Hàng nghìn tỷ đồng 'mắc kẹt' tại 4 dự án trọng điểm ở Ninh Bình

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Dương Quốc Huy vừa ký thông báo ban hành kết luận thanh tra các dự án có khó khăn, vướng mắc tại tỉnh Ninh Bình.

Theo đó, TTCP đã thanh tra 4 dự án khó khăn, vướng mắc của tỉnh Ninh Bình gồm Dự án xây dựng cơ sở hạ tầng khu du lịch sinh thái Tràng An (Dự án CSHT Tràng An); Dự án thành phần xây dựng cơ sở hạ tầng khu núi chùa Bái Đính (CSHT Bái Đính); Dự án Cải tạo, nâng cấp đê Hữu sông Đáy, tỉnh Ninh Bình, đoạn từ K8+380 đến K32+400 (Dự án đê Hữu sông Đáy) và Dự án Xây dựng Bệnh viện Sản nhi tỉnh Ninh Bình (Bệnh viện Sản nhi).

4 dự án thiếu hàng nghìn tỷ đồng vốn

Qua quá trình thanh tra, TTCP cho biết, dự án CSHT Tràng An do Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình làm chủ đầu tư, được triển khai từ năm 2004, đã hết thời hạn thực hiện từ 2023. Đến nay, một số gói thầu, hạng mục công trình đã hoàn thành, đưa vào sử dụng, một số hạng mục công trình đang được tổ chức thi công. Số vốn bố trí luỹ kế từ đầu dự án đến nay là 1.158,179 tỷ đồng.

TTCP chỉ ra, dự án gặp vướng về dòng tiền khi nguồn vốn bố trí chưa cho dự án chưa đủ theo tổng mức đầu tư; khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng, vướng mắc nhiều do công tác quy hoạch, nhất là từ khi Quần thể danh thắng Tràng An được UNESCO công nhận là di sản thế giới vào năm 2014 ; một số hạng mục công trình còn thi công dở dang, chờ rà soát, thống nhất số liệu để bố trí nguồn vốn mới triển khai thực hiện, đảm bảo không phát sinh nợ đọng xây dựng cơ bản theo quy định; một số hạng mục đến nay không còn phù hợp, cần rà soát, điều chỉnh hoặc cắt giảm.

Theo TTCP, chủ đầu tư hiện đang tổ chức rà soát toàn bộ các hạng mục công trình của dự án, phối hợp với các bên liên quan tổng hợp kinh phí, xây dựng phương án rà soát, cắt giảm quy mô, hạng mục, tổng mức đầu tư dự án để tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh và Ban Thường vụ Tỉnh ủy.

Ngày 17/9/2025, UBND tỉnh Ninh Bình ra văn bản số 79/BC-UBND báo cáo việc chủ đầu tư đã rà soát hồ sơ dự toán các hạng mục công trình, báo cáo phương án khắc phục, điều chỉnh giảm các khối lượng tính toán trong dự toán (do sai về khối lượng, đơn giá) với tổng số tiền là hơn 100 tỷ đồng. Đến ngày 18/9, Sở Du lịch ban hành quyết định số 137/QĐ-SDL về việc điều chỉnh dự toán các hạng mục công trình trong dự án CSHT Tràng An (điều chỉnh giảm dự toán số tiền nêu trên).

Với những vướng mắc tương tự, dự án CSHT Bái Đính do Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình làm chủ đầu tư, là dự án thành phần thuộc Dự án CSHT Tràng An, được triển khai từ năm 2005, không có khả năng hoàn thành đúng tiến độ (cuối 2025). Lũy kế vốn đã cấp cho đầu dự án đến nay là 1.838,377 tỷ đồng.

Cũng tại văn bản nêu trên, UBND tỉnh Ninh Bình cho biết chủ đầu tư đã rà soát hồ sơ dự toán các hạng mục công trình, báo cáo phương án khắc phục, điều chỉnh giảm các khối lượng tỉnh toán trong dự toán (do sai về khối lượng, đơn giá) với tổng số tiền hơn 2,2 tỷ đồng. Ngày 18/9/2025, Sở Du lịch tỉnh này điều chỉnh dự toán giảm 2,2 tỷ đồng.

Trong khi đó, dự án đê Hữu sông Đáy thiếu hơn 1.210 tỷ đồng tiền vốn. Dự án do Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Ninh Bình làm chủ đầu tư, được triển khai từ năm 2007. Đến nay, dự án đã cơ bản hoàn thành thi công, được bàn giao cho Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Ninh Bình, UBND huyện Hoa Lư kể từ ngày 9/5/2024 để quản lý, khai thác, sử dụng.

"Ban Thường vụ Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã đồng ý chủ trương dừng triển khai thực hiện, rà soát cắt giảm quy mô, tổng mức đầu tư để dừng thực hiện và UBND tỉnh đã phê duyệt quyết toán Dự án tại Quyết định số 785/QĐ-UBND ngày 29/6/2025 với tổng giá trị đã thực hiện, quyết toán là 2.486,962 tỷ đồng", TTCP nêu rõ.

