Nỗ lực sử dụng thuế quan của ông Trump có thể gặp khó tại Quốc hội Mỹ

Hoa Kỳ thu được chưa tới 100 tỷ USD hàng năm từ các khoản thuế quan đối với hàng hóa nhập khẩu, như một công cụ để bảo vệ và phát triển các ngành công nghiệp trong nước.

Số tiền đó hiếm khi là chủ đề trong các cuộc chiến ngân sách thường kỳ của Washington vì nó chiếm tỷ trọng rất ít trong tổng nguồn thu của chính phủ liên bang Hoa Kỳ.

Nỗ lực sử dụng thuế quan của ông Trump

Ông Trump đã đe dọa áp dụng thuế quan nhập khẩu trên diện rộng, nhưng vẫn chưa áp dụng bất kỳ mức thuế nào.

Tân Tổng thống Mỹ và các đồng minh của ông cho biết muốn sử dụng thuế quan giống như thuế cá nhân và thuế doanh nghiệp chiếm phần lớn doanh thu của Hoa Kỳ, và việc tăng thuế quan để giúp chi trả cho các chương trình của chính phủ và trang trải các khoản cắt giảm thuế như đã hứa.

"Thay vì đánh thuế công dân của chúng ta để làm giàu cho các quốc gia khác, chúng ta sẽ đánh thuế và đánh thuế các quốc gia nước ngoài để làm giàu cho công dân của chúng ta. Vì mục đích này, chúng ta đang thành lập Sở Thuế vụ để thu tất cả các loại thuế, nghĩa vụ thuế. Sẽ có một lượng tiền khổng lồ đổ vào kho bạc của chúng ta đến từ các nguồn nước ngoài", ông Trump phát biểu trong bài phát biểu nhậm chức của mình hôm thứ Hai.

Nỗ lực sử dụng thuế quan nhằm bù đắp các khoản cắt giảm ngân sách của Hoa Kỳ sẽ là một điều khó bởi cho đến nay, thuế quan thu được chỉ chiếm khoảng 2% nguồn thu hàng năm trong những năm gần đây.

"Thuế quan sẽ là một phần thực sự quan trọng trong cuộc thảo luận về cắt giảm thuế. Thuế quan 10% tương đương khoảng 350 đến 400 tỷ USD. Vì vậy, bạn sẽ thấy được vẻ đẹp của điều đó trong các cuộc đàm phán", Trợ lý của ông Trump, Peter Navarro, nói với CNBC vào thứ Ba.

Những người theo chủ nghĩa diều hâu về ngân sách của Đảng Cộng hòa lo ngại về độ tin cậy và độ bền vững của nguồn thu từ thuế quan, cùng với những nguy cơ tiềm ẩn mà chiến tranh thương mại gây ra cho Hoa Kỳ, có khả năng sẽ phản đối điều này, các nhà phân tích thương mại Hoa Kỳ cho biết.

Đại diện Hoa Kỳ Ralph Norman, một đảng viên Cộng hòa Nam Carolina, nói với Reuters rằng bất kỳ động thái nào của ông Trump nhằm thông qua luật thuế quan tại Quốc hội sẽ là một chặng đường khó khăn.

"Mọi người đều có thể chịu ảnh hưởng của thuế quan, theo cách tốt hoặc xấu. Tôi nghi ngờ việc ông ấy (Tổng thống Trump) có thể thông qua được cửa Quốc hội", Norman nói.

"Về mặt kỹ thuật và toán học, một số chính sách thuế quan có thể bù đắp cho việc cắt giảm thuế của ong Trump, nhưng không đời nào họ có đủ phiếu bầu để làm như vậy", Bobby Kogan, Giám đốc cấp cao về chính sách ngân sách liên bang tại Trung tâm Tiến bộ thiên tả Hoa Kỳ cho biết.

Khi được hỏi về mức độ nghiêm túc của đảng Cộng hòa trong việc xem xét nguồn thu thuế quan như một khoản bù đắp cho chương trình nghị sự của ông Trump, lãnh đạo phe đa số tại Hạ viện Steve Scalise trả lời Reuters: "Ông Trump đã ám chỉ đến việc áp dụng thuế quan, nhưng chúng tôi vẫn chưa biết bất kỳ chi tiết nào. Ông ấy nói rằng hãy mong đợi điều gì đó sẽ xảy ra. Nhưng cho đến khi chúng tôi thực sự nhìn thấy được điều đó thì rất khó để suy đoán".

Nhà Trắng đã không trả lời các yêu cầu bình luận về điều này.

Lo ngại thiếu hụt

Các công ty nhập khẩu phải trả thuế quan đối với hàng hóa nhập khẩu vào Hoa Kỳ và hầu hết các nhà kinh tế và giám đốc điều hành doanh nghiệp đều cho rằng các nhà nhập khẩu có khả năng sẽ chuyển chi phí cho người tiêu dùng hoặc buộc phải chấp nhận lợi nhuận thấp hơn.

