'Cần cụ thể hoá nguồn lực tài chính cho kinh tế tuần hoàn'

Ngày 21/9, trong khuôn khổ lễ ra mắt sách "Kinh tế tuần hoàn & những mô hình tiên phong", Tạp chí Nhà đầu tư đã tổ chức tọa đàm về "Những giải pháp tiếp theo nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn (KTTH) tại Việt Nam".

5 quan điểm thực hiện kinh tế tuần hoàn

Tại đây, TS. Lại Văn Mạnh, Trưởng Ban Kinh tế tài nguyên và môi trường, Viện Chiến lược, Chính sách tài nguyên và môi trường, Bộ TN&MT đã giới thiệu dự thảo Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện kinh tế tuần hoàn.

TS. Nguyễn Văn Mạnh cho hay, cuốn sách ra mắt ngày hôm nay là tài liệu hữu ích và quý giá, là căn cứ để nhóm nghiên cứu có thể chỉnh sửa dự thảo Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện KTTH. Cuốn sách cũng giúp nâng cao việc thực hiện KTTH song vẫn cần các tài liệu chi tiết khác nhằm cụ thể cho từng khu vực như nông nghiệp, da giày, công nghiệp,…

Theo ông, mục đích của dự thảo này là hình thành hệ thống cơ cấu sản xuất, tiêu dùng bền vững, sử dụng hiệu quả giá trị tài nguyên, nguồn nguyên liệu, vật liệu đã qua sử dụng, hạn chế tối đa chất thải ra môi trường, thúc đẩy sự tái sinh của thiên nhiên trên cơ sở lựa chọn, áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn phổ biến và phù hợp, khai thác hiệu quả tiềm năng về đổi mới, sáng tạo của cộng đồng doanh nghiệp, người dân để thúc đẩy áp dụng kinh tế tuần hoàn, gắn với thực hành tốt, tạo dựng văn hóa trong sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng, tiến tới hình thành xã hội tuần hoàn vật chất.

Ngoài ra, dự thảo này xoay quanh 5 quan điểm gồm: Phát triển KTTH hướng đến thực hiện chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng chất lượng, hiệu quả, nâng cao năng lực cạnh tranh, giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa kinh tế với môi trường, góp phần đạt được các mục tiêu phát triển bền vững; KTTH phải được lồng ghép vào các chiến lược chính sách phát triển kinh tế - xã hội và được thực hiện trên tất cả các giai đoạn của vòng đời sản phẩm; KTTH phải đảm bảo hài hòa lợi ích của các chủ thể liên quan, lấy con người làm trung tâm; phải gắn với khuyến khích thể chế đột phá, ứng dụng các thành tựu của khoa học công nghệ hiện đại; đảm bảo hạ tầng đồng bộ, thúc đẩy liên kết và phối hợp hiệu quả giữa các chủ thể trong nền kinh tế.

TS. Võ Trí Thành, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh cho rằng trong thời gian gần đây, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn đang được đề cập mạnh mẽ hơn trong thời gian gần đây, điều này có thể lý giải bởi 3 lý do: Vấn đề sống chết của nhân loại, biến đổi khí hậu đe dọa môi trường sống của con người; sự thay đổi về quan điểm, nhận thức về phát triển, không chỉ còn tăng trưởng mà còn phải kèm yếu tố bền vững, bao trùm, sáng tạo; đối với Việt Nam, hai thách thức lớn nhất để Việt Nam đạt được khát vọng 2045 đó là tăng trưởng đủ cao; thứ hai là thực hiện được chuyển đổi xanh, thực hiện được cam kết COP26.

"Do vậy, có thể xem đây là thời điểm "to be or not to be", tất nhiên có chuyển đổi, có bước đi nhưng thời gian và nguồn lực đang bị thu hẹp, cần phải bắt tay ngay, chưa đề cập đến vấn đề tốc độ, nếu đặt trước bối cảnh khát vọng Việt Nam 2045 là vô cùng khó khăn", TS. Võ Trí Thành phân tích.

Ngoài ra, theo ông Thành, cách tiếp cận phải vẫn là thể chế, chính sách nhưng phải từ dưới lên, phải ghi nhận phản hồi của thị trường, người dân, doanh nghiệp, đúng như chương trình hành động của Bộ Tài nguyên và Môi trường đang dự thảo. Trong chiến lược tăng trưởng xanh chúng ta đã đề cập sản xuất xanh, đầu tư xanh, nhưng cần phải lưu ý là cuộc sống xanh, tiêu dùng xanh cũng vô cùng quan trọng.

Cụ thể hoá nguồn lực tài chính cho kinh tế tuần hoàn

Ông Bùi Tiến Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế tổng hợp, Ban Kinh tế Trung ương cũng đánh cuốn sách có thông điệp rõ là phải gắn với thực tiễn, kinh tế xanh, KTTH phải gắn với cụ thể triển khai trên thực tiễn.

Về mặt chính sách, ông Dũng thông tin đã tiếp cận xây dựng Nghị quyết 29 về công nghiệp hoá, hiện đại hoá có chỉ đạo cụ thể đặt hàng Bộ TN&MT xây dựng chuyên sâu báo cáo về KTTH, cân nhắc, nhìn nhận toàn diện là cả kinh tế, xem chúng ta đang ở trình độ sản xuất nào, doanh nghiệp đóng góp vai tro gì để chuyển đổi KTTH.

Cũng theo ông, Việt Nam cần góc tiếp cận góc độ thực tiễn hơn, dưới góc độ công nghiệp và công nghệ. Một số ngành sẽ chịu tác động trực tiếp với hoạt động kinh tế tuần hoàn gồm: Thép, dệt may, da giầy, vật liệu xây dựng, nhựa, hoá dầu, hoá chất - sử dụng nhiều nguyên liệu đầu vào và có nguyên liệu đầu ra. Cần định lượng được để có chính sách chuẩn. Chúng ta cần có chính sách ngành vừa cụ thể, vừa hiệu quả, vừa tiết kiệm mà thúc đẩy được KTTH?

"Chúng tôi tiếp cận theo hướng đơn giản: 3R - giảm thiểu đầu vào nguyên vật liệu? có tái chế tốt không? rồi có tái sử dụng? Nên có những mô hình cho dù chưa hoàn thiện nhưng phải bắt đầu. Từng DN phải trả lời được câu hỏi cùng nhà nước làm gì để có kinh tế tuần hoàn vừa hiệu quả lại bảo vệ môi trường.

Cần phân định rõ vai trò của nhà nước, hỗ trợ đến giai đoạn nào, cần từng bước tiến tới để giảm thiểu phát thải; cụ thể hoá nguồn lực (tài chính huy động được như thế nào để nâng cao công nghệ), doanh nghiệp tham gia như thế nào? Nói tóm lại là cần cụ thể về phát triển kinh tế tuần hoàn như thế nào trong kế hoạch phát triển KTTH quốc gia", ông Dũng cho ý kiến.

Bài liên quan

[VIDEO] Tạp chí Nhà đầu tư giới thiệu sách 'Kinh tế tuần hoàn & những mô hình tiên phong'

Sách 'Kinh tế tuần hoàn & những mô hình tiên phong' góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xanh

Sáng nay (21/9), Tạp chí Nhà đầu tư ra mắt sách 'Kinh tế tuần hoàn và những mô hình tiên phong'

Doanh nghiệp đầu tư công nghệ 'khủng' làm kinh tế tuần hoàn