Trước đó, năm 2016, Kiểm toán Nhà nước đã kiến nghị giảm trừ thanh toán gói thầu xây lắp gần 8,6 tỷ đồng; Giảm trừ giá trị thanh toán các gói thầu tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát, rà phá bom mìn hơn 5,6 tỷ đồng. Đến 14/1/2025, Kiểm toán Nhà nước tiếp tục kiến nghị giảm trừ thanh toán gói thầu xây lắp hơn 34,1 tỷ đồng đồng; Giảm trừ giá trị thanh toán các gói thầu Tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát tổng giá trị 596 triệu đồng. Chủ đầu tư đã thực hiện đầy đủ các kiến nghị giảm trừ của Kiểm toán Nhà nước.

Trong khi đó, hơn 794,1 tỷ đồng là số vốn chưa được giải quyết cho dự án Bệnh viện Sản nhi, dù bệnh viện đã được đưa vào sử dụng từ 27/2/2020.

Dự án do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh Ninh Bình làm chủ đầu tư, được triển khai từ năm 2009, giá trị thực hiện Dự án (theo báo cáo thẩm tra của Sở Tài chính) là 2.445,929 tỷ đồng, với số vốn đã thanh toán là 1.651,804 tỷ đồng.

Năm 2016, Kiểm toán Nhà nước đã kiến nghị giảm trừ thanh toán số tiền hơn 7,4 tỷ đồng. Đến ngày 10/8/2020, Kiểm toán Nhà nước kiến nghị giảm trừ thanh toán số tiền hơn 5,9 tỷ đồng và chủ đầu tư đã thực hiện đầy đủ các kiến nghị giảm trừ của Kiểm toán Nhà nước.

Nếu phát hiện dấu hiệu hình sự chuyển cơ quan điều tra

Theo đó, Thanh tra Chính phủ đề nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo UBND tỉnh Ninh Bình tổ chức kiểm điểm trách nhiệm của các tập thể, cá nhân có liên quan qua các thời kỳ trong việc thực hiện chức trách nhiệm vụ được giao, tham mưu, đề xuất, quản lý, để xảy ra những hạn chế, thiếu sót, vi phạm như kết luận thanh tra đã nêu. Căn cứ kết quả kiểm điểm của các sở, ngành, cơ quan, đơn vị, Chủ tịch UBND tỉnh xử lý trách nhiệm theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý trách nhiệm đối với những tập thể, cá nhân theo quy định. Trong quá trình tổ chức thực hiện, nếu phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển cơ quan điều tra để xử lý theo quy định của pháp luật.

TTCP cũng đề nghị chính quyền tỉnh Ninh Bình rà soát, có phương án cụ thể để giải quyết, tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn hiện nay của các dự án, bảo đảm địa phương tự chủ động giải quyết triệt để các khó khăn, vướng mắc của các dự án theo đúng thẩm quyền, trách nhiệm của mình và những nội dung đã cam kết tại Báo cáo số 19/BC-UBND ngày 1/8/2025 của UBND tỉnh; chú trọng kiểm tra, rà soát kỹ hồ sơ thanh quyết toán các dự án để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, bảo đảm không thiệt hại lợi ích của nhà nước, không thất thoát, lãng phí; sớm thực hiện thanh toán nợ đọng xây dựng cơ bản, bảo đảm không làm phát hợi lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; tổng hợp nợ đọng xây dựng cơ bản phát sinh sau ngày 1/1/2015 báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định việc bố trí vốn ngân sách địa phương để thanh toán theo đúng quy định.

Đồng thời, tổ chức khắc phục những hạn chế, thiếu sót, vi phạm tại các dự án đã được nêu trên. Có biện pháp chấn chỉnh, thực hiện đúng các quy định của pháp luật về đầu tư xây dựng, nhất là công tác quy hoạch, thẩm định, phê duyệt dự án, thiết kế, dự toán, đấu thầu, quản lý chi phí đầu tư xây dựng, phân bổ, quản lý, sử dụng vốn đầu tư công; xử lý vi phạm theo thẩm quyền hoặc chỉ đạo cơ quan có thẩm quyền xử lý đối với các vi phạm được phát hiện qua thanh tra trong các lĩnh vực đấu thầu, xây dựng, quản lý, sử dụng vốn... theo quy định của pháp luật.

Đối với dự án CSHT Tràng An, CSHT Bái Đính, TTCP đề nghị khẩn trương thực hiện thủ tục theo quy định để sớm phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng dự án, rà soát cụ thể việc thực hiện các nội dung, hạng mục công trình thuộc dự án CSHT Tràng An, CSHT Bái Đính và các dự án thành phần có liên quan để bảo đảm quản lý chặt chẽ, đúng quy định.

Đối với dự án Bệnh viện Sản nhi đã được Sở Tài chính tỉnh Ninh Bình thẩm tra quyết toán dự án hoàn thành, UBND tỉnh khẩn trương rà soát, phê duyệt quyết toán dự án hoàn thành theo đúng quy định.

Trong quá trình tổ chức thực hiện các kiến nghị nêu trên, nếu phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển cơ quan điều tra để xử lý theo quy định của pháp luật.