Việt Nam - ASEAN: Vị thế và vai trò mới Việt Nam
Với trách nhiệm và lực mới của đất nước sau một thập kỷ kể từ Năm Chủ tịch ASEAN 2010, bước sang Canh Tý này, Việt Nam đã sẵn sàng để tiếp tục khẳng định vai trò và trách nhiệm của mình trong cộng đồng ASEAN, duy trì đà tiến triển của ASEAN trong đời sống chính trị toàn cầu.
2020 sẽ là lần thứ 3 Việt Nam làm Chủ tịch ASEAN
Đây là lần thứ ba, Việt Nam làm Chủ tịch ASEAN (hai lần trước là các năm 1998 và 2010), nhưng lần này, bối cảnh môi trường địa - chính trị, kinh tế, an ninh đang có những biến động kịch tính hơn các thời kỳ trước đây.
Trong 3 ngày đầu tháng 11/2019 (từ 2 - 4), tại Bangkok, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 35 và các hội nghị liên quan của ASEAN đã tập trung thảo luận các biện pháp thúc đẩy tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, triển khai hiệu quả các kế hoạch tổng thể Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025, cũng như các vấn đề hòa bình an ninh khu vực và quốc tế.
Các hoạt động này đã khép lại một năm hoạt động của ASEAN với các chương trình và kết quả tích cực.
Gắn kết và chủ động
Đó cũng là dịp Việt Nam chính thức tiếp quản vai trò Chủ tịch Hiệp hội ASEAN 2020. Tại buổi lễ chuyển giao được tổ chức tối 4/11/2019 sau lễ bế mạc Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 35, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định Việt Nam sẵn sàng với ý thức trách nhiệm cao nhất để đảm nhiệm vai trò Chủ tịch năm 2020.
Việt Nam vui mừng chào đón các nước đến với Việt Nam năm 2020. Chúng ta cũng chúc mừng những thành quả mà Cộng đồng ASEAN đã tạo dựng được những năm qua, kết quả tích cực của ASEAN năm 2019 dưới tinh thần chủ đề “Tăng cường quan hệ đối tác vì sự bền vững”.
Đây là nền tảng thuận lợi để Việt Nam đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2020, một năm có ý nghĩa quan trọng đối với cả ASEAN và Việt Nam.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng đã công bố Việt Nam chọn chủ đề “ASEAN gắn kết và chủ động thích ứng” cho Năm Chủ tịch 2020.
Phương châm “gắn kết” nhằm phát huy sức mạnh nội lực của Hiệp hội thông qua sự đoàn kết, liên kết với nhau, trong đó có gắn kết về kinh tế, về xây dựng cộng đồng cũng như sự gắn kết của mỗi quốc gia với cộng đồng trong sự phát triển lấy con người làm trung tâm.
Trong khi đó, yếu tố “chủ động thích ứng” có nghĩa là linh hoạt điều chỉnh trước các diễn biến trong tình hình quốc tế và khu vực, thách thức đan xen những cơ hội, như sự phát triển rất nhanh chóng của khoa học công nghệ, sự cạnh tranh ngày càng gay gắt của các nước lớn và các thách thức về an ninh phi truyền thống như biến đổi khí hậu, dịch bệnh...
Dịp này, Thủ tướng cũng giới thiệu các ưu tiên của Việt Nam cho năm Chủ tịch 2020, đồng thời khẳng định “tư duy Cộng đồng, hành động Cộng đồng” là điều ASEAN cần nhất để xây dựng thành công Cộng đồng.
Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng cho biết, đến nay, Việt Nam đã sẵn sàng về bộ máy tổ chức, nhân lực, đã có các đề án, kế hoạch hành động tổng thể cho năm 2020, giờ là lúc bắt tay vào triển khai cụ thể.
“Trước mắt, chúng ta sẽ tập trung chuẩn bị cho Hội nghị các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN diễn ra vào tháng 01/2020 tại Nha Trang, Khánh Hòa. Đây là hoạt động lớn đầu tiên, mở đầu cho Năm Chủ tịch ASEAN 2020, với trọng tâm là thống nhất các định hướng, ưu tiên xuyên suốt năm 2020 của ASEAN dưới sự chủ trì và điều hành của Việt Nam”, Thứ trưởng Nguyễn Quốc Dũng cho hay.
