Vinaconex kinh doanh ra sao dưới thời CEO Nguyễn Xuân Đông?

Như Nhadautu.vn đã đưa tin, ông Nguyễn Xuân Đông đã tái xuất trở lại Vinaconex với vai trò Chủ tịch HĐQT. Trước đó, ông được biết đến là Tổng Giám đốc Vinaconex từ cuối năm 2018 đến tháng 4/2026. Đây là giai đoạn nhiều thách thức với Vinaconex từ mâu thuẫn với nhóm Sovico Group, ảnh hưởng từ đại dịch COVID-19, cũng như các căng thẳng địa chính trị bên ngoài tác động gián tiếp tới giá nguyên vật liệu...

Dù vậy, dưới thời ông Nguyễn Xuân Đông điều hành, Vinaconex vẫn duy trì quy mô doanh thu lớn và từng bước tái cấu trúc hoạt động. Xét trong giai đoạn 2018-2025, doanh thu và lãi sau thuế Vinaconex tăng bình quân lần lượt gần 12%/năm và 74%/năm.

Nếu bóc tách riêng mảng xây lắp (lĩnh vực chiếm tỷ trọng doanh thu chính), biên lợi nhuận gộp mảng này giai đoạn 2018-2025 đạt cao nhất 5,85% trong năm 2021. Đáng chú ý, biên lãi gộp xây lắp của Vinaconex năm 2023 ghi nhận -2,93%, tuy nhiên đã có sự hồi phục trong các năm 2024 và 2025 khi lần lượt đạt 3,47% và 3,71%.

Biên lãi gộp mảng xây lắp của Vinaconex thấp là câu chuyện không riêng Vinaconex mà khá phổ biến với các tổng thầu xây dựng lớn tại Việt Nam. Nguyên nhân do mảng xây lắp thường có biên lãi gộp thấp do cạnh tranh rất mạnh. Các nhà thầu muốn giành dự án phải chấp nhận bỏ giá thấp, đặc biệt ở các công trình hạ tầng hoặc dự án vốn ngân sách.

Ban lãnh đạo Vinaconex đã nhiều lần khẳng định không kỳ vọng quá cao ở lĩnh vực này. Trong hệ sinh thái Vinaconex, xây lắp đóng vai trò cỗ máy tạo “nền tảng” duy trì dòng tiền doanh thu lớn, tạo công ăn việc làm ổn định cho bộ máy nhân sự khổng lồ và giữ vững vị thế thương hiệu đầu ngành.

Bên cạnh đó, biểu đồ KQKD giai đoạn 2018-2025 cho thấy Vinaconex ghi nhận lợi nhuận đột biến trong các năm 2020 và 2025. Trong đó, lãi sau thuế năm 2025 là mức đỉnh cao nhất lịch sử công ty. Đây cũng là 2 năm công ty thực hiện các thương vụ thoái vốn dự án.

Năm 2020, như Nhadautu.vn đã nhiều lần đề cập, khoản lợi nhuận công ty tăng mạnh nhờ việc bán 50% vốn Công ty liên doanh TNHH Phát triển đô thị mới An Khánh (chủ đầu tư dự án Splendora Bắc An Khánh) cho CTCP Đầu tư và Phát triển Pacific Star – pháp nhân khác liên hệ nhóm Sovico Group.

Tương tự, ở năm 2025, khoản lợi nhuận khủng của Vinaconex đến từ việc thoái hết vốn tại CTCP Đầu tư & Phát triển du lịch Vinaconex (Vinaconex ITC – UPCOM: VCR) - chủ đầu tư dự án Cát Bà Amatina tại đảo Cát Bà (TP Hải Phòng), có quy mô 172,37ha.

Sau giao dịch thoái vốn của Vinaconex, Vinaconex ITC đã đón 4 cổ đông lớn mới nắm tổng cộng 94,18% vốn gồm: Công ty TNHH Sàn Giao dịch Bất động sản Hà Nội Anpha (23,06%), Công ty TNHH Imperia An Phú (24,1%), Công ty TNHH Kinh doanh Quốc tế Silver Field (22,5%) và Công ty TNHH Khu Đông Phú Quốc (24,5%). Đây đều là những pháp nhân có nhiều liên hệ với hệ sinh thái Tập đoàn MIK Group – một trong những tập đoàn bất động sản hàng đầu thị trường ở thời điểm hiện tại.

