UOB: Doanh nghiệp Việt kỳ vọng được hỗ trợ tài chính trước biến động thuế quan

Ngày 2/4/2025, Chính phủ Hoa Kỳ công bố mức thuế đối ứng lên đến 46% đối với một số mặt hàng nhập khẩu từ Việt Nam. Dù sau đó mức thuế này được tạm hoãn trong 90 ngày để mở đường cho đàm phán song phương, cú sốc thuế quan vẫn tạo ra làn sóng tác động lớn tới cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Tuy nhiên, khảo sát mới đây của Ngân hàng UOB cho thấy, thay vì bị động, nhiều doanh nghiệp đã nhanh chóng triển khai loạt biện pháp nhằm thích nghi và giảm thiểu rủi ro, cho thấy sự trưởng thành trong tư duy chiến lược và khả năng ứng phó linh hoạt trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động.

Cụ thể, theo kết quả khảo sát từ Nghiên cứu Triển vọng Doanh nghiệp 2025 do UOB thực hiện, sau khi Hoa Kỳ công bố mức thuế mới, khoảng 60% doanh nghiệp Việt Nam vẫn lạc quan về triển vọng kinh doanh trong năm tới.

Đáng chú ý, 46% doanh nghiệp cho biết sẽ đẩy nhanh kế hoạch mở rộng ra thị trường nước ngoài, thay vì chỉ phụ thuộc vào thị trường Hoa Kỳ như trước đây.

Thực tế cho thấy, các doanh nghiệp đang ưu tiên khai thác sức mạnh nội khối ASEAN – khu vực được xem là ngày càng quan trọng trong chiến lược tăng trưởng. Gần 70% doanh nghiệp kỳ vọng thương mại nội khối ASEAN sẽ gia tăng trong bối cảnh rủi ro thương mại toàn cầu leo thang. Trong đó, Thái Lan và Singapore là hai điểm đến được đánh giá cao nhờ môi trường pháp lý thuận lợi và kết nối chuỗi cung ứng hiệu quả.

Lãnh đạo doanh nghiệp ưu tiên phát triển bền vững hơn lợi ích ngắn hạn

Trong bối cảnh chi phí nguyên vật liệu và sản xuất được dự báo tăng mạnh (52% doanh nghiệp đồng tình), nhiều doanh nghiệp đang tích cực đa dạng hóa nhà cung cấp, tăng cường nội địa hóa và tối ưu hóa chuỗi cung ứng. Các biện pháp như tìm nguồn hàng trong nước, mở rộng nhà cung ứng tại ASEAN và giảm phụ thuộc vào các tuyến vận chuyển xuyên Thái Bình Dương đang được triển khai mạnh mẽ.

Số liệu khảo sát cho thấy trong năm 2024, có tới 72% doanh nghiệp Việt Nam sử dụng nhà cung cấp nội địa, 67% tìm nguồn cung từ khu vực ASEAN, và 43% vẫn phụ thuộc một phần vào Trung Quốc. Những điều chỉnh này phản ánh xu hướng chuyển dịch theo hướng "gần nhà hơn – an toàn hơn" trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bên cạnh việc dịch chuyển thị trường và chuỗi cung ứng, các doanh nghiệp Việt cũng đang đầu tư mạnh vào hai trụ cột chiến lược: số hóa và phát triển bền vững.

Theo khảo sát, 61% doanh nghiệp cho biết sẽ đẩy mạnh số hóa nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và tối ưu chi phí trong bối cảnh lạm phát, còn 56% nhấn mạnh vai trò của phát triển bền vững như một yếu tố thu hút đầu tư và gia tăng uy tín thương hiệu.

Đặc biệt, sự chuyển đổi này được dẫn dắt bởi thế hệ lãnh đạo kế nghiệp, chiếm tới 75% trong tổng số lãnh đạo doanh nghiệp tại Việt Nam – tỷ lệ cao nhất khu vực ASEAN. Nhóm lãnh đạo mới này được đánh giá cao về tư duy đổi mới, kỹ năng công nghệ và khả năng thích ứng linh hoạt trong bối cảnh bất định; ưu tiên phát triển bền vững hơn là những lợi ích ngắn hạn.

Kỳ vọng hỗ trợ thiết thực từ Chính phủ

Báo cáo của UOB cũng cho thấy, trong ngắn hạn, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng có sự hỗ trợ thiết thực từ Chính phủ và các tổ chức tài chính. Có tới 73% doanh nghiệp mong muốn hỗ trợ tài chính, trong khi 65% đề xuất các chính sách trợ cấp hoặc miễn giảm thuế dành riêng cho các ngành bị ảnh hưởng trực tiếp từ chính sách thuế của Hoa Kỳ.

Về dài hạn, nhu cầu hỗ trợ chiến lược được quan tâm hơn, bao gồm việc đàm phán các hiệp định thương mại song phương mới, hỗ trợ tái cấu trúc và dịch chuyển chuỗi cung ứng, cũng như tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp vừa và nhỏ với các tập đoàn đa quốc gia để mở rộng thị trường.

Những số liệu tích cực từ nghiên cứu của UOB cho thấy tinh thần chủ động, năng lực thích ứng chiến lược và xu hướng chuyển đổi toàn diện đang là động lực giúp doanh nghiệp biến thách thức thành cơ hội.

Ông Lim Dyi Chang, Giám đốc Khối Khách hàng Doanh nghiệp UOB Việt Nam nhận định: "Đây là thời điểm thích hợp để các doanh nghiệp Việt Nam điều chỉnh chiến lược theo hướng giảm phụ thuộc vào từng thị trường riêng lẻ, đồng thời khai thác sức mạnh nội khối ASEAN. Khả năng thích ứng chiến lược sẽ là yếu tố tạo nên khác biệt trong thời đại biến động hiện nay".