Khách Nga tăng mạnh, doanh nghiệp du lịch Khánh Hòa đối mặt bài toán nhân lực

Thị trường tăng trưởng mạnh mẽ nhưng nhân lực thiếu hụt

Thị trường khách Nga và CIS (Cộng đồng các Quốc gia độc lập) đang phục hồi mạnh, tiếp tục là một trong những thị trường quốc tế trọng điểm của du lịch Khánh Hòa.

Dữ liệu từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH-TT&DL) tỉnh Khánh Hòa cho thấy, năm 2025, địa phương đã đón hơn 505 nghìn lượt khách Nga (tăng gần 4,8 lần so với năm trước). Chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026, lượng khách Nga đến Khánh Hòa đã vượt 386 nghìn lượt (tăng gấp 4,8 lần so với cùng kỳ).

Đáng chú ý, theo kế hoạch khai thác của các doanh nghiệp charter quốc tế, lượng khách Nga và CIS đến Khánh Hòa trong mùa hè năm nay được dự báo sẽ vượt thời điểm trước đại dịch COVID-19. Ước tính, địa phương dự kiến phục vụ từ 1,2 - 1,5 triệu lượt khách trong giai đoạn 2026 - 2027.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp lữ hành hiện đang phải đối mặt với áp lực rất lớn do sự thiếu hụt nguồn nhân lực hỗ trợ ngôn ngữ và chăm sóc khách hàng quốc tế, trong bối cảnh số lượng hướng dẫn viên tiếng Nga có thẻ quốc tế tại địa phương còn hạn chế so với tốc độ tăng trưởng của du khách.

Tính đến cuối tháng 5/2026, Khánh Hòa có 2.451 hướng dẫn viên du lịch được cấp thẻ hành nghề, trong đó 1.538 người là hướng dẫn viên quốc tế. Tuy nhiên, số hướng dẫn viên sử dụng tiếng Nga chỉ có 83 người.

Theo ngành du lịch Khánh Hòa, tình trạng thiếu hướng dẫn viên tiếng Nga bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân. Trước hết, tiếng Nga là ngoại ngữ đặc thù, số lượng theo học trong những năm gần đây không nhiều so với tiếng Anh, tiếng Trung hay tiếng Hàn. Vì vậy, nguồn nhân lực có khả năng sử dụng thành thạo tiếng Nga trong lĩnh vực du lịch còn khá hạn chế.

Bên cạnh đó, trong giai đoạn đại dịch và thời gian thị trường khách Nga bị gián đoạn kéo dài, nhiều lao động du lịch (trong đó có hướng dẫn viên tiếng Nga) từ các tỉnh thành đã về lại địa phương và đã tìm được công việc ổn định nên chưa quay lại Khánh Hòa.

"Ngoài yêu cầu về ngoại ngữ, nghề hướng dẫn viên quốc tế còn đòi hỏi kỹ năng nghề nghiệp, kiến thức văn hóa - lịch sử, khả năng xử lý tình huống và đáp ứng đầy đủ điều kiện hành nghề theo quy định pháp luật. Do đó, việc đào tạo một hướng dẫn viên tiếng Nga có chất lượng cần thời gian và sự đầu tư bài bản", lãnh đạo Sở VH-TT&DL Khánh Hòa thông tin thêm.

Tương tự, ông Bùi Quốc Đại, Phó Giám đốc Kinh doanh Công ty TNHH Thương mại và Du lịch Anex Việt Nam cho biết, nguồn nhân lực tiếng Nga tại Việt Nam hiện rất hạn chế do số lượng cơ sở đào tạo không nhiều. Trong khi đó, nhu cầu khách Nga đang tăng nhanh khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc bố trí nhân sự phục vụ.

Ông Đại nhận định, nếu không sớm có giải pháp, sự thiếu hụt nhân lực có thể trở thành rào cản đối với khả năng mở rộng thị trường và khai thác nguồn khách quốc tế của doanh nghiệp. "Khánh Hòa đang có lượng khách đến rất đông nhưng nguồn nhân lực phục vụ lại chưa đáp ứng được nhu cầu", ông Đại thông tin thêm.

