VEAM chia cổ tức cao nhất 4 năm, ‘cửa’ niêm yết cổ phiếu chưa mở

Tổng công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam – VEAM (mã: VEA) đã tổ chức thành công cuộc họp ĐHĐCĐ thường niên năm 2026.

Theo Nghị quyết ĐHĐCĐ, cổ đông đã thông qua mức chia cổ tức tỷ lệ 52,4% cho năm 2025, tương đương 5.240 đồng/cp. Tổng công ty dự kiến chi ra 6.963 tỷ đồng để trả cổ tức, đây là mức cao nhất trong 4 năm qua.

Phương án chia cổ tức được đưa ra trên cơ sở lợi nhuận sau thuế của công ty mẹ năm 2025 đạt 7.009 tỷ đồng, tăng 12% so với năm 2024. Trong đó, riêng phần đóng góp của các công ty liên doanh, liên kết đạt 6.630 tỷ đồng. Sau khi chia cổ tức, VEAM sẽ còn lại 2.578 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế chưa phân phối chuyển sang năm tiếp theo.

Với năm 2026, Ban điều hành VEAM đưa ra chỉ tiêu kinh doanh gồm doanh thu thuần công ty mẹ 7.655 tỷ đồng, giảm 5% và lợi nhuận sau thuế 6.312 tỷ đồng, giảm 10% so với thực hiện năm 2025. Với hợp nhất, tổng công ty chỉ đưa ra kế hoạch doanh thu thuần bán hàng và cung cấp dịch vụ 4.889 tỷ đồng, tăng 10% và không có chỉ tiêu về lợi nhuận.

Lãnh đạo VEAM xác định năm 2026 là năm bản lề cho kế hoạch phát triển giai đoạn 2026-2030, tập trung vào 3 trọng tâm. Đó là phát triển các mảng kinh doanh cốt lõi gồm máy nông nghiệp, ôtô và phụ tùng; tái cơ cấu thông qua thoái vốn khỏi các đơn vị hoạt động kém hiệu quả hoặc không thuộc lĩnh vực cốt lõi; và hợp tác với Toyota để mở rộng công suất sản xuất và danh mục sản phẩm, với tổng vốn đầu tư dự kiến 260 triệu USD trong giai đoạn 2026-2029 (được tài trợ từ lợi nhuận giữ lại).

Ban lãnh đạo tiếp tục khẳng định lợi nhuận từ ba công ty liên kết lớn gồm Honda, Toyota và Ford vẫn là động lực lợi nhuận quan trọng nhất. Cả ba doanh nghiệp này đều đang triển khai chiến lược xe hybrid và xe sử dụng năng lượng xanh nhằm thích ứng với quá trình chuyển đổi nhanh chóng sang nền kinh tế phát thải thấp tại Việt Nam.

Bên cạnh các công ty liên kết hiện hữu, VEA cũng đang dự định hợp tác chiến lược với một tập đoàn ô tô lớn của Trung Quốc để triển khai nhà máy VEAM Auto tại Thanh Hóa, tập trung vào xe điện chở khách (5-7 chỗ), xe tải điện và các phương tiện phục vụ xây dựng, công nghiệp, đồng thời có thể mở rộng sang lĩnh vực khai khoáng và các ứng dụng khác trong tương lai.

Niêm yết cổ phiếu vẫn phải chờ

VEAM đưa cổ phiếu lên giao dịch trên UPCoM từ năm 2018 và kế hoạch niêm yết là nội dung được nhiều cổ đông quan tâm. Tại kỳ họp ĐHĐCĐ thường niên năm nay, HĐQT VEAM trình việc tiếp tục triển khai kế hoạch niêm yết cổ phiếu tại Sở Giao dịch Chứng khoán.

Nguyên nhân VEAM chậm trễ kế hoạch niêm yết cổ phiếu là do báo cáo tài chính bị đơn vị kiểm toán đưa ra ý kiến ngoại trừ. Ông Ngô Khải Hoàn, Chủ tịch HĐQT, cho biết các ý kiến ngoại trừ hiện nay không phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh thường xuyên của VEAM mà chủ yếu liên quan đến các tồn tại lịch sử kéo dài từ trước cổ phần hóa, bao gồm một số nội dung về quyết toán cổ phần hóa, xử lý tài chính, xử lý vốn nhà nước và các vấn đề liên quan đến hồ sơ, thủ tục của các giai đoạn trước.

Trong số các nội dung đó, khó khăn nhất là các vấn đề thuộc nhóm xử lý tồn tại lịch sử, bởi việc giải quyết không chỉ phụ thuộc riêng vào VEAM mà còn liên quan đến nhiều cơ quan quản lý nhà nước, các quy định pháp luật và quá trình rà soát, xác nhận của các cơ quan có thẩm quyền.

Trong kế hoạch phát triển giai đoạn 2026-2030, VEAM đã xác định rõ một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tiếp tục xử lý các tồn tại lịch sử, hoàn thiện công tác tái cơ cấu, quyết toán cổ phần hóa và các nội dung còn tồn đọng.

Về thời điểm có thể có báo cáo kiểm toán không còn ý kiến ngoại trừ, ông Hoàn cho biết HĐQT và Ban điều hành đều mong muốn điều này diễn ra sớm nhất có thể. Tuy nhiên, do vẫn còn những nội dung phụ thuộc vào quá trình xử lý của các cơ quan có thẩm quyền nên hiện nay VEAM chưa thể cam kết một mốc thời gian cụ thể.