Ông Trump nói Đài Loan đã đánh cắp ngành công nghiệp chip của Mỹ, điều đó có đúng?

Trong một cuộc phỏng vấn với Bloomberg Businessweek, ứng cử viên tổng thống của Đảng Cộng hòa lặp lại khẳng định của mình, lần đầu tiên được đưa ra vào năm ngoái, rằng Đài Loan đã chiếm "gần như 100%" ngành công nghiệp từ Hoa Kỳ.

Ông Trump nói thêm: "Đáng lẽ chúng ta không bao giờ nên để điều đó xảy ra".

Tuy nhiên, điều này hoàn toàn không đúng, theo CNN.

Các chuyên gia trong ngành bán dẫn nói với CNN rằng, không hề ăn trộm từ Mỹ, Đài Loan đã phát triển ngành công nghiệp bán dẫn của riêng mình một cách hữu cơ thông qua sự kết hợp giữa tầm nhìn xa, với việc chăm chỉ và đầu tư mạnh vào lĩnh vực này.

Mọi người ở Đài Loan biết rằng cha đẻ của lĩnh vực chip dẫn đầu thế giới là Morris Chang, một người Mỹ gốc Hoa 93 tuổi, người đã thành lập Công ty Sản xuất Chất bán dẫn Đài Loan (TSMC) vào năm 1987 ở tuổi 55 sau một thời gian dài làm việc trong lĩnh vực này tại Mỹ.

Vào thời điểm đó, các công ty dẫn đầu ngành là Intel (INTC), Motorola (MSI) và Texas Instruments (TXN), cũng là nơi Chang từng làm việc. Nhưng khi thành lập TSMC (TSM), Chang đã nghĩ đến một mô hình kinh doanh hoàn toàn khác, hoàn toàn mang tính cách mạng vào thời điểm đó.

"Chúng tôi không có thế mạnh về nghiên cứu và phát triển. Chúng tôi không có thế mạnh về thiết kế mạch", ông nói trong một dự án lịch sử được thực hiện năm 2007, giờ được trích dẫn lại ở Bảo tàng Lịch sử Máy tính ở Mountain View, California.

"Chúng tôi có rất ít thế mạnh về bán hàng và tiếp thị, và chúng tôi gần như không có thế mạnh về sở hữu trí tuệ. Sức mạnh khả dĩ duy nhất mà Đài Loan có, và thậm chí đó là một sức mạnh tiềm năng là sản xuất chất bán dẫn", ông nói.

Do đó, ý tưởng về một "lò đúc thuần túy" hay sản xuất chất bán dẫn theo thiết kế do khách hàng cung cấp đã ra đời.

Một mô hình hiệu quả

Chính cách tiếp cận mới này đã định hình lại cục diện của ngành điện tử toàn cầu và đặt nền móng cho Đài Loan trở thành quốc gia dẫn đầu ngành. Theo Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn, họ hiện sản xuất hơn 90% chip tiên tiến trên thế giới.

Christopher Miller, tác giả cuốn "Chip War: The Fight" cho biết: "Nhờ đó, TSMC có thể tập trung vào sản xuất và làm rất tốt lĩnh vực này, và quan trọng hơn là nó có thể sản xuất cho nhiều khách hàng khác nhau, điều này sẽ giúp công ty mở rộng quy mô".

Miller cho biết, quy mô rất quan trọng đối với sự thành công của TSMC vì nó có xu hướng tạo ra nhiều doanh thu hơn - và lợi nhuận được chuyển sang cho việc cải tiến công nghệ sản xuất chip - và giảm chi phí sản xuất, giúp toàn bộ hoạt động hiệu quả hơn.

Ngày nay, gã khổng lồ công nghệ sở hữu những công nghệ sản xuất chip tiên tiến nhất thế giới và có kế hoạch tiếp tục đầu tư vào lĩnh vực này. Tháng 7 năm ngoái, TSMC đã khai trương trung tâm nghiên cứu và phát triển toàn cầu tại Tân Trúc, nơi công ty đặt trụ sở chính.

Các chuyên gia cho biết mô hình sản xuất theo hợp đồng, thứ mà Đài Loan đã sử dụng trong các lĩnh vực khác như dệt may và điện tử tiêu dùng trước chip, đã hoạt động đặc biệt hiệu quả.

Konrad Young, cựu giám đốc nghiên cứu và phát triển tại TSMC, nói với CNN: "Sự kết hợp giữa các kỹ sư hàng đầu, chi phí lao động tương đối thấp và thời gian làm việc dài đã dẫn đến năng suất tốt hơn, tạo ra sức mạnh chip cho hòn đảo (Đài Loan)".

