Nơi ươm mầm nguồn nhân lực tri thức

Đất nước đang đứng trước những yêu cầu ngày càng cao về năng suất lao động, chất lượng, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế. Do vậy, yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt nhân lực chất lượng cao trở nên cấp bách.

Đây cũng chính là động lực then chốt cho tăng trưởng nhanh, bền vững, gắn với chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Bài toán nhân lực chất lượng cao không chỉ là trách nhiệm của ngành Giáo dục-đào tạo, mà trở thành vấn đề sống còn của quốc gia.

Bộ Chính trị đã ban hành hai nghị quyết quan trọng: Nghị quyết 57-NQ/TW về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Nghị quyết 71-NQ/TW về đột phá giáo dục - đào tạo, đặt nền tảng cho quy hoạch nhân lực quốc gia gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng và tiến bộ công nghệ.

Đặc biệt, Nghị quyết 57 xác định rõ những mục tiêu, nhiệm vụ cơ bản phát triển mạnh lực lượng sản xuất hiện đại, đáp ứng nhu cầu nhân lực trong các lĩnh vực khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, an ninh mạng, công nghệ sạch, năng lượng sạch… tạo nền tảng để Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao với năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp nhà nước, nhất là các tập đoàn lớn đóng vai trò cốt lõi trong phát triển nguồn nhân lực. Mỗi doanh nghiệp nhà nước chịu trách nhiệm về một lĩnh vực trọng yếu của quốc gia không chỉ đi đầu trong ứng dụng công nghệ mới và tạo ra giá trị kinh tế, mà còn là môi trường học tập hiệu quả nhất, là các “trường học” của thời đại số, gắn xây dựng chiến lược đào tạo với chiến lược kinh doanh.

Là doanh nghiệp có hàm lượng công nghệ cao, Petrovietnam đã làm chủ 27 công nghệ chiến lược trong toàn chuỗi giá trị dầu khí - năng lượng, sở hữu nhiều sáng chế và là đơn vị giành nhiều giải thưởng khoa học - công nghệ danh giá, trong đó có 6 Giải thưởng Hồ Chí Minh và 4 Giải thưởng Nhà nước. Tập đoàn xác định: Chiến lược con người là tài nguyên quý giá nhất, đào tạo nhân lực số và nhân lực khoa học công nghệ chất lượng cao là hành trình lâu dài, liên tục.

Để đẩy mạnh thực hiện các đột phá chiến lược, Petrovietnam xác lập tư duy hành động mang tính kiến tạo: Chủ động ươm mầm nhân lực tương lai, đặt nền móng cho đội ngũ kế cận đủ năng lực dẫn dắt Tập đoàn trong kỷ nguyên chuyển đổi năng lượng và chuyển đổi số. “Chuẩn bị thế hệ trẻ cho tương lai” và “chuẩn bị tương lai cho thế hệ trẻ” là định hướng chiến lược được Petrovietnam xác định gắn với yêu cầu phát triển bền vững của quốc gia.

Cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 57, coi đây là đột phá quan trọng hàng đầu, Petrovietnam đã ban hành Chiến lược Khoa học công nghệ - Đổi mới sáng tạo - Chuyển đổi số đến năm 2030, tầm nhìn 2050. Tập đoàn đặt mục tiêu vươn lên nhóm doanh nghiệp dẫn dắt tăng trưởng xanh, tăng trưởng số, hướng đến vị trí trong Fortune Global 500. “Mỏ neo” tăng trưởng được xác lập ở TFP (năng suất nhân tố tổng hợp) cần nâng lên thông qua cải tiến công nghệ, tối ưu sản xuất và nâng tầm kỹ năng lao động. Đến năm 2030, Tập đoàn phấn đấu TFP đóng góp trên 55% tăng trưởng; tối thiểu 25% doanh thu hợp nhất đến từ sản phẩm - dịch vụ mới; hiệu quả đổi mới sáng tạo cao gấp đôi chi phí đầu tư; số lượng sáng chế tăng trung bình 20%/năm với 10% được thương mại hóa.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Petrovietnam dành tối thiểu 2% doanh thu hợp nhất mỗi năm cho khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Trong đó, phát triển nhân lực chất lượng cao được xác định là trụ cột then chốt. Tập đoàn tập trung đào tạo đội ngũ chuyên gia, “tổng công trình sư”, lực lượng nòng cốt trong làm chủ công nghệ chiến lược, AI, tự động hóa; đồng thời khuyến khích sáng kiến, nghiên cứu, tôn vinh đổi mới và chấp nhận rủi ro có kiểm soát để thúc đẩy giá trị tri thức trong toàn hệ sinh thái Petrovietnam.

