Bộ Công Thương tiếp nhận hồ sơ điều tra chống lẩn tránh thuế bán phá giá thép cán nóng khổ rộng từ Trung Quốc

Ngày 10/9/2025, Cơ quan điều tra đã tiếp nhận hồ sơ yêu cầu điều tra chống lẩn tránh biện pháp chống bán phá giá đối với sản phẩm thép cán nóng HRC khổ rộng lớn hơn 1.880 mm và nhỏ hơn 2.300 mm, xuất xứ từ Trung Quốc, do đại diện ngành sản xuất trong nước làm bên yêu cầu. Đến ngày 18/9/2025, Cục xác nhận hồ sơ này là đầy đủ, hợp lệ theo quy định của pháp luật về phòng vệ thương mại.

Căn cứ theo Điều 88 Nghị định số 86/2025/NĐ-CP ngày 11/4/2025, trong thời hạn 45 ngày, kể từ ngày nhận được hồ sơ đầy đủ, hợp lệ, Cơ quan điều tra sẽ tiến hành thẩm định chi tiết nội dung hồ sơ để trình Bộ trưởng Bộ Công Thương xem xét có quyết định khởi tố vụ việc điều tra hay không.

Nội dung thẩm định bao gồm: Xác định dấu hiệu về việc lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại; Xác định sự thay đổi về lượng, giá trị hàng hóa nhập khẩu từ các nước xuất xứ hoặc nước xuất khẩu sau khi biện pháp phòng vệ thương mại được áp dụng; Xác định chứng cứ cho thấy việc lẩn tránh biện pháp là nguyên nhân gây thiệt hại hoặc làm giảm hiệu quả của biện pháp đang có hiệu lực đối với ngành sản xuất thép trong nước.

Theo số liệu từ hải quan, trong 4 tháng đầu năm, lượng thép cuộn cán nóng (HRC) nhập khẩu về Việt Nam đạt hơn 3,1 triệu tấn, giảm 15% so với cùng kỳ năm trước. Riêng thép nhập từ Trung Quốc chiếm 62% với 1,9 triệu tấn.

Đáng báo động là lượng thép HRC khổ rộng từ 1.880mm trở lên nhập khẩu từ Trung Quốc vào Việt Nam đã tăng đột biến. Chỉ trong tháng 4 vừa qua, Việt Nam đã nhập 214.000 tấn, tăng 81% so với cả quý I/2025 (118.000 tấn).

Lũy kế 4 tháng đầu năm nay, các loại thép HRC khổ rộng nhập từ Trung Quốc vào nước ta là 335.000 tấn, cao gấp 4,6 lần so với 6 tháng cuối năm 2024 (71.200 tấn) và gấp 25 lần lượng nhập trong 6 tháng đầu năm 2024.

Số liệu nhập khẩu tăng bất thường cho thấy có dấu hiệu rõ ràng của hành vi lẩn tránh thuế chống bán phá giá tạm thời đối với sản phẩm thép cán nóng nhập khẩu, nhất là từ Trung Quốc.

Đến 21/2/2025, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định 460 về việc áp dụng thuế chống bán phá giá tạm thời đối với một số sản phẩm thép cán nóng có xuất xứ từ Ấn Độ và Trung Quốc, sau gần 5 tháng chính thức điều tra.

Sau thời gian ban đầu chủ yếu đứng ở vai trò bị động của người bị kiện trong các vụ việc phòng vệ thương mại, các doanh nghiệp ngành thép của Việt Nam cũng đã chủ động phát hiện các hành vi thương mại không lành mạnh của các doanh nghiệp để xây dựng hồ sơ và đề nghị Bộ Công Thương khởi xướng điều tra.

Việc Cục Phòng vệ thương mại tiếp nhận hồ sơ vào ngày 10/9/2025 đánh dấu một bước rõ ràng trong việc ngành thép trong nước chủ động sử dụng pháp luật để bảo vệ quyền lợi trước các dòng hàng nhập khẩu giá thấp có dấu hiệu lẩn tránh thuế. Đây có thể là tiền lệ quan trọng cho việc xử lý các vụ lẩn tránh thuế trong tương lai.