Việt Nam đang có cơ hội đi nhanh hơn nhờ 'gió thuận' toàn cầu

Từ bát cháo Việt tới giấc mơ triệu USD trên đất Mỹ

Doanh thu nội địa khả quan trong năm 2025 là bàn đạp để bà Nguyễn Thị Thu, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Sản xuất thực phẩm Anh Kim (thương hiệu cháo Cây Thị), quyết định mở rộng thị trường xuất khẩu. 

Bước sang năm 2026, doanh nghiệp này nhắm tới các thị trường lớn như Mỹ, Nga và Trung Quốc. Sau quá trình thử nghiệm sản phẩm với người tiêu dùng tại các thị trường này, bà Thu đánh giá tiềm năng là rất lớn và kỳ vọng doanh thu xuất khẩu riêng tại Mỹ đạt 1 triệu USD.

"Điều khó nhất là làm ra được sản phẩm cháo khiến người tiêu dùng châu Âu và Mỹ muốn thưởng thức. Bởi, cháo châu Á không phải là thực phẩm họ ăn thường xuyên", bà Thu cho hay. Trước đó, thương hiệu cháo này cũng đã bán được hàng sang Úc, Campuchia.

Câu chuyện mở rộng xuất khẩu của doanh nghiệp thực phẩm chỉ là một lát cắt trong bức tranh kinh tế Việt Nam năm 2025, một năm đầy biến động. Hồi tháng 4/2025, Việt Nam được đánh giá là một trong những nền kinh tế bị ảnh hưởng nhiều nhất ở châu Á, có lẽ chỉ xếp sau Trung Quốc, bởi rủi ro từ chính sách thuế quan của Mỹ.

Tuy nhiên, Việt Nam đã chứng minh sự kiên cường của nền kinh tế, với tốc độ tăng trưởng GDP cao tới hơn 8% cho cả năm 2025.

Theo báo cáo mới công bố của Ngân hàng HSBC, mức tăng trưởng năm 2025 là cao thứ hai trong vòng 15 năm trở lại đây. Nhờ đó, Việt Nam trở thành quán quân tăng trưởng không chỉ trong ASEAN mà trên toàn châu Á.

Mặc dù năm 2025 liên tục chứng kiến những cú sốc liên quan thuế quan, thương mại của Việt Nam vẫn đạt mức cao kỷ lục 928 tỷ USD, tăng 18% so với cùng kỳ năm trước. 

Số liệu của Công ty TNHH Đồ gỗ Nghĩa Sơn (Đồng Nai) là dẫn chứng tiêu biểu. Năm 2025, doanh số xuất khẩu của doanh nghiệp tăng 40%; hơn 1.000 container hàng được xuất đi. Trong đó, doanh thu tại Mỹ tăng rất mạnh. Hiện, lượng đơn đặt hàng đã có tới tháng 5/2026.

Việt Nam cũng giành được thị phần lớn hơn tại thị trường Mỹ. Theo dữ liệu từ HSBC, xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ năm 2025 đã tăng vọt gần 30% so với cùng kỳ năm trước, bất chấp những lo ngại về thuế quan. Việt Nam cũng đã giành thêm thị phần xuất khẩu sang Mỹ đối với các sản phẩm như điện thoại, dệt may và giày dép.

Đáng chú ý, trong cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam, xuất khẩu điện tử chiếm 35% tổng kim ngạch xuất khẩu, nhảy vọt từ mức chỉ 5% của năm 2010. Trong khi đó, xuất khẩu dệt may và giày dép giảm từ mức đỉnh 30% vào năm 2005 xuống còn nhỉnh hơn 10% hiện nay, phản ánh hành trình xuất khẩu của Việt Nam vươn lên trong chuỗi giá trị.

Tận dụng "gió thuận" để nâng cấp nội lực

Trong tháng 11/2025, một loạt các mục tiêu kinh tế - xã hội cho năm 2026 đã được Quốc hội thông qua. Theo đó, mục tiêu tăng trưởng năm 2026 được đặt ra ở mức “ít nhất là 10%” với GDP bình quân đầu người từ 5.400-5.500 USD. 

Các chuyên gia HSBC lưu ý, mục tiêu tăng trưởng hai con số được đưa ra trên cơ sở tăng trưởng GDP 2025 đạt mức cao tới 8%, đòi hỏi một “cú hích” mạnh mẽ để đạt được tăng trưởng toàn diện, bao gồm thương mại vượt trội, đầu tư đáng kể và tiêu dùng mạnh mẽ.

Vậy Việt Nam cần làm gì để đạt được mục tiêu tăng trưởng đã đề ra? 

"Cần tận dụng 'gió thuận' để nâng cấp nội lực", TS Chu Thanh Tuấn, Phó chủ nhiệm nhóm ngành cử nhân Kinh doanh tại Đại học RMIT Việt Nam, nói. 

Ông lý giải, nhiều tổ chức quốc tế dự báo Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm nền kinh tế tăng trưởng nhanh tại châu Á trong vài năm tới. Động lực chính đến từ làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, khi các tập đoàn đa quốc gia đa dạng hóa sản xuất ngoài Trung Quốc.

Với lợi thế về chi phí lao động, vị trí địa lý và mạng lưới hiệp định thương mại tự do, Việt Nam tiếp tục là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).

Trong bối cảnh các nền kinh tế lớn thúc đẩy đầu tư ra nước ngoài, Việt Nam có thêm cơ hội thu hút các dự án mới trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, năng lượng, hạ tầng và từng bước tiếp cận các dự án công nghệ cao, trung tâm nghiên cứu - phát triển.

Ông Tuấn nhấn mạnh, Việt Nam cần tận dụng giai đoạn thuận lợi hiện nay để đầu tư cho các nền tảng dài hạn. Theo đó, nguồn thu từ xuất khẩu và FDI nên được ưu tiên cho hạ tầng, giáo dục, y tế, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thay vì dồn vào các lĩnh vực mang tính đầu cơ ngắn hạn. Mục tiêu là nâng năng suất lao động, năng lực công nghệ và tăng sức chống chịu của nền kinh tế khi chu kỳ toàn cầu đảo chiều.

Cùng với đó, kỷ luật tài khóa và an toàn hệ thống ngân hàng cần được giữ vững. Trong khi các nền kinh tế lớn có thể "liều" hơn nhờ quy mô và khả năng phát hành nợ bằng đồng tiền của chính mình, Việt Nam không có nhiều dư địa cho các thử nghiệm nới lỏng cực đoan. Việc chạy theo dòng vốn rẻ toàn cầu mà buông lỏng kiểm soát rủi ro có thể để lại những hệ lụy lớn trong trung và dài hạn.

Cuối cùng, đa dạng hóa thị trường và nâng vị thế doanh nghiệp trong chuỗi giá trị là yêu cầu then chốt. Giảm phụ thuộc vào một số thị trường hoặc ngành hàng, khuyến khích doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào các khâu tạo giá trị cao như thiết kế, marketing, dịch vụ sau bán hàng sẽ giúp tăng khả năng giữ lại giá trị trong nước và giảm rủi ro trước các cú sốc bên ngoài.

"Thế giới đang bước vào giai đoạn chấp nhận mạo hiểm để tăng trưởng. Việt Nam có cơ hội đi nhanh hơn, nhưng chỉ bền nếu biến vài năm ‘gió thuận’ sắp tới thành thời gian để gia cố nền móng, chứ không chỉ để chạy theo những con sóng nhất thời", ông Tuấn cho hay.

(Theo VietNamNet)