Theo một bản ghi nhớ gần đây mà Reuters có được, Ủy ban Tài chính và Phương tiện của Hạ viện (ban soạn thảo thuế chính tại Hạ viện) đã đưa mức thuế quan 10% vào danh sách các lựa chọn để chi trả cho việc gia hạn cắt giảm thuế.

Theo bản ghi nhớ, họ ước tính chế độ thuế quan như vậy sẽ giúp thu về 1,9 nghìn tỷ USD trong 10 năm. Các nhà phân tích ước tính rằng việc gia hạn cắt giảm thuế mà ông Trump đã thông qua trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình và sẽ hết hạn vào năm nay sẽ tiêu tốn 4 nghìn tỷ USD trong 10 năm.

Ông Trump cũng đã hứa sẽ ngừng thu thuế đối với tiền boa của người lao động và các khoản thanh toán cho những người đã nghỉ hưu của An sinh xã hội, điều này sẽ làm tăng thêm hàng trăm tỷ USD vào thâm hụt liên bang mà chưa có nguồn thu hoặc phương án cắt giảm tương ứng.

Đảng Cộng hòa đang chuẩn bị ban hành các kế hoạch này thông qua một quy trình của quốc hội có tên là "điều chỉnh ngân sách" mà không cần sự ủng hộ của đảng Dân chủ trong những tuần tới.

Với đa số mong manh tại Hạ viện và biên độ 53-47 ghế tại Thượng viện, ông Trump cần thuyết phục những người theo chủ nghĩa diều hâu về ngân sách trong đảng của mình rằng các nỗ lực của ông sẽ không làm tăng thêm thâm hụt.

Đảng Dân chủ đã phản đối phần lớn các khoản cắt giảm thuế của ông Trump.

Nếu về mặt kỹ thuật, chúng không nằm trong luật, thì thuế quan có thể sẽ không được đưa vào điểm số chính thức của Văn phòng Ngân sách Quốc hội.

Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Hạ viện Jodey Arrington, một đảng viên Cộng hòa Texas, nói với Reuters rằng việc tính thuế quan là nguồn thu sẽ cần đến việc Quốc hội bỏ phiếu cho phù hợp với luật pháp Mỹ và điều này sẽ có tác động đáng kể đến ngân sách.

"Vì vậy, đây là một mục có thể được xem xét. Nhưng tôi không nói với bạn rằng nó đang được xem xét tại thời điểm này. Trên thực tế, vấn đề này đã được thảo luận và tranh luận, nhưng vẫn chưa có kế hoạch cuối cùng", ông nói.

Ngay cả khi thông qua nguồn thu thuế quan, đảng Cộng hòa có thể sẽ phải áp dụng các khoản cắt giảm lớn đối với các chương trình chính phủ phổ biến, chẳng hạn như An sinh xã hội và chương trình bảo hiểm y tế Medicare cho người cao tuổi, để thông qua một dự luật cân bằng.

Tổ chức phi đảng phái Tax Foundation ước tính các đề xuất thuế quan cực đoan nhất của ông Trump - thuế quan phổ cập 20% cộng với thuế quan 60% đối với hàng xuất khẩu của Trung Quốc sang Hoa Kỳ sẽ giúp tăng khoảng 3,8 nghìn tỷ USD trong khung ngân sách 10 năm, thấp hơn mức 4,3 nghìn tỷ USD cần thiết để bù đắp hoàn toàn chi phí thực hiện các đợt cắt giảm thuế sắp hết hạn.

Hiệu quả không cao

Erica York, Phó chủ tịch chính sách thuế liên bang tại Tax Foundation, cho biết việc nỗ lực sử dụng thuế quan để tạo nguồn thu là một việc "rất bất thường và chưa từng có".

York cho biết "Thuế quan là một cách rất kém hiệu quả để tăng nguồn thu. Chúng tạo ra gánh nặng lớn hơn cho các hộ gia đình nghèo hơn so với các hộ gia đình giàu hơn, điều đó có nghĩa là nhiều hộ gia đình có thu nhập thấp và trung bình có thể trở nên khó khăn hơn nếu có sự kết hợp giữa thuế quan và cắt giảm thuế".

Các chuyên gia khác lưu ý rằng việc dựa vào thuế quan để cân bằng ngân sách cũng không có nhiều ý nghĩa về lâu dài vì cách người tiêu dùng phản ứng với chúng.

Thuế quan có mục đích thay đổi hành vi, giống như cái gọi là "thuế tội lỗi" đối với thuốc lá hoặc rượu, nghĩa là nếu chúng có hiệu quả, chúng sẽ làm giảm nguồn thu theo thời gian, Martin Muehleisen, thành viên cấp cao tại nhóm nghiên cứu Atlantic Council cho biết.

"Nếu thuế quan có mục đích chuyển hướng tiêu dùng trong nước sang các sản phẩm của Hoa Kỳ, chúng sẽ tạo ra ít doanh thu nếu thành công. Còn nếu chúng chủ yếu được thiết kế để tăng nguồn thu, chúng sẽ gây lạm phát và làm giảm tăng trưởng kinh tế", ông nói.