Chuyện GDP bình quân đầu người Việt Nam thua... Lào
Hiện nay ở Việt Nam chỉ tiêu tăng trưởng GDP và GDP bình quân đầu người dường như là những chỉ tiêu quan trọng bậc nhất phản ánh tình trạng “sức khỏe” của nền kinh tế. Nhiều người đánh đồng GDP bình quân đầu người với thu nhập bình quân đầu người, điều này không hoàn toàn đúng.

Năng suất lao động của Việt Nam bị đánh giá thấp hơn Lào. Ảnh: THÀNH HOA
Thu nhập bình quân đầu người có liên quan đến GDP nhưng hoàn toàn không phải là GDP bình quân đầu người. Tên gọi của GDP là “tổng sản phẩm trong nước - Gross domestic products”, như vậy ngay tên gọi của nó cũng không có liên quan trực tiếp đến thu nhập.
GDP là một trong những chỉ tiêu kinh tế tổng hợp trong Hệ thống các tài khoản quốc gia (System of National Accounts - SNA). Hệ thống các tài khoản quốc gia bao gồm các chỉ tiêu quan trọng khác như: Tổng thu nhập quốc gia (Gross National Income - GNI), thu nhập quốc gia khả dụng (National Disposable Income - NDI), tiết kiệm (Saving)...
Từ khi chuyển từ hệ thống các bảng cân đối vật chất (MPS) sang hệ thống tài khoản quốc gia (SNA), nhiều chỉ tiêu của Việt Nam ngày càng tương đồng với thế giới, đồng thời cũng phát sinh một số ngộ nhận về con số GDP. Một số coi GDP gần như là chỉ tiêu thu nhập (lẽ ra chỉ tương quan cùng chiều) và trong nhiều trường hợp gây ra những hiểu lầm.
Hiện nay Việt Nam chưa công bố (chưa tính) GDP theo phương pháp thu nhập mà tính theo phương pháp sản xuất. GDP theo phương pháp thu nhập bao gồm: Thu nhập của người lao động + Thặng dư sản xuất gộp (bao gồm khấu hao tài sản cố định) + Thuế sản xuất (bao gồm thuế sản phẩm và thuế sản xuất khác) – trợ giá sản phẩm.
Thu nhập của các khu vực thể chế trong GDP mới là thu nhập từ quá trình sản xuất, tổng thu nhập của mỗi khu vực thể chế bao gồm thu nhập từ sản xuất, thu nhập từ sở hữu và thu nhập từ chuyển nhượng (như kiều hối).
Nếu chỉ căn cứ vào chỉ tiêu GDP bình quân đầu người để nhận định kinh tế Việt Nam không bằng kinh tế Lào là chưa đầy đủ, nhưng đây cũng có thể coi là một chỉ tiêu cảnh báo cho kinh tế Việt Nam những năm tiếp theo.
Chẳng hạn, thu nhập từ sản xuất của dân cư theo bảng cân đối liên ngành của Tổng cục Thống kê bằng khoảng 59% tổng giá trị tăng thêm; lấy số liệu năm 2016 thì thu nhập từ sản xuất khoảng 2.611.585 tỉ đồng. Trong khi đó, tổng thu nhập của dân cư là khoảng 3.446.215 tỉ đồng (= tổng thu nhập bình quân tháng x 12 tháng x dân số). Như vậy, thu nhập từ ngoài sản xuất (từ sở hữu và chuyển nhượng) là 834.630 tỉ đồng, chiếm 24,2% tổng thu nhập. Điều này cho thấy thu nhập của người dân Việt Nam phụ thuộc khá nhiều vào thu nhập từ ngoài sản xuất. Trong đó, có một phần từ kiều hối (chiếm khoảng 5% tổng thu nhập). Còn lại khoảng trên 17% là các khoản thu nhập từ ngoài sản xuất khác. Phải chăng trong con số 17% này có một phần thu nhập từ nền kinh tế chưa được quan sát (kinh tế ngầm)?
Ngoài ra, nếu nhìn chỉ tiêu GDP từ chi tiêu cuối cùng (bao gồm tiêu dùng của dân cư, chi tiêu dùng của Chính phủ, tích lũy gộp tài sản, xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ thuần), có thể thấy chi thường xuyên càng lớn càng làm tăng GDP, đầu tư không hiệu quả cũng làm tăng GDP tại thời điểm đó (đào đường, vỉa hè làm tăng GDP và lấp đường cũng làm tăng GDP trong năm).
Như vậy, chỉ nhìn vào một chỉ tiêu GDP để đánh giá nền kinh tế khởi sắc hay sụt giảm là chưa thỏa đáng lắm.