Theo các chuyên gia, trong bối cảnh tình hình khu vực và quốc tế biến động không ngừng, chủ nghĩa dân tộc và xu thế bảo hộ gia tăng, thách thức của ASEAN là làm sao giữ vững và củng cố vị thế đầu tàu, khởi xướngvà dẫn dắt nhiều cơ chế hợp tác trong khu vực.
Thông qua vai trò Chủ tịch ASEAN, Việt Nam sẽ thể hiện được khả năng dẫn dắt và điều phối, để tất cả các nước thành viên có thể nắm bắt cơ hội và vượt qua thách thức, hướng tới xây dựng cộng đồng bền vững.
Năm Chủ tịch ASEAN 2020 càng thêm có ý nghĩa khi sự kiện này đánh dấu cột mốc 25 năm Việt Nam bước vào “mái nhà chung” ASEAN.
Cũng trong năm 2020, Việt Nam sẽ đảm nhận vị trí Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.
Đây là những hoạt động ngoại giao quan trọng để Việt Nam thể hiện vị thế, uy tín, cũng như năng lực trên trường quốc tế.
Việt Nam sẽ đóng góp không chỉ tiếng nói của mình, mà còn đại diện cho cả Cộng đồng ASEAN ở một diễn đàn quan trọng và tầm cỡ như Liên Hợp Quốc.
Để vượt qua các thách thức
Trả lời phỏng vấn TTXVN, ông Choi Shing Kwok, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đông Nam Á của Singapore (ISEAS) cho rằng, trong tình hình hiện nay, việc đảm nhiệm cương vị Chủ tịch luân phiên chính là cơ hội để Việt Nam dẫn dắt ASEAN đối phó và vượt qua các thách thức.
Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đông NamÁ của Singapore nhấn mạnh hiện nay chính là thời điểm để tất cả các quốc gia và cộng đồng thế giới quan tâm đến khu vực Đông Nam Á.
Thứ nhất, đây là khu vực ổn định trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp và thay đổi sâu sắc. Thứ hai, Đông Nam Á cũng là một trong những khu vực có tốc độ tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ nhất trên thế giới.
Do đó, năm 2020 tới đây sẽ là thời điểm để Việt Nam thể hiện vai trò lãnh đạo chiến lược, dẫn dắt ASEAN phát triển bằng những chính sách do mình đề ra.
Đơn cử như việc thúc đẩy ký kết Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), hiện nay chỉ còn Ấn Độ chưa đồng ý, trong khi 15 nước tham gia đàm phán còn lại đã đều nhất trí cho một hiệp định thương mại tự do có tổng giá trị tương đương 30% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thế giới. Đây sẽ là cơ hội để Việt Nam dẫn dắt ASEAN và các nước thành viên khác của RCEP cùng nhau nỗ lực thuyết phục Ấn Độ gia nhập hiệp định càng sớm càng tốt.
Một vấn đề nữa vừa là cơ hội, song cũng vừa là thách thức đối với Việt Nam trong năm Chủ tịch ASEAN tới đây khi các nước cùng thúc đẩy đàm phán xây dựng hoàn thiện Bộ Quy tắc ứng xử của các bên trên Biển Đông (COC) với Trung Quốc.
Việt Nam cần tiếp tục nỗ lực thúc đẩy tiến trình đàm phán giữa ASEAN và Trung Quốc. Đề cập đến nội dung tăng cường sự đoàn kết và tiếp tục củng cố vững chắc vai trò trung tâm của ASEAN tại khu vực, ông Choi Shing Kwok cho rằng có hai phương diện chính cần quan tâm.
Thứ nhất, Việt Nam có thể đề ra phương hướngc hiến lược cho ASEAN trên cơ sở nghiên cứu và xem xét mọi vấn đề liên quan một cách phù hợp. Với vai trò lãnh đạo của mình, Việt Nam hoàn toàn có thể đưa ra các ý tưởng, xây dựng kế hoạch và mang lại động lực cho các nước ASEAN trong việc đối phó với các thách thức và tình huống khó khăn mà họ gặp phải.
