Xuất khẩu tăng gần 13%, lợi nhuận doanh nghiệp thủy sản phân hoá

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu thủy sản 6 tháng đầu năm đạt gần 5,8 tỷ USD, tăng 12,8% so với cùng kỳ. Trong đó, xuất khẩu tôm đạt 2,3 tỷ USD, tăng 13,6%, còn cá tra đạt khoảng 1,1 tỷ USD, tăng 12,1%. Tuy nhiên, sự phục hồi của thị trường chưa phản ánh đồng đều vào kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp.

Kết quả kinh doanh phân hóa

Trong nhóm doanh nghiệp cá tra, CTCP Vĩnh Hoàn (HoSE: VHC) tiếp tục duy trì tăng trưởng doanh thu nhưng lợi nhuận chịu áp lực từ hoạt động tài chính.

Theo BCTC hợp nhất quý II/2026, VHC ghi nhận 3.444 tỷ đồng doanh thu thuần, tăng 8% so với cùng kỳ; lợi nhuận gộp đạt 710 tỷ đồng, tăng 12%, đưa biên lợi nhuận gộp từ 19,8% lên 20,6%.

Dù hoạt động cốt lõi cải thiện, lợi nhuận trước thuế giảm 6%, còn 574 tỷ đồng; lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ đạt 469 tỷ đồng, giảm 9%. Nguyên nhân chủ yếu đến từ thu nhập tài chính suy giảm khi lãi chênh lệch tỷ giá giảm, trong khi chi phí lãi vay tăng đáng kể.

Lũy kế 6 tháng đầu năm, VHC đạt 6.399 tỷ đồng doanh thu thuần và 735 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, lần lượt tăng 10% và 4% so với cùng kỳ. Thị trường Mỹ tiếp tục là động lực tăng trưởng khi doanh thu đạt gần 2.200 tỷ đồng, tăng 20%.

Cũng trong ngành cá tra, CTCP Nam Việt (HoSE: ANV) cũng ghi nhận doanh thu tăng nhưng lợi nhuận sụt giảm mạnh do giá vốn và chi phí leo thang.

Quý II, ANV đạt 1.937 tỷ đồng doanh thu thuần, tăng hơn 12%. Tuy nhiên, giá vốn tăng tới 31%, khiến lợi nhuận gộp giảm gần 36% xuống khoảng 312 tỷ đồng, kéo biên lợi nhuận gộp từ khoảng 28% xuống còn 16%.

Sau khi trừ các khoản chi phí, lợi nhuận sau thuế chỉ đạt gần 135 tỷ đồng, giảm gần 60% so với cùng kỳ.

Lũy kế 6 tháng, doanh thu của Nam Việt đạt 3.778 tỷ đồng, tăng 33%, song lợi nhuận sau thuế chỉ đạt khoảng 330 tỷ đồng, giảm 29%. Doanh nghiệp mới hoàn thành khoảng 49% kế hoạch doanh thu và 31% mục tiêu lợi nhuận năm.

Kết quả này cho thấy tăng trưởng doanh thu chưa đủ bù đắp áp lực từ giá vốn, chi phí bán hàng, chi phí tài chính và chi phí quản lý.

Trong khi đó, tại CTCP Đầu tư và Phát triển Đa Quốc Gia I.D.I (HoSE: IDI) cho thấy bức tranh khởi sắc hơn. Doanh thu thuần đạt 2.041 tỷ đồng, tăng 3,6% so với cùng kỳ. Lợi nhuận gộp tăng gần 10% lên 186,8 tỷ đồng, biên lợi nhuận gộp cải thiện từ 8,6% lên 9,2%. Nhờ kiểm soát chi phí, doanh nghiệp báo lợi nhuận sau thuế đạt 61,7 tỷ đồng, tăng khoảng 86%, trong đó lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ đạt 53,3 tỷ đồng, tăng 80%.

Lũy kế 6 tháng đầu năm, IDI ghi nhận 3.530 tỷ đồng doanh thu thuần và 106 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, lần lượt tăng 1,9% và 70,9% so với cùng kỳ.