Tuy đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong phát triển kinh tế những năm gần đây nhưng Việt Nam vẫn đang thuộc nhóm nước có thu nhập trung bình thấp với GDP bình quân đầu người năm 2016 đạt 2.215 đô la Mỹ, năm 2017 đạt 2.389 đô la Mỹ và dự kiến năm 2018 đạt khoảng 2.500 đô la Mỹ. Xét trong khu vực ASEAN, trong nhóm các nước có thu nhập trung bình thấp bao gồm Campuchia, Lào, Myanmar, Philippines và Việt Nam, tại thời điểm năm 2014, Việt Nam vẫn đứng thứ 2, sau Philippines (đạt 2.852 đô la Mỹ) với mức GDP bình quân đầu người đạt 2.052 đô la Mỹ; cao hơn Lào khoảng 1,05 lần; cao hơn Campuchia 1,8 lần và Myanmar 1,6 lần.
Tuy nhiên, từ sau năm 2015, Lào đã vượt lên chiếm vị trí thứ 2 của Việt Nam trong nhóm nước thu nhập trung bình thấp của khu vực ASEAN với mức GDP bình quân đầu người đạt 2.221 đô la Mỹ năm 2016 và 2.530 năm 2017 (cao hơn Việt Nam khoảng 1,06 lần) và có khả năng sẽ còn nới rộng. Đó là thực trạng chỉ tiêu GDP bình quân đầu người của Việt Nam so với các nước trong khu vực ASEAN.
Tuy vậy, như đã đề cập ở trên, đánh giá thực trạng kinh tế của một quốc gia không thể chỉ dựa vào một chỉ tiêu mà cần xem xét nhiều chỉ tiêu và các chỉ tiêu cần đặt trong mối quan hệ với nhau. Đánh giá về trình độ kinh tế không thể chỉ dựa vào một chỉ tiêu GDP bình quân đầu người mà còn cần xem xét cả các chỉ tiêu đánh giá về quy mô kinh tế, cơ cấu kinh tế, các chỉ tiêu về chất lượng tăng trưởng, các chỉ tiêu về năng lực cạnh tranh, trình độ quản lý... Do đó, nếu chỉ căn cứ vào chỉ tiêu GDP bình quân đầu người để nhận định kinh tế Việt Nam không bằng kinh tế Lào là chưa đầy đủ, nhưng đây cũng có thể coi là một chỉ tiêu cảnh báo cho kinh tế Việt Nam những năm tiếp theo.
(Theo Thời báo Kinh tế Sài Gòn)
- Cùng chuyên mục
Tập đoàn Trung Đông đề xuất đầu tư tổ hợp dịch vụ-sân golf 2,6 tỷ USD tại Bình Thuận
Tập đoàn PDSI đề xuất ý tưởng triển khai dự án Khu tổ hợp dịch vụ kết hợp sân golf có quy mô khoảng 425 ha.
Đầu tư - 27/03/2025 07:58
Lotte muốn xây đại siêu thị tại Thái Nguyên
Lotte mong muốn nhận được sự quan tâm hợp tác, giúp đỡ của tỉnh Thái Nguyên để Tập đoàn có thể đầu tư các dự án, trước mắt là siêu thị lớn tại địa phương.
Đầu tư - 27/03/2025 06:00
Quảng Ngãi chấp thuận chuyển nhượng đất nông nghiệp ở Lý Sơn để làm dự án du lịch
Tỉnh Quảng Ngãi chấp thuận cho CTCP Đầu tư Phát triển Anh Thu nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất nông nghiệp để thực hiện dự án Tổ hợp du lịch văn hóa di sản Lý Sơn tại huyện Lý Sơn.
Đầu tư - 26/03/2025 17:56
2 khu công nghiệp ở Quảng Ninh thu hút hơn 1,3 tỷ USD vốn FDI
Khu công nghiệp Bắc Tiền Phong và Nam Tiền Phong là hai khu công nghiệp chiến lược trong kế hoạch phát triển kinh tế của tỉnh Quảng Ninh, với mục tiêu thu hút đầu tư mạnh mẽ và tạo ra nền tảng vững chắc cho sự phát triển công nghiệp bền vững.
Đầu tư - 26/03/2025 17:07
FPT muốn mở rộng hợp tác lĩnh vực bán dẫn ở Hàn Quốc
Lãnh đạo TP. Yongin, thành phố đang được chính phủ Hàn Quốc chú trọng đầu tư phát triển công nghệ, vừa có buổi gặp gỡ với doanh nghiệp Việt Nam và Hàn Quốc để bàn việc hợp tác đầu tư.
Công nghệ - 26/03/2025 17:02
Khu đô thị ven vịnh Cam Ranh được phép huy động vốn hơn 14.700 tỷ
Khu đô thị ven vịnh Cam Ranh (tại TP. Cam Ranh, Khánh Hòa) do liên danh CTCP Đầu tư Cam Ranh, CTCP Vinhomes, CTCP Giải pháp năng lượng VinES làm chủ đầu tư, đã đủ điều kiện huy động vốn.
