Ngành sản xuất 'khát' nhân lực để đón sóng phục hồi

Nhiều địa phương "khát" nhân lực

Theo Tổng cục Thống kê, trong quý II/2023, có khoảng 1,07 triệu người trong độ tuổi lao động bị thất nghiệp, tăng 25.400 người so với quý trước và tăng 1.900 người so với cùng kỳ năm trước. Tỷ lệ thất nghiệp cao nhất thuộc về các tỉnh ở ĐBSCL, tiếp theo là vùng Đông Nam Bộ (Bình Dương, Đồng Nai); sau đó là các tỉnh thuộc vùng Đồng bằng sông Hồng.

Đơn cử như công ty PouYuen Việt Nam, trực thuộc Tập đoàn quốc tế Pou Chen Đài Loan, chuyên về sản xuất, xuất khẩu giày thể thao - sử dụng trên 110.000 lao động, trong đó lao động làm việc tại TP.HCM khoảng 50.000 người.

Vì thiếu đơn hàng, từ tháng 11/2022, công ty PouYuen VN đã phải cho gần 20.000 công nhân nghỉ việc luân phiên trong 2 ngày cuối tuần để đảm bảo ai cũng có việc làm.

Từ đầu năm 2023 đến cuối tháng 8/2023, công ty đã phải sa thải 4 lần với khoảng gần 10.000 công nhân với hình thức "thỏa thuận chấm dứt hợp đồng lao động".

Theo dự báo, "cơn bão sa thải" công nhân sẽ còn kéo dài trong năm 2023, vì theo một khảo sát ở 9.560 doanh nghiệp vào cuối tháng 4/23, có 82% doanh nghiệp cho biết sẽ giảm quy mô, tạm dừng hoặc ngừng kinh doanh trong nửa năm còn lại.

Trong khi đó, báo cáo mới đây của Vietnamworks về tình hình nhân sự ngành sản xuất tại Việt Nam cho thấy, thị trường lao động VN đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức trong bối cảnh chịu tác động kéo dài của các cú sốc tiêu cực chồng chéo như đại dịch COVID-19, xung đột địa chính trị và tổng cầu thế giới suy giảm làm cho nhiều doanh nghiệp bị cắt giảm đơn hàng.

Khảo sát chỉ ra có 58% người lao động ngành sản xuất bị cắt giảm 20-50% tổng lương, 34% người lao động bị cắt giảm 10%, có 6% người lao động bị cắt giảm từ 10-30% tổng lương và có 2% người lao động bị cắt giảm hơn 50% tổng lương.

Làn sóng sa thải, cắt giảm nhân sự tăng cao suốt thời gian dài trước đó khiến doanh nghiệp khó có thể trở tay khi thị trường đang có dấu hiệu khởi sắc, đơn hàng ngày càng trở lại. Nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp tăng cao.

Như Nhadautu.vn từng thông tin, hiện các địa phương hàng đầu về công nghiệp tại khu vực Đông Nam Bộ như Bình Dương và Long An đang có nhu cầu tuyển dụng hàng chục ngàn lao động từ nay đến cuối năm.

Theo ông Phạm Văn Tuyên, Phó Giám đốc Sở LĐ-TB&XH tỉnh Bình Dương dự báo từ nay đến cuối năm nhu cầu tuyển dụng lao động toàn tỉnh từ 20.000 -22.000 lao động.

Hiện, một số doanh nghiệp tuyển dụng số lượng lao động lớn như Công ty TNHH Yazaki EDS Việt Nam đang có nhu cầu cần tuyển 785 lao động phổ thông cho Nhà máy ở Dĩ An và Mỹ Phước (Bến Cát); Công ty TNHH Hài Mỹ - Nhà máy Sài Gòn (TP. Thuận An) dự kiến tuyển thêm 1.000 lao động, ngoài ra một số doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng từ 20 – 100 lao động cho các đơn hàng sắp tới.

Theo dự báo của Trung tâm Dự báo Nhu cầu Nhân lực và Thông tin Thị trường Lao động TP.HCM, trong ngắn hạn, thị trường lao động có những chuyển biến tích cực.

Cụ thể trong nửa cuối năm 2023, các doanh nghiệp ở TP.HCM cần khoảng 155.000 - 165.000 chỗ làm việc, tập trung ở 4 ngành công nghiệp trọng yếu là chế biến lương thực-thực phẩm, hóa chất - cao su - nhựa, cơ khí, điện tử và các ngành dịch vụ chủ yếu như: thương mại, dịch vụ lưu trú, ăn uống, vận tải và kho bãi. Đáng chú ý, nhu cầu lao động qua đào tạo chiếm trên 86% tổng nhu cầu nhân lực.