Doanh nghiệp đề xuất cơ chế thí điểm

Trước áp lực nhân sự ngày càng lớn, 7 doanh nghiệp lữ hành quốc tế đang khai thác thị trường khách Nga & CIS tại Khánh Hòa, gồm: Abtour, Anex Việt Nam, Crystal Bay Việt Nam, Selfie Travel Vietnam, Viet One, AMEGA, Pegas Việt Nam đã gửi kiến nghị tập thể đến cơ quan quản lý đề xuất cơ chế quản lý nhân sự hỗ trợ ngôn ngữ và chăm sóc khách hàng quốc tế.

Theo các doanh nghiệp, đây là giải pháp cần thiết trong bối cảnh thị trường phục hồi mạnh và dự kiến đạt đỉnh tăng trưởng trong giai đoạn 2026 - 2027.

Cụ thể, cộng đồng doanh nghiệp đã đưa ra các nhóm đề xuất nhằm tháo gỡ khó khăn trước mắt; đồng thời xây dựng cơ sở quản lý lâu dài đối với lực lượng nhân sự hỗ trợ khách quốc tế.

Trong đó, các doanh nghiệp kiến nghị cho phép đăng ký nhân sự hỗ trợ ngôn ngữ, chăm sóc khách hàng quốc tế, trưởng nhóm hỗ trợ khách quốc tế, việc này nhằm hỗ trợ giao tiếp, chăm sóc khách hàng và phối hợp xử lý các tình huống phát sinh trong thời gian du khách lưu trú tại Việt Nam.

Doanh nghiệp nhấn mạnh, lực lượng này không thay thế hướng dẫn viên du lịch Việt Nam và không được thực hiện các hoạt động thuộc nghiệp vụ hướng dẫn viên theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp đề xuất Sở VH-TT&DL tổ chức các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ, cấp chứng nhận có thời hạn cho học viên sau khi hoàn thành chương trình đào tạo.

Các đơn vị đăng ký nhân sự tham gia chương trình phải thực hiện cam kết quản lý, bảo lãnh và phối hợp với cơ quan chức năng trong quá trình hoạt động tại Việt Nam; cùng với đó, thực hiện đăng ký danh sách, báo cáo và cập nhật thông tin theo hướng dẫn của cơ quan quản lý nhằm đảm bảo hoạt động đúng phạm vi được cho phép theo quy định.

Theo cộng đồng doanh nghiệp, một cơ chế phù hợp sẽ giúp hoạt động hỗ trợ khách quốc tế diễn ra minh bạch; hỗ trợ cơ quan chức năng thuận lợi quản lý thị trường khách quốc tế.

Đáng chú ý, các doanh nghiệp nhấn mạnh, đây chỉ là giải pháp nhằm lấp khoảng trống nhân sự đặc thù trong giai đoạn thiếu hụt, không thay thế vai trò của hướng dẫn viên du lịch và vẫn bảo đảm tuân thủ đầy đủ các quy định của Luật Du lịch.

Nhóm doanh nghiệp đề xuất triển khai thí điểm cơ chế này trong giai đoạn cao điểm 2026 - 2027 để đánh giá hiệu quả thực tế trước khi xem xét áp dụng lâu dài.

Sau khi tiếp nhận kiến nghị từ doanh nghiệp, ông Phạm Minh Nhựt, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Khánh Hòa xác nhận, hiệp hội đã có văn bản gửi UBND tỉnh Khánh Hòa và Sở VH-TT&DL đề xuất tổ chức buổi làm việc nhằm tháo gỡ khó khăn về nhân sự phục vụ thị trường khách trên.

Ông Nhựt cho rằng, với các khó khăn đang tồn tại và nguyện vọng chính đáng của các doanh nghiệp, việc tìm ra cơ chế quản lý phù hợp lúc này là nhu cầu thực tế và cấp thiết nhằm đảm bảo chất lượng phục vụ và giữ gìn hình ảnh điểm đến Nha Trang - Khánh Hòa.