Vàng 'leo đỉnh' bất chấp lãi suất tăng: Rủi ro FOMO hiện hữu

Ghi nhận của Nhadautu.vn, giá vàng miếng và vàng nhẫn trơn SJC tại nhiều thương hiệu lớn vào ngày 29/1 đã tiệm cận 190 triệu đồng/lượng (theo chiều bán ra), có thời điểm vượt mốc này. Cùng với đó, giá vàng nhẫn tròn trơn và vàng miếng trong nước đồng loạt tăng bứt phá tại tất cả các thương hiệu.

Từ khoảng 150 triệu đồng/ lượng đầu năm nay, vàng miếng SJC nhanh chóng vượt xa các mốc quen thuộc của năm 2025, tiến sát rồi vượt vùng giá mà trước đây thị trường từng cho là “khó bền vững”. Song hành với đó, vàng nhẫn 9999 - kênh tích trữ phổ biến của người dân - cũng tăng đều, phản ánh rõ xu hướng nắm giữ vàng trong bối cảnh bất định.

Vàng tăng mạnh dù lãi suất tăng

Điều đáng chú ý, giá vàng tăng trong bối cảnh lãi suất huy động trong nước liên tục tăng mạnh thời gian qua. Về lý thuyết khi lãi suất tăng, các kênh tài sản rủi ro như chứng khoán, vàng… sẽ bị giảm định giá. Tuy nhiên, khác với thị trường chứng khoán đang dao động trong ngưỡng 1.800 - 1.900 điểm sau nhịp tăng mạnh từ đầu năm, thì giá vàng lại ấn tượng hơn khi liên tục thiết lập các mốc đỉnh.

Theo giới phân tích, giá vàng trong nước tăng theo tác động từ giá vàng thế giới. Khi vàng thế giới leo lên những đỉnh cao mới, thị trường trong nước gần như không có lựa chọn nào khác ngoài việc đi theo xu hướng đó.

Tuy nhiên, một điểm đáng lưu ý là khoảng chênh lệch giữa giá vàng trong nước và giá vàng thế giới đang có dấu hiệu thu hẹp. Thống kê cho thấy, giá vàng thế giới trong năm 2026 đã tăng gần 26,3%, trong khi vàng miếng, vàng nhẫn và vàng trang sức trong nước tăng nhỉnh hơn 20%.

Diễn biến này khiến mức chênh lệch vàng thương hiệu với vàng thê giới từ trên 20 triệu đồng/lượng giảm xuống còn hơn 15 triệu đồng/lượng, còn vàng tư nhân mua vào có thời điểm còn thấp hơn giá thế giới, phản ánh áp lực bán ra nhất định trên thị trường trong nước.

Dù vậy, cầu mua vàng những ngày qua vẫn rất lớn, do tác động từ giá vàng tăng mạnh. Ghi nhận của Nhadautu.vn cho thấy, tại một số cửa hàng kinh doanh vàng trên đường Trần Nhân Tông (Hà Nội), người dân luôn trong trạng thái xếp hàng. Nhiều cửa hàng giới hạn số lượng mua của người dân ở ngưỡng 1-2 chỉ và hẹn sau nhiều ngày mới nhận hàng. Thậm chí, nhiều cửa hàng đến giữa giờ sáng đã thông báo hết vàng để bán.

Đà tăng của giá vàng thế giới rõ ràng đã kích hoạt tâm lý FOMO hoặc đầu tư mua bán lướt nhanh của nhà đầu tư. Thay vì coi đây là một kênh trú ẩn an toàn, nhiều nhà đầu tư đang “trading” vàng với kỳ vọng sinh lời lớn.

Trong bối cảnh đó, hàng loạt cảnh báo được đưa ra, không chỉ từ cơ quan quản lý mà còn từ các chuyên gia kinh tế, cho rằng đà tăng hiện tại tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Cảnh báo rủi ro FOMO mua vàng

Ở góc độ đầu tư, ông Lê Anh Tuấn - Tổng Giám đốc Dragon Capital không đánh giá cao vàng như một kênh đầu tư dài hạn và tài sản này chỉ chiếm khoảng 2% tổng danh mục đầu tư. Trong dài hạn (khung thời gian 10, 20, 30 và 50 năm), vàng không phải kênh đầu tư vượt trội so với loại tài sản khác. Xét trên góc độ đầu cơ, vàng cũng chịu nhiều hạn chế do được Ngân hàng Nhà nước quản lý chặt chẽ nhằm phục vụ mục tiêu ổn định tỷ giá và kiểm soát dòng tiền.

CEO Dragon Capital Việt Nam cũng dẫn giải diễn biến giá vàng trong nhiều chu kỳ để minh họa. Năm 2008, giá vàng vào khoảng 18–20 triệu đồng/lượng, tăng mạnh lên gần 50 triệu đồng/lượng vào năm 2011 trong bối cảnh khủng hoảng tài chính toàn cầu. Tuy nhiên, giai đoạn 2013–2019, giá vàng gần như đi ngang trong suốt khoảng 6 năm, dao động quanh vùng 35–40 triệu đồng/lượng. Đến giai đoạn dịch Covid-19, vàng tăng lên khoảng 55 triệu đồng/lượng, trước khi bước vào đợt tăng mạnh trong các năm 2024–2025, từ vùng 50 triệu đồng lên 80 triệu đồng/lượng và sau đó liên tục thiết lập mặt bằng giá mới.

