Hoa Kỳ đề xuất thỏa thuận khoáng sản 'rộng hơn' với Ukraine

Các nguồn tin cho biết Hoa Kỳ đã sửa đổi đề xuất ban đầu của mình và không đưa ra bất kỳ đảm bảo an ninh nào trong tương lai cho Ukraine nhưng yêu cầu nước này phải đóng góp vào một quỹ đầu tư chung toàn bộ thu nhập từ việc sử dụng tài nguyên thiên nhiên do các doanh nghiệp nhà nước và tư nhân quản lý trên khắp lãnh thổ Ukraine.

Các điều khoản do Washington đưa ra vượt xa thỏa thuận được thảo luận trong những ngày trước cuộc họp gây tranh cãi tại Phòng Bầu dục vào tháng trước giữa Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy.

Một trong những nguồn tin cho biết Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Bessent đã dẫn đầu các cuộc đàm phán cho Hoa Kỳ.

Bessent đã không trả lời ngay lập tức yêu cầu bình luận.

Hoa Kỳ và bản đề xuất khoáng sản mới

Theo bản tóm tắt, đề xuất không đề cập đến việc Hoa Kỳ tiếp quản các nhà máy điện hạt nhân của Ukraine, điều mà ông Trump từng nói đến.

Ông Trump đã nói rằng một thỏa thuận khoáng sản sẽ giúp đảm bảo một thỏa thuận hòa bình bằng cách trao cho Hoa Kỳ một cổ phần tài chính trong tương lai của Ukraine.

Ông cũng coi đó là cách để Hoa Kỳ kiếm lại một số trong số hàng chục tỷ USD mà họ đã trao cho Ukraine dưới dạng viện trợ tài chính và quân sự kể từ khi cuộc tấn công của Nga ba năm trước.

Người phát ngôn của Hội đồng An ninh Quốc gia James Hewitt đã từ chối xác nhận các điều khoản của đề xuất mới nhất, nhưng cho biết thỏa thuận này sẽ củng cố mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Ukraine.

"Thỏa thuận khoáng sản mang đến cho Ukraine cơ hội hình thành mối quan hệ kinh tế lâu dài với Hoa Kỳ, đây là cơ sở cho an ninh và hòa bình lâu dài", Hewitt nói.

Bộ ngoại giao Ukraine đã không trả lời ngay lập tức yêu cầu bình luận.

Một phiên bản trước đó của thỏa thuận đã đề xuất một quỹ đầu tư chung, trong đó Ukraine sẽ đóng góp 50% số tiền thu được từ lợi nhuận trong tương lai của việc khai thác tài nguyên thiên nhiên do nhà nước sở hữu.

Thỏa thuận này cũng nêu ra các điều khoản rằng Hoa Kỳ và Ukraine sẽ cùng nhau phát triển các nguồn tài nguyên khoáng sản của Ukraine.

Zelenskiy nói với các phóng viên vào thứ Ba rằng Hoa Kỳ đã đề xuất một thỏa thuận mới 'lớn' và các quan chức Ukraine vẫn đang xem xét các điều khoản của thỏa thuận này.

Zelenskiy cho biết vào thứ Năm rằng Hoa Kỳ 'liên tục' thay đổi các điều khoản của thỏa thuận khoáng sản được đề xuất, nhưng nói thêm rằng ông không muốn Washington nghĩ rằng Kyiv phản đối thỏa thuận này.

Trong một cuộc phỏng vấn với Fox News vào đầu tuần này, Bessent cho biết Hoa Kỳ đã "chuyển một tài liệu hoàn chỉnh cho quan hệ đối tác kinh tế" và Washington hy vọng sẽ "tiến hành các cuộc thảo luận đầy đủ và thậm chí có thể nhận được chữ ký vào tuần tới".

Đề xuất mới quy định rằng Hoa Kỳ được trao quyền đầu tiên để mua các nguồn tài nguyên được khai thác theo thỏa thuận và rằng Hoa Kỳ sẽ thu hồi toàn bộ số tiền đã trao cho Ukraine kể từ năm 2022, ngoài lãi suất hàng năm là 4%, trước khi Ukraine bắt đầu tiếp cận được lợi nhuận của quỹ, theo bản tóm tắt.

Đề xuất cập nhật này lần đầu tiên được Financial Times đưa tin.

Nếu được đồng ý, quỹ đầu tư chung sẽ có một hội đồng gồm năm người, ba người do Hoa Kỳ bổ nhiệm và hai người do Ukraine bổ nhiệm, và các quỹ tạo ra sẽ được chuyển đổi thành ngoại tệ và chuyển ra nước ngoài, theo bản tóm tắt.

Quỹ sẽ do Tổng công ty Tài chính Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (DFC) quản lý.

Một nguồn tin riêng có hiểu biết về các cuộc đàm phán cho biết đã có các cuộc thảo luận về việc để DFC quản lý quỹ.