Trái ngọt đầu mùa  đã được nhìn thấy ngay ngày 7/12 vừa qua, Petrovietnam có 4 công trình với 6 giải thưởng được vinh danh tại Giải thưởng “Tuổi trẻ sáng tạo” toàn quốc 2025. Đây là minh chứng cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đang vận hành mạnh mẽ trong Tập đoàn. Truyền thống ấy được tôi luyện qua nhiều giai đoạn, kể cả trong thời điểm thử thách khắc nghiệt Covid-19 với phong trào thi đua “01 triệu sáng kiến”. Tính chung giai đoạn 2020 - 2025, những sáng kiến của Petrovietnam đã làm lợi 11.418 tỷ đồng, thể hiện bản lĩnh đổi mới sáng tạo vượt lên khó khăn của người lao động Petrovietnam.

Tư duy “chuẩn bị thế hệ trẻ cho tương lai” còn được kết tinh trong Chương trình “Lãnh đạo tương lai Petrovietnam 2025” khai giảng tháng 11/2025. Đây là bước đi chiến lược trong chuẩn hóa, trẻ hóa và chuyên nghiệp hóa đội ngũ lãnh đạo. Khóa đầu tiên với 60 học viên xuất sắc được đào tạo theo mô hình 10% đào tạo chính thức, 20% học hỏi tương tác, 70% trải nghiệm thực tế công việc, trong 18 tháng, trang bị tư duy lãnh đạo, quản trị hiện đại và năng lực kiến tạo đổi mới. Chương trình được duy trì hằng năm, tạo dựng dòng chảy kế cận liên tục cho Tập đoàn trong dài hạn.

Không chỉ đào tạo nhân lực cho Tập đoàn, Petrovietnam còn tiên phong, chủ động đóng góp vào mục tiêu quốc gia về phát triển nguồn nhân lực khoa học - công nghệ chất lượng cao thông qua chương trình “STEM Innovation Petrovietnam”, được khởi nguồn từ ý tưởng của Tổng Bí thư Tô Lâm. Chương trình đặt mục tiêu xây dựng 100 phòng STEM chuẩn quốc tế tại 34 địa phương, trở thành dự án giáo dục quy mô lớn nhất do một doanh nghiệp khởi xướng. Đây là sáng kiến mang tầm nền tảng, gắn kết tri thức - công nghệ - đổi mới sáng tạo, tạo ra thế hệ công dân tri thức năng lượng mới cho tương lai đất nước.

Trong giai đoạn 2025-2026, các phòng STEM được triển khai theo phương châm mô hình “Một mô hình – Một chất lượng”. Phòng học được trang bị bảng tương tác, hệ thống AI-IoT, Robotics VEX, máy in 3D, máy cắt CNC, bộ thí nghiệm năng lượng - môi trường… đáp ứng các chuẩn FabLab, NGSS, ISTE, CSTA và Chương trình GDPT 2018. Petrovietnam cũng triển khai tập huấn giáo viên và chuyển giao công nghệ, bảo đảm mô hình vận hành hiệu quả ngay khi bàn giao. Sự lan tỏa của 100 phòng STEM Innovation Petrovietnam đã tạo hiệu ứng mạnh mẽ trong ngành giáo dục, hình thành những “vệ tinh đổi mới” theo tinh thần Nghị quyết 57 và 71, thúc đẩy hệ sinh thái STEM từ Bắc vào Nam, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực số - nhân lực khoa học công nghệ cho quốc gia.

Từ ươm mầm nhân lực trẻ đến định vị vai trò tiên phong trong khoa học - công nghệ, Petrovietnam không những chuẩn bị tốt nguồn nhân lực kế cận, mà còn khẳng định sứ mệnh đóng góp vào trụ cột phát triển bền vững của đất nước: xây dựng nguồn lực tri thức khoa học công nghệ - đổi mới sáng tạo làm nền tảng cho tăng trưởng dài hạn. Những hạt giống Petrovietnam ươm mầm cho nguồn nhân lực tri thức tương lai sẽ không chỉ dừng lại ở các chương trình hiện tại mà còn được vun trồng bền bỉ, mở rộng hơn nữa trong các giai đoạn tiếp theo. Qua đó, Petrovietnam góp phần hiện thực hóa tầm nhìn của Tổng Bí thư Tô Lâm về một xã hội học tập, nơi tri thức lan tỏa rộng khắp, tạo nền tảng cho lực lượng lao động số đủ tầm đưa Việt Nam sánh vai các cường quốc năm châu.