Nhà vừa túi tiền, ước mơ cho người ‘ở thực’
Những ngày cách ly xã hội toàn TP.HCM theo Chỉ thị 16 của Chính phủ, ông Lê Văn Út, công nhân tại khu công nghệ cao TP. Thủ Đức, TP.HCM cùng vợ và 2 người con của mình chen chúc với nhau trong căn phòng trọ chỉ 15m2 có giá hơn 3 triệu/tháng ở đường Lê Văn Việt, TP. Thủ Đức. Ông Út kể, chưa bao giờ mình thấy căn phòng trọ trở nên tù túng như hiện nay, mọi ngày đi làm, tối về ngủ thì thấy còn đỡ hơn đôi chút khi hai đứa con ở trên gác lửng, vợ chồng ông ngủ dưới nhà.
Cũng như ông Út, câu chuyện mua nhà ở TP.HCM là một những nỗi niềm trăn trở chưa biết ngày nào kết của anh Phạm Văn Cường. Hiện, vợ chồng anh Cường cùng đứa con trai 6 tuổi đang ở trọ trong căn phòng rộng 12m2 tại đường Nguyễn Thị Tú, quận Bình Tân, TP.HCM. Anh Cường cho biết, đã hơn 1 năm nay phải chật vật trong cảnh đi mua nhà nhưng kiếm hoài chưa ra được dự án phù hợp với nhu cầu và thu nhập của mình, còn cảnh ở trọ nay đây mai đó đã làm gia đình anh ngao ngán.
Nhớ lại những gì đã trải qua cho việc mua nhà của mình, anh Cường bủi ngùi tâm sự: Vợ anh làm giáo viên, anh thì làm ở Viện kiếm sát TP, từ dưới tỉnh lên nên tự túc là chính. Chế độ vợ chồng anh năm 2014 được mua nhà ở xã hội, cũng hào hứng lắm nhưng lúc đó chưa đủ tiền và thu nhập chưa đủ điều kiện để mua nhà ở xã hội nên đành gác lại giấc mơ.
May mắn hơn hoản cảnh của anh Cường và ông Út, vợ chồng chị Ung Thị Hà, ngụ phường Phước Long A, TP. Thủ Đức không phải ở trong căn phòng trọ nhỏ xíu mà thuê được căn hộ chung cư cũ trên đường Nam Hòa với giá tháng 6 triệu đồng. Tuy nhiên, dịch bệnh, tiền nhà thuê cũng làm gánh nặng với vợ chồng làm ở công ty tư nhân vẻn vẹn tổng 22 triệu/tháng của hai vợ chồng chị Hà.
“Tiền chi phí ăn uống, tiền cho hai con đi học, tiền nhà trọ, bao khoản tiền chi khác… Hàng tháng tôi tích cóp lắm mới dành được khoảng 7 triệu bỏ tiết kiệm gọi là quỹ mua nhà, cộng thêm vài khoản thưởng và các thu nhập làm ngoài. Giờ quỹ đó cũng được gần 1 tỷ đồng. Nhưng cầm 1 tỷ đó, đi khắp TP.HCM cũng không có dự án nào để mua. Có hôm hai vợ chồng qua tới Bình Dương nhưng nhà ở đây thấp nhất cũng hơn 2 tỷ/căn chung cư. Biết bao giờ mới thoát cảnh ở thuê, con cái được thoải mái và vợ chồng an tâm rằng sớm mai thức dậy không bị chủ nhà lấy lại nhà trọ”, chị Hà ngậm ngùi.
Nghe câu chuyện của anh Cường, chú Út, chị Hà, tôi nhớ đến một báo cáo của ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM mới đây, TP.HCM hiện có 50.000 cặp gia đình trẻ có nhu cầu muốn mua nhà ở. Còn theo báo cáo của Sở Xây dựng TP.HCM cho thấy, có sự lệch pha về các phân khúc nhà ở. Trong số 3.000 căn hộ và nhà ở đủ điều kiện bán hình thành trong tương lai được xét duyệt trong tháng 2/2021, 100% căn nhà có giá bán trên 40 triệu đồng/m2. Như vậy, chỉ xét với một hộ gia đình cơ bản gồm vợ chồng và một con, diện tích phù hợp để sinh sống cần khoảng 50m2, số tiền để mua được căn nhà không dưới 2 tỷ đồng.
Nhìn vào con số này kết hợp với những số liệu thu thập được, ông Ngô Đức Sơn, Tổng giám đốc Công ty Bất động sản DRH chia sẻ, căn hộ giá rẻ đã “biến mất” khỏi thị trường TP.HCM. Nguyên nhân, theo ông Sơn là do chi phí đầu vào gồm giá đất, nhân công, pháp lý và thủ tục hành chính còn kéo dài; quỹ đất cho loại hình căn hộ giá rẻ cũng không còn nhiều. Kế đến, quy hoạch dành cho căn hộ bình dân, vừa túi tiền hiện nay chưa rõ ràng.