Thêm vào đó, Việt Nam sẽ là Ủy viên không thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc nhiệm kỳ 2020-2021, nên Việt Nam sẽ có cơ hội thuận lợi để thể hiện vai trò lãnh đạo của mình trên phạm vi toàn cầu, đồng thời giúp mở rộng và khẳng định vai trò trung tâm của ASEAN trên trường quốc tế.
Thứ hai, Việt Nam cần thể hiện rõ vai trò ngoại giao tích cực để nâng cao vị thế của ASEAN. Trên cương vị Chủ tịch luân phiên, Việt Nam sẽ phải nỗ lực vận động tất cả các quốc gia thành viên cùng tham gia bảo vệ và duy trì lợi ích tại khu vực.
Ông Choi ShingKwok tin rằng Việt Nam có khả năng làm được việc đó và điều này cũng sẽ giúp thúc đẩy và hiện thực hóa chương trình nghị sự của đề ra cho năm Chủ tịch ASEAN.
Theo chuyên gia Singapore, không chỉ có vai trò quan trọng trong việc tập hợp, tăng cường sự đoàn kết và thống nhất trong nội bộ các quốc gia thành viên ASEAN, Việt Nam còn có trách nhiệm thúc đẩy, tăng cường mối quan hệ hợp tác tốt đẹp giữa hiệp hội với các nước đối tác và đối thoại.
5 định hướng ưu tiên
Cũng trong dịp này, trang mạng “The Diplomat” ngày 8/11/2019 đăng tải bài viết “Việt Nam sẽ làm chủ tịch ASEAN năm 2020 như thế nào?”, với nhận định Việt Nam với vai trò ngày càng tích cực trong ASEAN sẽ phải giải quyết tất cả các vấn đề khu vực.
Tác giả bài cho rằng với việc trở thành Chủ tịch ASEAN thayThái Lan vào năm tới Việt Nam sẽ đánh dấu một bước tiến về vai trò của mình vào năm 2020.
Theo bài báo, kể từ khi gia nhập ASEAN vào năm 1995, Việt Nam đã tiến hành một loạt cải cách như chính sách đổi mới, hội nhập ngày càng rộng với thế giới và nhanh chóng nổi lên là một nền kinh tế phát triển nhanh nhất, một đối tác đáng tin cậy ở khu vực, cũng như trong khối ASEAN.
Việt Nam đã hai lần làm Chủ tịch ASEAN và trong hai lần ấy, Việt Nam đã thúc đẩy một số nội dung ưu tiên, như thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các quốc gia Đông Nam Á, phát triển các tổ chức mới và thu hút sự quan tâm của các cường quốc trên thế giới.
Bài viết tin tưởng rằng Việt Nam, với cương vị Chủ tịch ASEAN năm 2020, sẽ tiếp tục các nội dung này, đặc biệt năm 2020 đánh dấu 25 năm Việt Nam là thành viên ASEAN, cũng như đánh dấu nửa chặng đường của Tầm nhìn cộng đồng ASEAN đến năm 2025 - chủ trương đã được thông qua vào năm 2015.
Bối cảnh của năm 2020 khác với năm 2010. Môi trường của khu vực và quốc tế đang đối mặt với căng thẳng. Tuy nhiên, Việt Nam của năm 2020 đã có những bước tiến đáng kể. Quốc gia Đông Nam Á này đã thiết lập các mối quan hệ sâu rộng với các nước như Mỹ, Nhật Bản, Australia và các nước Liên minh châu Âu (EU).
Bài báo kết luận, Việt Nam không nghi ngờ gì về bối cảnh đầy thách thức này, cùng với thực tế là Việt Nam cũng có các ưu tiên trong chính sách đối nội và đối ngoại khi đồng thời là Ủy viên không thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.
Giống như Thái Lan với cương vị Chủ tịch ASEAN năm 2019, giới quan sát có thể hy vọng chương trình nghị sự khi Việt Nam làm Chủ tịch sẽ vừa được kế thừa, song cũng vừa có sự thay đổi vào năm 2020.
Đó là tiếp tục công việc của Chủ tịch ASEAN trước đó với các mốc thời gian và nội dung khác nhau về sự phát triển của ASEAN, đồng thời thúc đẩy những ưu tiên chính mà Việt Nam đang hướng tới.