Đầu tư - 26/03/2025 14:49
Cầu vượt hơn 1.500 tỷ qua sông Hương được thông xe kỹ thuật
Ngày 26/3, UBND TP. Huế đã tổ chức lễ thông xe kỹ thuật cầu vượt bắc qua sông Hương với tổng vốn đầu tư hơn 1.500 tỷ đồng.
Đầu tư - 26/03/2025 14:19
Những 'con gà đẻ trứng vàng' của Singapore tại Việt Nam
Tại Việt Nam, những khoản đầu tư trực tiếp và gián tiếp đã và đang đem lại doanh thu lớn cho các doanh nghiệp Singapore.
Đầu tư - 26/03/2025 11:34
Bất động sản thành phố mới Thủ Đức: Hướng tới phân khúc cao cấp
Với định hướng trở thành trung tâm tài chính của cả nước và tương lai sẽ phát triển thành một trung tâm tài chính khu vực, thị trường bất động sản TP. Thủ Đức đang được định hình với những khu chung cư và trung tâm thương mại cao cấp…
Bất động sản - 26/03/2025 11:00
Doanh nghiệp nào đứng sau dự án chế biến cát hơn 2.100 tỷ ở Huế ?
Dự án nhà máy chế biến cát thạch anh công nghệ cao creanza do CTCP vật liệu công nghệ cao Creanza làm chủ đầu tư với quy mô 2.187 tỷ đồng.
Đầu tư - 26/03/2025 09:43
Mỹ mạnh tay về thuế quan thời Trump 2.0, Việt Nam có thể làm gì?
Giới quan sát nhận định Việt Nam có thể trở thành mục tiêu tiếp theo trong chính sách thuế quan của Washington, đồng thời đưa ra các khuyến nghị để tránh kịch bản bị áp thuế.
Đầu tư - 26/03/2025 09:39
Đạt Phương xây dựng nhà máy kính hoa siêu trắng đầu tiên ở Huế
Tập đoàn Đạt Phương khởi công Nhà máy kính hoa siêu trắng đầu tiên ở TP. Huế với có quy mô 12,18ha, tổng mức đầu tư 2.000 tỷ đồng.
Đầu tư - 25/03/2025 20:29
Vĩnh Phúc: Tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, hướng tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số
Để năm 2025 kinh tế tăng trưởng 2 con số, tỉnh Vĩnh Phúc đang tập trung tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp.
Đầu tư - 25/03/2025 15:46
Thủ tướng chấp thuận dự án khu đô thị hơn 260.000 tỷ ở Khánh Hòa
Dự án Khu đô thị mới Cam Lâm (tại Khánh Hòa) có tổng vốn hơn 260.000 tỷ đồng vừa được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư.
Đầu tư - 25/03/2025 15:18
Liên danh Dacinco thi công dự án 280 tỷ ở Đà Nẵng
Liên danh Công ty TNHH Đầu tư xây dựng Dacinco, Công ty TNHH Xây Dựng và Thương mại Nhất Huy, CTCP Xây dựng Công trình Thủy Hà Nội và CTCP Chiếu sáng công cộng sẽ thi công dự án hơn 280 tỷ ở Đà Nẵng.
Đầu tư - 25/03/2025 10:00
Đề xuất đầu tư hơn 152.000 tỷ đồng mở rộng 1.144km cao tốc Bắc - Nam
Bộ Xây dựng vừa đề xuất Chính phủ cho phép đầu tư hơn 152.000 tỷ đồng mở rộng 1.144km các đoạn tuyến trên cao tốc Bắc – Nam phía Đông.
Đầu tư - 25/03/2025 07:02
- Đọc nhiều
-
1
'Bơm' tiền vào nền kinh tế, bất động sản liệu có 'nhảy múa'?
-
2
Thủ tướng dự khánh thành đập dâng 'hình chiếc lá' 738 tỷ ở Bình Định
-
3
Sáp nhập tỉnh thành: Nhà đầu tư muốn đặt cược vào bất động sản?
-
4
Bình Định sẽ khởi công 7 dự án giao thông hơn 57.800 tỷ trong năm 2025
-
5
Gelex Electric báo lãi quý I gấp 3 cùng kỳ, muốn phát triển mạnh thị trường quốc tế
Đáng đọc
- Đáng đọc
'Bối cảnh mới mở ra những cơ hội đầu tư chưa từng có'
Tài chính - Update 5 day ago
Phát triển kinh tế tư nhân - đòn bẩy cho một Việt Nam thịnh vượng
Sự kiện - Update 1 week ago
Điểm tên nhóm ngành hưởng lợi từ thương chiến
Đầu tư thông minh - Update 1 week ago
Khi nào cổ phiếu VNM đảo chiều?
Tài chính - Update 1 month ago