Thông tin đáng chú ý đó là việc TP.HCM lại tiếp tục muốn đấu giá hơn 3.790 căn hộ tái định cư tại TP. Thủ Đức. Đây là số nhà tái định cư đã được TP.HCM xây dựng từ những năm 2010 với số lượng lên tới hơn 12.500 căn, thế nhưng xây xong mà người dân trong diện đền bù giải tỏa Khu đô thị mới Thủ Thiêm không về ở, thế là những căn nhà chung cư kia ế ẩm, năm 2018 lần đầu tiên TP quyết định bán đấu giá lượng hàng này để có ngân sách phân bổ công tác khác cho TP.
Lần đầu đấu giá, TP muốn bán sỉ số lượng căn hộ trên cho doanh nghiệp để doanh nghiệp chia nhỏ bán cho người dân, nhưng kết quả không doanh nghiệp nào tham gia đấu giá. Lần thứ 2 tổ chức đầu năm 2019 cũng ế ẩm chỉ vì mức giá đưa ra bán quá cao so với giá trị sản phẩm.
Và cuối cùng lần này TP quyết định bán đấu giá tiếp, nhưng doanh nghiệp sẽ đấu giá rồi bán lại cho người dân. Theo tính toán của một vị tổng giám đốc công ty bất động sản tại TP.HCM, hiện mức giá mà TP.HCM đưa ra là hơn 9.000 tỷ cho số căn hộ này, doanh nghiệp trúng đấu giá phải nộp đủ số tiền trên mới được bán ra ngoài cho người dân. Và nếu chia ra, mỗi m2 nhà tái định cư này sẽ là hơn 40 triệu/m2, cộng thêm sửa chữa sẽ gần 50 triệu/m2.
Ông Ngô Quang Phúc, Tổng giám đốc Công ty CP địa ốc Phú Đông cho biết, ở TP.HCM thực sự đang có khá nhiều quỹ đất, giá như TP hiểu hơn nhu cầu nhà ở của người dân thì những quỹ đất này sẽ không phải bỏ hoang như hiện nay. Cũng theo ông Phúc, TP phát triển như hiện nay, công lớn nhất đến từ người dân các tỉnh thành khác về đây học tập rồi ở lại lập nghiệp, họ đóng thuế, góp chất xám cho TP phát triển. Họ tới TP khởi nghiệp, đưa TP đi lên, nhưng TP lại không quan tâm chỗ ở cho họ.
Ông Phúc cho rằng, ở TP.HCM hiện nay nên chia các phân khu, rồi lập quy hoạch xây dựng đô thị lớn tại phân khu này, kinh phí có thể kêu gọi doanh nghiệp mua trái phiếu TP, rồi lấy tiền đó đền bù giải tỏa. Sau đó doanh nghiệp nào mua trái phiếu nhiều cho họ vào tham gia phát triển dự án, với kế hoạch này bảo đảm doanh nghiệp nào cũng muốn tham gia, và chả mấy mà TP có thể giải quyết được câu chuyện thiếu nhà ở cho người dân nghiêm trọng và giá nhà cũng tăng chóng mặt như hiện nay.
Trong khi đó, ông Lê Hữu Nghĩa, Tổng giám đốc Công ty TNHH Lê Thành, một doanh nghiệp ít ỏi theo đuổi phân khúc nhà ở giá rẻ cũng phải thốt lên rằng, doanh nghiệp ông không biết có nên theo đuổi phân khúc này nữa không, vì quá nản với thủ tục hành chính.
Thực tế, thực trạng pháp lý dự án tại TP.HCM diễn ra quá chậm, điều này đã đẩy chi phí đầu vào các dự án tăng vọt, nhưng lại không có sản phẩm để bán hoặc khó kiểm soát chi phí đầu ra. Vì thế, đứng trước áp lực phải tăng trưởng, phải có sản phẩm bán để tồn tại thì bắt buộc các doanh nghiệp phải tìm cách mở rộng thị trường, tăng biên lợi nhuận, đa dạng sản… mà chỉ có thị trường vùng ven mới đảm bảo được câu chuyện này.
Ông Ngô Quang Phúc cho rằng, để có thể tăng nguồn cung, giảm giá nhà một cách thuận lợi, cách tốt nhất là giảm giá đất và giảm chi phí tài chính cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, những vấn đề này nằm ngoài khả năng của doanh nghiệp nên rất cần sự vào cuộc của các cơ quan nhà nước và chính quyền địa phương.
