Chính quyền Trump chuẩn bị nâng thuế quan lên 15%

Chính phủ Mỹ đã bắt đầu thu thuế nhập khẩu tạm thời mới ở mức 10% từ hôm qua (24/2) và đang chuẩn bị tăng mức thuế này lên 15% như Tổng thống Donald Trump thông báo vào cuối tuần trước.

Ngày 20/2, Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế mà chính quyền Trump áp dụng theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Phản ứng trước phán quyết này, ông Trump ngay lập tức thông báo áp mức thuế 10% để thay thế thuế IEEPA bị tuyên vi hiến và chưa đầy 1 ngày sau ông tuyên bố sẽ tăng mức thuế lên 15%.

Trước khi bị Tòa án Tối cao hủy bỏ, mức thuế này dao động từ 10% đến 50%. CBP đã dừng thu thuế quan áp chiểu theo IEEPA kể từ 00:01 giờ miền Đông (tức 12:01 giờ Việt Nam) ngày 24/2.

Tối 23/2, trước khi bắt đầu thu thuế mới, Cơ quan Hải quan và Biên phòng Mỹ (CBP) đã thông báo cho các công ty vận chuyển rằng mức thuế sẽ là 10%. Thông báo của CBP đề cập đến sắc lệnh hôm 20/2 của ông, nói rằng ngoài các sản phẩm được miễn trừ, hàng nhập khẩu sẽ "phải chịu thêm mức thuế suất theo giá trị là 10%", nhưng không giải thích về lý do tại sao mức thuế suất thấp hơn lại được áp dụng.

Reuters dẫn lời một quan chức Nhà Trắng rằng ông Trump không thay đổi ý định áp thuế 15% theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Tuy nhiên, quan chức này không cho biết thời điểm tăng thuế.

Bắt đầu nộp đơn đòi hoàn thuế

Các nguyên đơn thắng kiện trong vụ án thuế quan tại Tòa án Tối cao đã nộp đơn lên các tòa án liên bang hôm 24/2 để thi hành phán quyết và khởi động quy trình hoàn tiền.

Trung tâm Tư pháp Tự do cho biết cơ quan này và luật sư cố vấn Neal Katyal đã phối hợp nộp đơn lên Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (CIT) tại New York và Tòa án Phúc thẩm Liên bang Mỹ tại Washington, yêu cầu ban hành ngay lập tức một lệnh chuyển vụ án lại cho CIT xử lý và yêu cầu chính phủ ban hành chỉ thị hoàn trả thuế quan kèm lãi suất.

Tòa án Tối cao đã chuyển lại vụ án cho các tòa án cấp dưới để giải quyết các khoản hoàn tiền.

Theo ước tính của mô hình Ngân sách Penn-Wharton, các cơ quan liên bang đã thu hơn 175 tỷ USD tiền thuế nhập khẩu theo IEEPA.

Sara Albrecht, Chủ tịch Trung tâm Tư pháp Tự do – tổ chức đại diện cho 5 doanh nghiệp nhỏ phản đối thuế quan, cho biết chính phủ cần phải tuân thủ các cam kết trước đó về việc hoàn tiền tự động nếu thuế quan bị bãi bỏ.

Hiện vẫn chưa rõ liệu và bằng cách nào các công ty sẽ được hoàn các khoản thuế đã trả theo IEEPA.

Phát biểu sau phán quyết của Tòa án Tối cao, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết quá trình hoàn thuế sẽ kéo dài nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng. Ông cho biết các công cụ thuế khác như Mục 232 (về an ninh quốc gia) và Mục 301 (về các hành vi thương mại không công bằng) sẽ giúp doanh thu thuế quan không giảm.

Phe Dân chủ vào cuộc đòi hoàn thuế

Ngày 23/2, một nhóm 22 thượng nghị sỹ đảng Dân chủ đã trình một dự luật yêu cầu chính quyền của Tổng thống Donald Trump phải hoàn trả đầy đủ trong vòng 180 ngày toàn bộ số tiền thu được, bao gồm cả lãi suất, từ các loại thuế quan bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ.

Dự luật này cũng yêu cầu CBP ưu tiên hoàn thuế cho các doanh nghiệp nhỏ.

Thượng nghị sĩ Ron Wyden, một trong 22 người trình dự luật, tuyên bố: "Các thượng nghị sĩ Dân chủ sẽ tiếp tục đấu tranh để kiềm chế các chính sách thương mại và kinh tế gây tăng giá của (Tổng thống) Donald Trump. Bước đầu tiên quan trọng là giúp đỡ những người cần nhất, bằng cách đưa tiền trở lại túi của các doanh nghiệp nhỏ và nhà sản xuất càng sớm càng tốt".