Theo ông Tuấn, nếu tính hiệu suất đầu tư vàng từ năm 2008 đến nay theo tiền đồng, mức tăng trưởng bình quân chỉ vào khoảng 11%/năm, dù đã bao gồm giai đoạn tăng rất mạnh gần đây. Mức này kém hơn so với mức sinh lời bình quân nếu đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam từ năm 2008 (khoảng 16-17%/năm).

Ở góc nhìn của mình, PGS.TS. Ngô Trí Long - Nguyên viện trưởng Viện nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính), chỉ ra rủi ro đầu tiên là khoảng chênh lệch lớn giữa giá vàng trong nước và giá vàng thế giới. Theo ông Long, nếu Ngân hàng Nhà nước có động thái can thiệp nguồn cung hoặc cấp phép nhập khẩu vàng, mức chênh lệch này sẽ nhanh chóng bị thu hẹp. Khi đó, giá vàng trong nước có thể giảm sâu bất chấp giá thế giới đi ngang, khiến người mua ở đỉnh chịu lỗ nặng.

Không chỉ chênh lệch giá, biên độ mua - bán bị nới rộng cũng là tín hiệu cảnh báo quen thuộc. Đây là cách doanh nghiệp phòng vệ trước biến động mạnh, nhưng lại khiến nhà đầu tư cá nhân dễ rơi vào thế bất lợi ngay từ thời điểm giao dịch.

Từ góc độ vĩ mô, các cảnh báo còn tập trung vào việc đà tăng từ đầu năm 2026 mang nặng yếu tố kỳ vọng ngắn hạn. Ông Shaokai Fan - đại diện Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), phân tích: "Khi giá vàng tăng quá nhanh, thị trường xuất hiện làn sóng FOMO mạnh mẽ. Người dân đổ xô mua vàng vật chất bất chấp giá cao vì lo ngại giá sẽ còn tăng nữa, tạo nên áp lực cầu ảo rất lớn trong ngắn hạn".

Trước làn sóng tăng giá mạnh của vàng trong nước đầu năm 2026, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã liên tục phát đi thông điệp thận trọng, tập trung vào việc cảnh báo tâm lý FOMO và rủi ro chạy theo đám đông. Theo cơ quan quản lý, giá vàng trong nước tăng nhanh không đồng nghĩa với cơ hội sinh lời chắc chắn, đặc biệt khi mức giá đã tách xa giá trị quốc tế và chịu tác động lớn từ yếu tố tâm lý.

Ngân hàng Nhà nước nhấn mạnh rằng vàng không phải kênh đầu tư ngắn hạn ổn định, càng không phù hợp với hành vi “mua đuổi theo giá”. Trong những giai đoạn thị trường nóng, người mua dễ rơi vào thế bất lợi khi biên độ mua – bán bị nới rộng, trong khi chỉ một nhịp điều chỉnh của giá vàng thế giới hoặc tín hiệu chính sách cũng có thể khiến giá trong nước đảo chiều nhanh chóng.

Một thông điệp xuyên suốt được Ngân hàng Nhà nước nhắc lại là: giá vàng tăng cao phản ánh nhiều yếu tố kỳ vọng và tâm lý hơn là cung - cầu thực chất. Do đó, việc đổ xô tích trữ vàng vì sợ bỏ lỡ cơ hội tiềm ẩn rủi ro lớn, nhất là với người dân sử dụng vốn vay hoặc dồn phần lớn tài sản vào vàng ở vùng giá cao.

Từ góc độ quản lý, Ngân hàng Nhà nước khẳng định sẽ theo dõi sát diễn biến thị trường, sẵn sàng triển khai các công cụ điều tiết nhằm ổn định tâm lý và hạn chế các cú sốc giá. Song song với đó, cơ quan này kêu gọi người dân giữ sự tỉnh táo, tránh tâm lý đầu cơ theo đám đông, coi vàng là kênh tích trữ giá trị dài hạn thay vì công cụ lướt sóng.

Thông điệp cuối cùng mà Ngân hàng Nhà nước gửi tới thị trường khá rõ ràng: trong những thời điểm giá vàng liên tục lập đỉnh, rủi ro lớn nhất không nằm ở việc “bỏ lỡ sóng”, mà ở việc tham gia thị trường bằng cảm xúc.

Rạng sáng 30/1 (giờ Việt Nam), giá vàng thế giới giao dịch tại 5.247 USD/ounce, giảm 1,32% so với thời điểm đầu phiên. Có thời điểm vàng quốc tế lùi sâu về 5.125 USD/ounce, tức giảm tới hơn 8% so với mức đỉnh phiên trước đó.

Đà giảm diễn ra bất ngờ bởi cho tới chiều qua, vàng vẫn giữ được mức tăng hơn 10% chỉ trong vòng một tuần. Đây là mức giảm mạnh nhất trong nhiều phiên gần đây khi liên tiếp phá kỷ lục trước đó. Trước đó, giá vàng ghi nhận mức tăng kỷ lục, có thời điểm chạm gần mức 5.600 USD/ounce.