Là doanh nghiệp chuyên về may mặc đồng phục cho thị trường nội địa lẫn xuất khẩu, ông Phạm Quang Anh, Giám đốc Công ty may mặc Dony (quận Bình Tân, TP.HCM), cho biết hiện nay, công ty ông đang cần tuyển một lượng lớn lao động.

"Chúng tôi vẫn đang tuyển dụng lao động cho nhu cầu sản xuất của công ty. Trong đó bao gồm lực lượng công nhân làm việc tại xưởng và lực lượng làm việc ở khối hành chính văn phòng. Với vị trí làm việc tại xưởng, công ty đang tuyển thêm 20% lực lượng lao động so với quý III, quý IV của năm ngoái. Lao động tuyển mới đảm bảo các chế độ đầy đủ theo chính sách của công ty, không có gì thay đổi", ông Phạm Quang Anh nói với Nhadautu.vn.

Vị này còn cho biết thêm, do chuyển hướng thị trường thay vì hướng đến châu Âu, Nhật với lợi nhuận cao nhưng nhiều tiêu chí khắt khe thì doanh nghiệp Dony lại rẽ sang thị trường Mỹ và Trung Đông với lợi nhuận không quá cao tuy nhiên không quá nhiều tiêu chuẩn kèm theo. Đáng nói hơn, đơn hàng tại các khu vực này nhiều và liên tục. Chính điều này khiến doanh nghiệp cần tuyển thêm lao động để đáp ứng đơn hàng.

Tuy nhiên, Sở LĐ-TB&XH TP.HCM đánh giá tình hình lao động tuy có dấu hiệu từng bước đang phục hồi nhưng còn chậm. Doanh nghiệp và người lao động vẫn còn gặp nhiều khó khăn, thách thức.

Đón sóng phục hồi

39% doanh nghiệp được Vietnamworks khảo sát cho rằng, sẽ mất đến 12 hoặc hơn 12 tháng, thị trường mới có thể phục hồi. Chỉ 8% lạc quan dự đoán thị trường sẽ phục hồi sau 3 tháng. Các doanh nghiệp sẽ nắm bắt tình hình chung đưa ra đối sách phù hợp trong bối cảnh hiện tại. 62% doanh nghiệp chọn giải pháp tận dụng thời gian để cải thiện năng suất và đón đầu thị trường, chỉ 38% duy trì hoạt động kinh doanh tối thiểu

Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Lê Tấn Dũng từng nhận định, chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế và hội nhập quốc tế vẫn là một thách thức đối với Việt Nam. Thực tế cho thấy, tỷ lệ lao động chất lượng cao của Việt Nam hiện đang ở mức thấp so với tương quan chung trong khu vực cũng như trên thế giới.

Thực tế hiện nay phần lớn lao động Việt Nam có tay nghề thấp chủ yếu là gia công. Vì thế nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước đang phản ánh việc thiếu nghiêm trọng lực lượng có kỹ năng nghề để phục hồi sản xuất kinh doanh, nhất là trong các ngành sản xuất, công nghiệp…

Trong điều kiện thị trường lao động nhiều biến động, thách thức, lao động có tay nghề, chứng nhận, chứng chỉ nghề vẫn có lợi thế. Vì vậy, công tác giáo dục, đào tạo cần tiếp tục được đẩy mạnh, đổi mới để cung ứng nguồn nhân lực có tay nghề, chất lượng, góp phần phát triển thị trường lao động hiệu quả. Cụ thể, cần xác định được tầm quan trọng của việc gắn kết giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn đã chủ động tìm kiếm, kết nối và hợp tác với các doanh nghiệp trong việc tuyển sinh, đào tạo theo nhu cầu và giải quyết việc làm.

Khảo sát của Vietnamwork cũng cho thấy, người lao động cũng chọn cách nâng cao kỹ năng và tay nghề đế duy trì lợi thế cạnh tranh. Phần lớn người lao động chọn nâng cao kỹ năng quản lý (39%), nâng cao kỹ năng quản lý tài chính (29%) và nâng cao kỹ năng ứng dụng công nghệ vào sản xuất (24%).

Bài liên quan

'Sóng' sa thải ám ảnh lao động lớn tuổi

Người lao động trục lợi bảo hiểm thất nghiệp: Do vô tình hay cố ý?

Lao động mất việc, giảm giờ làm được hỗ trợ từ 1-3 triệu đồng

Cân nhắc quy định Tổng Liên đoàn Lao động làm chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội