Vì sao Huế đề nghị chấm dứt dự án nhà máy xi măng 4.437 tỷ đồng?

Thanh tra TP. Huế vừa thông báo kết luận thanh tra chuyên đề về Dự án Nhà máy xi măng Nam Đông.

Dự án được UBND tỉnh Thừa Thiên Huế cấp Giấy chứng nhận đầu tư lần đầu ngày 4/1/2008 cho CTCP Đầu tư xi măng Nam Đông Việt Song Long.

Theo hồ sơ, nhà máy được quy hoạch tại xã Thượng Quảng, huyện Nam Đông, nay là xã Long Quảng, TP. Huế, trên diện tích khoảng 40 ha. Dự án có công suất 5.000 tấn clinker/ngày, tương đương 1,8 triệu tấn xi măng/năm.

Tổng vốn đầu tư ban đầu của dự án là 3.282 tỷ đồng. Đến tháng 5/2010, vốn đầu tư được điều chỉnh lên 4.437 tỷ đồng.

Theo tiến độ đăng ký, dự án phải khởi công xây dựng trong quý IV/2008, nghiệm thu và bàn giao trong quý IV/2010, đưa vào hoạt động từ tháng 1/2011.

Tuy nhiên, sau gần 18 năm kể từ thời điểm được cấp phép, dự án vẫn chưa được đầu tư hoàn thành.

Theo kết luận thanh tra, việc xin gia hạn tiến độ của doanh nghiệp không thực hiện đúng quy định. Việc gia hạn cũng chưa được ghi nhận tại Giấy chứng nhận đầu tư, do đó không có cơ sở xác nhận dự án đã được gia hạn tiến độ.

Thanh tra TP. Huế xác định thời gian đưa dự án vào hoạt động theo Giấy chứng nhận đầu tư đã hết từ tháng 1/2011. Dự án thuộc trường hợp chấm dứt hoạt động theo điểm b khoản 2 Điều 36 Luật Đầu tư năm 2025.

Trước đó, dự án cũng đã được Thanh tra Chính phủ kết luận cần rà soát để chấm dứt hoạt động. Một trong những nguyên nhân được nêu là năng lực tài chính của nhà đầu tư không đảm bảo; dự án không thuộc diện được Chính phủ bảo lãnh vay vốn và đã hết thời hạn đầu tư.

Thanh tra TP. Huế cho rằng việc dự án chưa được gia hạn tiến độ, trong khi nhà đầu tư không đảm bảo năng lực thực hiện, dẫn đến dự án hết thời hạn đầu tư là trách nhiệm của nhà đầu tư.

Bên cạnh những vấn đề liên quan đến tiến độ, cơ quan thanh tra cũng chỉ ra một số thiếu sót trong quá trình cấp phép và quản lý dự án, như hồ sơ thẩm tra cấp Giấy chứng nhận đầu tư chưa lưu trữ đầy đủ báo cáo tài chính năm 2006 của doanh nghiệp; chưa tham mưu công bố danh mục dự án thu hút đầu tư tại địa phương theo quy định.

Một yếu tố khác được Thanh tra TP. Huế đề cập là nhu cầu phát triển ngành xi măng hiện nay.

Theo báo cáo của Sở Tài chính, TP. Huế hiện không còn nhu cầu phát triển thêm nhà máy xi măng. Trên phạm vi cả nước, nhiều nhà máy đang hoạt động nhưng chưa khai thác hết công suất, trong khi năng lực sản xuất dư thừa và nguồn cung lớn hơn nhu cầu.

Từ kết quả thanh tra, Chánh Thanh tra TP. Huế kiến nghị Chủ tịch UBND thành phố chỉ đạo Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan liên quan rà soát dự án.

Các cơ quan chức năng được yêu cầu căn cứ Luật Đầu tư năm 2025, các quy định pháp luật liên quan và Kết luận thanh tra số 355/KL-TTCP của Thanh tra Chính phủ để thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động dự án theo đúng quy định.

Nhà đầu tư cùng các tổ chức, cá nhân liên quan cũng được yêu cầu phối hợp với cơ quan chức năng trong quá trình xử lý các nội dung liên quan đến dự án.