp tác với các đối tác trong và ngoài nước trong việc hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng", ông Quảng cho hay.

Xây trung tâm tài chính Đà Nẵng từ lợi thế cảng biển, sân bay?

Theo bà Nguyễn Thị Bích Ngọc, Thứ trưởng Bộ Tài chính, hiện nay thế giới đang ở trạng thái bất định cao, cạnh tranh chiến lược kéo dài, thương mại phân mảnh, chuỗi cung ứng được thiết kế lại. Dòng vốn quốc tế ưu tiên công nghệ nền tảng như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, hạ tầng dữ liệu và năng lượng sạch.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam nổi lên như điểm đến FDI nhờ vị thế địa - kinh tế, mạng lưới hiệp định thương mại tự do thế hệ mới và môi trường đầu tư ổn định. Với Đà Nẵng, lợi thế này càng rõ nét, là mắt xích hành lang kinh tế Đông - Tây nối Myanmar, Thái Lan, Lào, Việt Nam và hướng ra Biển Đông. 

Theo tính toán, có hơn 1/4 luồng thương mại - đầu tư đường biển toàn cầu đi qua khu vực này. Đây không chỉ là lợi thế địa lý mà còn là logic kinh tế cho một hệ sinh thái tài chính - logistics - bảo hiểm rủi ro, phục vụ cả nội địa và quốc tế.

Bà Ngọc cho rằng, Nghị quyết của Quốc hội về trung tâm tài chính xác lập mô hình "một trung tâm - hai điểm đến": TP.HCM là đầu mối quy mô lớn; Đà Nẵng giữ vai trò chuyên biệt. Tinh thần cốt lõi là phân vai để cộng hưởng, không sao chép hay cạnh tranh trực tiếp.

Trong đó, TP.HCM sẽ tập trung vốn sâu rộng với cổ phiếu, trái phiếu, ngân hàng đầu tư, quỹ quản lý tài sản; còn Đà Nẵng sẽ phát triển thị trường ngách dựa trên lợi thế cảng biển, sân bay, hành lang kinh tế Đông - Tây và công nghiệp ven biển. Định vị này giúp Việt Nam vận hành một trung tâm tài chính quốc tế đa điểm: TP.HCM là đầu tàu thanh khoản; Đà Nẵng là cánh tay nối dài linh hoạt, bám sát thương mại và công nghiệp thực. 

"Một hệ sinh thái tài chính chỉ bền vững khi có "chân hàng thực": dòng hàng, dịch vụ và giá trị thực. Do đó, mô hình trung tâm tài chính phải gắn với Khu Thương mại Tự do Đà Nẵng - không chỉ là khu công nghiệp thông thường, mà là khu thể chế đặc thù về thủ tục, hạ tầng, quản lý chuyên biệt: thông quan nhanh, logistics xanh, kho ngoại quan, cơ chế ngoại lệ kiểm soát rủi ro", bà Ngọc nói và cho biết thêm, trung tâm tài chính Đà Nẵng sẽ cắm rễ sâu vào chuỗi hàng hải - công nghiệp - dịch vụ của toàn vùng.

Ở góc độ chuyên gia, TS. Jochen Biedermann, Giám đốc điều hành, Liên minh các Trung tâm tài chính quốc tế cho biết, để phát triển trung tâm tài chính, Việt Nam nên phát huy sức mạnh nội địa và hỗ trợ các công ty tài chính kỹ thuật số hàng đầu trong nước mở rộng ra toàn cầu, tương tự như các nước châu Á khác.

Bên cạnh đó, nguồn nhân lực đã được cả hai thành phố phát triển, từ việc giáo dục sinh viên đến đào tạo lại nhân viên hiện tại trong lĩnh vực tài chính, cũng như thu hút nhân tài quốc tế thông qua chính sách nhập cư ưu đãi và các lợi ích khác. 

Theo TS. Jochen Biedermann, Việt Nam cần củng cố các định chế, đặc biệt là các cơ quan quản lý tài chính và hạ tầng thị trường. Cùng với đó là đẩy mạnh hợp tác với Lực lượng Đặc nhiệm Hành động Tài chính (FATF) để sớm được đưa ra khỏi danh sách các quốc gia bị giám sát tăng cường. 

Chuyên gia cũng đề cập đền vấn đề về phòng chống tội phạm tài chính, đây là một chủ đề then chốt đối với các trung tâm tài chính, bởi một cơ chế nghiêm ngặt chống lại tội phạm tài chính sẽ giúp nâng cao đáng kể niềm tin từ cộng đồng quốc tế…

Ngoài ra, việc kết nối quốc tế là yếu tố quan trọng. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam, kết nối Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM, điều này sẽ mang lại lợi ích to lớn cho các thành phố phía Nam.