Young cho biết: "Đây là những yếu tố gần như không thể sao chép được".

Nhưng điều đó không có nghĩa là các đối thủ cạnh tranh không cố gắng. Intel và Samsung Electronics đều đang cố gắng bắt chước thành công của TSMC trong việc sản xuất chip cho các công ty khác.

'Phí bảo vệ'

Khi được CNN hỏi chính phủ Đài Loan sẽ làm gì nếu Washington ép Đài Loan chuyển một số chức năng nghiên cứu và phát triển liên quan đến chip sang Mỹ, Thủ tướng Cho Jung-tai cho biết hòn đảo này không có kế hoạch thay đổi chiến lược của mình.

"Đài Loan có tài năng công nghệ rất tốt và có môi trường thuận lợi cho nghiên cứu, phát triển và đầu tư. Chúng tôi tin tưởng rằng việc tiếp tục nghiên cứu và phát triển các công nghệ tiên tiến ở Đài Loan là lựa chọn tốt nhất cho các doanh nghiệp này", Cho nói với CNN.

Trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg Businessweek, Trump cũng chỉ ra rằng Đài Loan nên trả tiền quốc phòng cho Washington.

"Đài Loan nên trả tiền quốc phòng cho chúng tôi. Bạn biết đấy, chúng tôi không khác gì một công ty bảo hiểm. Đài Loan không cho chúng tôi bất cứ thứ gì", ông nói, đồng thời gợi ý rằng Mỹ sẽ gặp khó khăn trong việc bảo vệ hòn đảo này vì khoảng cách của nó (Đài Loan cách Mỹ 9.500 dặm, trong khi cách Trung Quốc có 68 dặm)".

Ở Đài Loan, những nhận xét của Trump đang được so sánh với yêu cầu về "phí bảo vệ". Điều đó gây ra sự lo lắng về việc ứng cử viên tổng thống của Đảng Cộng hòa, nếu được bầu làm tổng thống, có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ với Mỹ, người bảo đảm an ninh quan trọng nhất của hòn đảo, vào thời điểm nguy cơ Trung Quốc tấn công Đài Loan ngày càng lớn.

Căng thẳng dai dẳng ở eo biển Đài Loan đã gây áp lực buộc TSMC phải mở rộng ra bên ngoài Đài Loan để đa dạng hóa cơ sở sản xuất. Tại Mỹ, tình trạng thiếu chip trong đại dịch Covid-19, cũng như tầm quan trọng chiến lược ngày càng tăng của ngành do sự cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc, đã thúc đẩy các lời kêu gọi khôi phục hoạt động sản xuất chip trong nước.

Năm 2022, Tổng thống Joe Biden đã ký Đạo luật Khoa học và Chips thành luật, nhằm mục đích thúc đẩy sản xuất chip trong nước, chiếm khoảng 10% nguồn cung toàn cầu, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào Đài Loan và Hàn Quốc đối với những loại chip tiên tiến nhất.

Mặc dù vẫn chưa rõ nhiệm kỳ tổng thống tiềm năng của Trump có thể có ý nghĩa gì đối với Đài Loan, Young cho rằng các công ty sản xuất chip nên cố gắng tìm ra cách tốt hơn để hợp tác cùng nhau vì mối quan hệ đôi bên cùng có lợi. Điều này đặc biệt quan trọng đối với TSMC, công ty đang xây dựng ba nhà máy ở Arizona nhưng đang gặp khó khăn trong việc đưa cơ sở vật chất đi đúng hướng vì các lý do khó khăn đến từ luật lao động của Mỹ và do khác biệt văn hóa làm việc.

"TSMC sẽ phải tìm ra cách áp dụng một hệ thống sản xuất phù hợp với văn hóa của bất cứ nơi nào họ xây dựng nhà máy của mình", Young nói, đề cập đến các nhà máy chế tạo nơi sản xuất chip.

"Chỉ bằng cách đó TSMC mới thực sự trở thành một công ty toàn cầu", ông nhấn mạnh.

Bài liên quan

Sau chip bán dẫn, tới kính cửa sổ trên ô tô cũng sắp thiếu

Khủng hoảng chip bán dẫn toàn cầu dần hạ nhiệt

Mỹ 'bắt tay' EU giải quyết vấn đề thiếu hụt chip bán dẫn toàn cầu

Mỹ sẽ có thêm 10 nhà máy sản xuất chip bán dẫn