Việt Nam đã xây dựng và đưa ra 5 định hướng ưu tiên cho Năm Chủ tịch ASEAN 2020.
Một là tăng cường thực hiện vai trò và đóng góp của ASEAN vào công cuộc duy trì môi trường hòa bình, an ninh và ổn định ở khu vực.
Hai là thúc đẩy liên kết, kết nối khu vực, nâng cao khả năng thích ứng và tận dụng các cơ hội của cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư.
Ba là, thúc đẩy ý thức cộng đồng và bản sắc ASEAN nhằm tạo dựng các giá trị chung của ASEAN.
Bốn là đẩy mạnh quan hệ đối tác vì hòa bình và phát triển bền vững với các nước trên thế giới.
Năm là nâng cao năng lực thích ứng và hiệu quả của ASEAN thể hiện qua cải cách thể chế, tăng cường hiệu quả hoạt động của bộ máy ASEAN…
Năm Chủ tịch ASEAN 2020 được xem là sự kiện đa phương lớn nhất của Việt Nam, trong bối cảnh ASEAN đi được nửa chặng đường triển khai các kế hoạch hiện thực hóa Tầm nhìn ASEAN 2025.
Năm 2020 có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá tiến độ và những thành tựu giữa kỳ, qua đó quyết định những bước đi tiếp theo để thực hiện thành công mục tiêu xây dựng Cộng đồng ASEAN vào năm 2025.
- Cùng chuyên mục
Giải pháp phát triển bền vững Khu thương mại tự do Hải Phòng
Khu thương mại tự do Hải Phòng là hướng đi chiến lược giúp nâng vai trò, vị thế của Việt Nam nói chung và Hải Phòng nói riêng trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Sự kiện - 12/12/2025 16:14
Bí thư Hà Nội: Giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ 'đặc biệt quan trọng'
Bí thư Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh, nhiệm vụ giải phóng mặt bằng là "đặc biệt quan trọng", nhằm góp phần tạo không gian, hạ tầng hoàn thiện để phát triển kinh tế.
Sự kiện - 12/12/2025 10:32
Chủ tịch Quốc hội: Đặt lợi ích của Nhân dân vào trung tâm của mọi quyết sách
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, kỳ họp thứ 10 đã đề xuất những giải pháp sát thực, căn cơ, đặt lợi ích của Nhân dân vào trung tâm của mọi quyết sách, tháo gỡ kịp thời vướng mắc, khó khăn.
Sự kiện - 11/12/2025 16:26
Nhà đầu tư ngoại được lập doanh nghiệp trước khi cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư
Dự thảo luật Luật Đầu tư (sửa đổi) đề xuất quy định cho phép nhà đầu tư nước ngoài thành lập doanh nghiệp trước khi cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Đây là quy định mang tính cải cách căn bản thủ tục đầu tư đối với nhà đầu tư nước ngoài, góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.
Sự kiện - 11/12/2025 14:04
Ông Thái Văn Thành giữ chức Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An
Ông Thái Văn Thành, Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Nghệ An vừa được bầu giữ chức Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An nhiệm kỳ 2021-2026.
Sự kiện - 11/12/2025 11:43
Quốc hội thông qua Nghị quyết thí điểm cơ chế đặc thù cho Hà Nội
Từ ngày 12/12/2025, Hà Nội được áp dụng thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để triển khai các dự án lớn, quan trọng.
Sự kiện - 11/12/2025 10:21
Quốc hội 'chốt' làm sân bay Gia Bình hơn 196.000 tỷ đồng
Sân bay Gia Bình đã được Quốc hội thông qua, với tổng mức đầu tư là khoảng 196.378 tỷ đồng, được đầu tư theo chuẩn mực quốc tế, đạt tiêu chuẩn dịch vụ sân bay quốc tế 5 sao. Đến năm 2030, sân bay đáp ứng nhu cầu khoảng 30 triệu hành khách/năm, 1,6 triệu tấn hàng hóa.
Sự kiện - 11/12/2025 10:13
Ngày 31/5 sẽ là 'Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí'
Quốc hội đã thông qua Luật Tiết kiệm, chống lãng phí gồm 6 chương, 38 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Trong đó, chọn ngày 31/5 hằng năm là "Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí".