Ở mảng tôm, CTCP Thực phẩm Sao Ta (HoSE: FMC) ghi nhận diễn biến trái chiều khi doanh thu giảm nhưng lợi nhuận tăng mạnh.

Quý II, doanh thu thuần của FMC đạt khoảng 1.670 tỷ đồng, giảm 11%, trong khi lợi nhuận ròng tăng 92%, lên gần 155 tỷ đồng. Biên lợi nhuận gộp cải thiện từ 10,51% lên 14,95%.

Theo doanh nghiệp, kết quả tích cực chủ yếu đến từ giá tôm nguyên liệu giảm và hiệu quả quyết toán vụ nuôi thu hoạch trong quý. Bên cạnh đó, doanh thu tài chính tăng hơn 40% nhờ lượng tiền gửi ngân hàng lớn.

Lũy kế nửa đầu năm, FMC đạt gần 196 tỷ đồng lợi nhuận ròng, tăng 78% so với cùng kỳ và hoàn thành khoảng một nửa kế hoạch lợi nhuận năm. Cuối quý II, doanh nghiệp sở hữu gần 1.940 tỷ đồng tiền gửi ngân hàng kỳ hạn, tăng 85% so với đầu năm.

CTCP Tập đoàn Thủy sản Minh Phú (UPCoM: MPC) cũng có sự bứt phá về lợi nhuận nhờ biên lợi nhuận cải thiện.

Theo BCTC hợp nhất, doanh thu thuần đạt 3.963 tỷ đồng, tăng khoảng 9% so với cùng kỳ. Nhờ giá vốn tăng chậm hơn doanh thu, lợi nhuận gộp tăng gần 76% lên 549,6 tỷ đồng, biên lợi nhuận gộp tăng từ 9,1% lên 13,9%. Sau khi trừ chi phí tài chính, bán hàng và quản lý doanh nghiệp, Minh Phú báo lợi nhuận sau thuế gần 191,5 tỷ đồng, gấp 4,3 lần so với cùng kỳ.

Lũy kế 6 tháng đầu năm, doanh nghiệp đạt 7.577 tỷ đồng doanh thu thuần và 415,5 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, lần lượt tăng khoảng 14% và gấp hơn 9 lần cùng kỳ.

Triển vọng nửa cuối năm

Theo VASEP, tăng trưởng xuất khẩu trong nửa đầu năm chủ yếu đến từ thị trường Trung Quốc và Hong Kong với kim ngạch khoảng 1,5 tỷ USD, tăng gần 38%. Trong khi đó, nhu cầu tại Mỹ, EU và Nhật Bản vẫn phục hồi chậm.

Hiệp hội cho biết các nhà nhập khẩu đang có xu hướng chia nhỏ đơn hàng, yêu cầu giá cạnh tranh hơn và siết chặt tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc. Cùng với đó, doanh nghiệp còn phải đối mặt với áp lực từ cước vận tải container lạnh, chi phí logistics và các rào cản thương mại.

Chứng khoán Rồng Việt đánh giá triển vọng ngành vẫn tích cực nhờ biên lợi nhuận cá tra cải thiện và nhu cầu tại một số thị trường xuất khẩu phục hồi. Tuy nhiên, tốc độ tăng lợi nhuận được dự báo sẽ chậm hơn trong bối cảnh cạnh tranh gia tăng và chi phí đầu vào vẫn ở mức cao.

Trong khi đó, SSI Research đánh giá Sao Ta có triển vọng khả quan hơn nhờ cơ cấu thị trường xuất khẩu đa dạng và lợi thế về thuế, trong khi Vĩnh Hoàn vẫn chịu áp lực tại thị trường Mỹ.

Nhìn chung, kết quả kinh doanh nửa đầu năm cho thấy tăng trưởng xuất khẩu chưa đồng nghĩa với sự cải thiện lợi nhuận của toàn ngành. Theo VASEP, cơ hội trong nửa cuối năm vẫn hiện hữu khi nhu cầu tại một số thị trường dần phục hồi, song khả năng cải thiện lợi nhuận của doanh nghiệp sẽ phụ thuộc đáng kể vào việc kiểm soát chi phí, ứng phó với rào cản thương mại và biến động logistics.