Đáng chú ý, tại ngày 31/12/2025, Vinaconex cũng cho vay ngắn hạn 3 pháp nhân liên hệ MIK Group với giá trị hơn 5.400 tỷ đồng, gồm: Công ty TNHH Đầu tư và Tư vấn Quản lý Biển Đông (2.400 tỷ đồng – lãi suất 10 – 12,5%/năm), Công ty TNHH Đầu tư Phú Thịnh Phát (2.060 tỷ đồng – lãi suất 10 – 12,5%/năm), Công ty TNHH Đầu tư Xuất nhập khẩu Tổng hợp Đức Mai (1.000 tỷ đồng – lãi suất 9,6 – 12,5%/năm).

Tài sản đảm bảo các khoản vay này là cổ phiếu của một ngân hàng được niêm yết trên sàn chứng khoán, thuộc sở hữu của một bên thứ ba.

Diễn biến này khiến thị trường chú ý khi quy mô các khoản cho vay gần tương đương giá trị thương vụ thoái vốn VCR của Vinaconex.

Bất động sản và xử lý nước thải: Động lực tăng trưởng mới?

Bất động sản được kỳ vọng là lĩnh vực đem về lợi nhuận cốt lõi trong bối cảnh Vinaconex đang thực hiện hàng loạt dự án.

Tính đến cuối năm 2025, Vinaconex đang triển khai 7 dự án bất động sản dân cư, nghỉ dưỡng và khu công nghiệp gồm: Dự án Capital One tại Khu đô thị mới Kim Văn – Kim Lũ (phường Định Công, TP. Hà Nội), quy mô 13.141m2; liên danh cùng Phúc Khánh thực hiện dự án Vera Diamond City tại tỉnh Quảng Ninh, quy mô 48,8ha; dự án Khách sạn Resort Nghỉ dưỡng, nhà hàng thuộc KDL sinh thái và bãi tắm Hạ Thanh (Quảng Nam), quy mô 19.725m2; dự án khu nghỉ dưỡng Condotel Resort ven biển (phường Bình Kiến, Đắk Lắk) quy mô 93.800,3m2; dự án Vinaconex Diamond Tower (Hà Nội), diện tích sử dụng đất 93.800,3m2.

Ngoài ra, còn có dự án hạ tầng khu công nghiệp gồm: Đầu tư xây dựng kinh doanh hạ tầng khu công nghệ cao 1 & 2, KCN cao Hòa Lạc (Hà Nội), với khu công nghiệp CNC 1 (19,12ha) và khu công nghiệp CNC 2 (248,32ha); dự án Đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng KCN Đông Anh (xã Phúc Thịnh, Hà Nội), quy mô 300ha.

Tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, ông Nguyễn Xuân Đông cho biết công ty đang nghiên cứu tham gia CTCP Giầy Thượng Đình (UPCOM: GTD) do doanh nghiệp này sở hữu một dự án bất động sản có vị trí đắc địa tại Hà Nội (số 277 Nguyễn Trãi, phường Khương Đình, Hà Nội-PV).

Doanh nghiệp dự kiến góp 24% vốn GTD và hợp tác cùng các đối tác để thực hiện dự án. Trước đó, một bên liên quan Vinaconex là CTCP An Quý Hưng Holding đã trở thành cổ đông lớn nắm 24% vốn Giầy Thượng Đình sau khi mua vào tổng cộng 1,8 triệu cổ phiếu GTD.

Bên cạnh bất động sản, Vinaconex cũng có tham vọng đầu tư lĩnh vực nước thải. Tính đến ngày 20/4/2026, Vinaconex đang nắm 97,5% vốn tại Tổng công ty Đầu tư Nước và Môi trường Việt Nam - CTCP (Viwaseen-UPCoM: VIW) - doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nước và môi trường, với trọng tâm là cấp nước và xử lý nước thải.

Cũng tại AGM năm 2026, ông Đông cho biết từ cuối năm 2026 đến 2027, khả năng triển khai thu phí xử lý nước thải thông qua giá nước sạch là khá cao. Đây sẽ là bước ngoặt quan trọng giúp thị trường hình thành dòng tiền ổn định, qua đó tạo thêm động lực cho doanh nghiệp tham gia. Vinaconex hiện cũng đang chủ động chuẩn bị để đón đầu xu hướng này.

Có thể thấy, sau gần một thập kỷ dưới thời ông Nguyễn Xuân Đông làm CEO, Vinaconex đang cho thấy quá trình dịch chuyển rõ nét từ mô hình tổng thầu xây dựng truyền thống sang doanh nghiệp đầu tư đa lĩnh vực với trọng tâm là bất động sản, khu công nghiệp và hạ tầng môi trường. Tuy nhiên, bài toán lớn nhất với doanh nghiệp vẫn là khả năng tạo ra tăng trưởng lợi nhuận bền vững từ hoạt động cốt lõi, thay vì phụ thuộc vào các thương vụ thoái vốn quy mô lớn.