Sự kiện - 11/12/2025 08:14
Tạp chí Nhà đầu tư hỗ trợ xây nhà mới cho hai hộ dân xã Trà Tân, Đà Nẵng
Đồng hành cùng người dân vùng thiệt hại nặng sau thiên tai, Tạp chí Nhà đầu tư đã trao 100 triệu đồng hỗ trợ xây hai căn nhà mới tại xã Trà Tân (TP. Đà Nẵng), nhằm tiếp thêm động lực để họ sớm tái thiết lại mái ấm và vượt qua giai đoạn khó khăn.
Sự kiện - 11/12/2025 06:45
Rà soát việc cảnh báo sớm, quy trình vận hành thủy điện ở Đà Nẵng
Ông Lê Trí Thanh, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Đà Nẵng đề nghị, UBND TP rà soát, đánh giá lại hiệu quả công tác cảnh báo sớm; quy trình vận hành thủy điện…
Sự kiện - 10/12/2025 18:17
Đại đô thị lấn biển cùng TOD tạo ra giá trị vượt trội
Giới chuyên gia cho rằng, Việt Nam hoàn toàn có thể kiến tạo một khu đô thị biển đẳng cấp quốc tế, không thua kém Dubai hay bất kỳ đô thị lấn biển nào trên thế giới, nhất là kết hợp cùng mô hình TOD sẽ tạo ra giá trị gia tăng vượt trội.
Sự kiện - 10/12/2025 09:09
Việt Nam - Campuchia hướng đến kim ngạch thương mại 20 tỷ USD
Kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và Campuchia đạt 10,4 tỷ USD trong 11 tháng đầu năm 2025, dự kiến đạt 12 tỷ USD trong năm 2025, hướng đến 20 tỷ USD trong thời gian tới.
Sự kiện - 09/12/2025 15:36
Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia ra mắt Chi hội phía Nam
Trung tướng Nguyễn Minh Chính, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia đã trao các quyết định thành lập Chi hội phía Nam, bổ nhiệm Chi Hội trưởng đối với Thiếu tướng Lê Minh Mạnh, nguyên Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) - Bộ Công an.
Sự kiện - 09/12/2025 11:59
Đề xuất chính sách khuyến khích doanh nghiệp tư nhân đầu tư điện gió ngoài khơi
Đại biểu Quốc hội cho rằng, cần có cơ chế chính sách khuyến khích doanh nghiệp tư nhân đầu tư mạnh vào phát triển điện gió ngoài khơi và điện hạt nhân mô-đun nhỏ.
Sự kiện - 09/12/2025 11:12
'Tạo cơ chế hấp dẫn thu hút nhà đầu tư vào TP.HCM'
Theo các đại biểu, sửa đổi Nghị quyết 98, điều quan trọng nhất là phải tạo được cơ chế thực sự hấp dẫn để thu hút nhà đầu tư chiến lược, đồng thời xử lý tốt vấn đề quản lý và sử dụng đất đai. TP.HCM cần có cơ chế đặc thù, không thể khoác chung chiếc áo cơ chế với các địa phương khác.
Sự kiện - 09/12/2025 09:19
'Kiểm soát chặt tổng mức đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao'
Chính phủ đề xuất tách công tác giải phóng mặt bằng thành dự án độc lập để tạo điều kiện thuận lợi để triển khai dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Nhưng, cơ quan thẩm tra yêu cầu làm rõ thời gian hoàn thành các dự án độc lập; tránh lãng phí nguồn lực khi chưa xác định được hướng tuyến, phạm vi, ranh giới thực hiện và kiểm soát chặt chẽ tổng mức đầu tư.
Sự kiện - 09/12/2025 06:45
- Đọc nhiều
Đáng đọc
- Đáng đọc
Lập 'Quỹ tái thiết miền Trung', tại sao không?
Sự kiện - Update 1 week ago
Gần 1 tỷ USD trái phiếu 'chảy về' một Group
Tài chính - Update 1 month ago
'Cơn sốt' vàng bao giờ chấm dứt?
Thị trường - 1 month
