Dòng tiền ngoại quay trở lại?

Trong tuần giao dịch 16/9 – 20/9, thị trường chứng khoán ghi nhận phục hồi khi VN-Index tăng từ 1.251 điểm lên 1.274 điểm với 4 phiên tăng điểm và 1 phiên giảm điểm (phiên đầu tuần).

Bên cạnh đó, thanh khoản sàn HoSE sau khi chạm mức thấp 10.000 – 11.000 tỷ đồng cuối tuần trước thì dần phục hồi. Đặc biệt, phiên ngày 20/9, thanh khoản thị trường đạt 21.800 tỷ đồng, mức cao nhất trong vòng 2 tháng qua.

Đồng thời, khối ngoại cũng có tuần giao dịch tích cực hiếm hoi khi mua ròng trở lại với giá trị hơn 1.200 tỷ đồng. Khối ngoại mua ròng liên tiếp 4 phiên và mới bán ròng trở lại phiên thứ 6 (20/9) với hơn 300 tỷ đồng. Các cổ phiếu được mua mạnh có thể kể đến SSI, FPT, VHM… và bán ra HPG, EVF… Lưu ý, phiên 20/9 là ngày quỹ FTSE Vietnam Swap UCITS ETF và VanEck Vectors Vietnam EFT tái cơ cấu danh mục.

Nếu xét từ đầu năm đến hết tháng 8, khối ngoại đã bán ròng 64.700 tỷ đồng, vượt qua giá trị bán ròng cả năm 2021. Tuy nhiên, đà bán ròng của khối ngoại đã giảm tốc, trong tháng 8 chỉ bán ròng khoảng 3.600 tỷ đồng, bằng 1/4 so với tháng 5 và 6.

Nhiều động lực cho dòng tiền ngoại trở lại

Thông tin ảnh hưởng tích cực lên giao dịch khối ngoại gần đây là Cục Dữ trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định hạ lãi suất 0,5 điểm % xuống còn 4,75-5%/năm. Quan chức Fed dự báo lãi suất tham chiếu giảm thêm 0,5% cuối năm nay và 1% vào năm sau. Sang 2026, họ sẽ hạ tiếp 0,5% để đưa lãi suất về 2,75-3%.

Ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược Thị trường VPBankS cho biết sau khi Fed hạ lãi suất thì dòng vốn có xu hướng chạy từ thị trường chứng khoán đã tăng nóng sang thị trường chứng khoán có mức sinh lời tốt hơn. Theo đó, dòng tiền ngoại kỳ vọng trở lại Việt Nam cuối năm nay hoặc đầu năm sau. Bởi Việt Nam có nhiều câu chuyện hấp dẫn nhà đầu tư nước ngoài như nâng hạng, nền kinh tế tăng trưởng cao hướng tới xuất khẩu.

Mới đây, Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 68/2024/TT-BTC có hiệu lực thi hành từ 2/11. Thông tư đã tháo gỡ nút thắt ký quỹ khi giao dịch (pre-funding) đối với nhà đầu tư tổ chức nước ngoài. Theo đó, nhà đầu tư tổ chức nước ngoài không nhất thiết phải ký quỹ đủ 100% giá trị giao dịch. Việc xác định tỷ lệ ký quỹ sẽ do công ty chứng khoán (CTCK) đánh giá rủi ro thanh toán và đảm bảo đủ tiền thực hiện giao dịch.

Bên cạnh đó, Thông tư cũng nêu ra lộ trình công bố thông tin bằng tiếng Anh. Cụ thể, tổ chức niêm yết, công ty đại chúng quy mô lớn công bố thông tin định kỳ đồng thời bằng tiến anh kể từ 1/1/2015; thông tin bất thường, thông tin theo yêu cầu và thông tin về các hoạt động khác từ 1/1/2026. Các tổ chức đại chúng khác được kéo lùi thời hạn công bố thông tin định kình bằng tiếng Anh đến 1/1/2027 và các thông tin khác từ 1/1/2028.

Pre-funding hay quyền tiếp cận bình đẳng thông tin với nhà đầu tư nước ngoài (thông tin được công bố bằng tiếng anh) là những nút thắt quan trọng gần gỡ bỏ trong tiến trình nâng hạng của thị trường chứng khoán (TTCK) từ cận biên lên mới nổi.

Trước động thái này, nhiều tổ chức phân tích đánh giá cao triển vọng đạt mục tiêu nâng hạng thị trường vào 2025 của Chính Phủ. SSI Research duy trì kịch bản Việt Nam sẽ được nâng hạng trong kỳ đánh giá tháng 9/2025. MSVN cho rằng FTSE có thể cần 6 tháng hoặc hơn nữa để đánh giá sự ổn định của cơ chế mới và tham khảo ý kiến của các nhà đầu tư của họ để nâng hạng Việt Nam vào tháng 9/2025 (kịch bản cơ sở) hoặc tháng 3/2025 (kịch bản tốt nhất).

Xóa pre-funding sẽ là một giải pháp giúp các quỹ đầu tư nước ngoài có thể xem xét giải ngân lại vào thị trường Việt Nam, bên cạnh việc luân chuyển dòng tiền đầu tư sang thị trường mới nổi trong bối cảnh đồng USD hạ nhiệt.

Việc nâng hạng lên thị trường mới nổi, theo ước tính sơ bộ từ SSI Research dòng vốn từ các quỹ ETF có thể lên đến 1,7 tỷ USD, chưa tính đến dòng vốn từ các quỹ chủ động (FTSE Russell ước tính tổng tài sản từ các quỹ chủ động gấp 5 lần so với các quỹ ETF).