UAE rời OPEC và OPEC+ sau hơn nửa thế kỷ

Theo tuyên bố của hãng thông tấn nhà nước WAM, quyết định rời OPEC (Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ) của Các tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5. Điều này đồng nghĩa UAE cũng sẽ rời liên minh mở rộng OPEC+. Thông báo được đưa ra trong bối cảnh OPEC chuẩn bị nhóm họp tại Vienna vào ngày thứ Tư nhằm thảo luận về chính sách sản lượng trong giai đoạn tới.

WAM cho biết quyết định trên được đưa ra sau khi UAE tiến hành "đánh giá toàn diện" về chính sách sản xuất cũng như năng lực khai thác hiện tại và tương lai. "Quyết định này dựa trên lợi ích quốc gia và cam kết của chúng tôi trong việc đóng góp hiệu quả nhằm đáp ứng những nhu cầu cấp thiết của thị trường", tuyên bố nêu rõ.

Tác động của xung đột Trung Đông tới việc UAE rời OPEC và OPEC+

Theo UAE, dù những biến động ngắn hạn - bao gồm gián đoạn tại Vịnh Arab và eo biển Hormuz - vẫn đang tác động đến nguồn cung, xu hướng dài hạn cho thấy nhu cầu năng lượng toàn cầu sẽ tiếp tục tăng trưởng trong trung và dài hạn.

Giới chức nước này nhấn mạnh việc rời OPEC phản ánh sự điều chỉnh trong chiến lược năng lượng, nhằm tạo thêm "sự linh hoạt để ứng phó với các biến động thị trường", đồng thời vẫn duy trì vai trò đóng góp vào sự ổn định của thị trường dầu mỏ theo cách "thận trọng và có trách nhiệm".

Động thái này diễn ra trong bối cảnh UAE đang đẩy mạnh đa dạng hóa nền kinh tế. Hiện khu vực phi dầu mỏ đóng góp khoảng 75% GDP của nước này. Tuy nhiên, Abu Dhabi vẫn đặt mục tiêu nâng công suất khai thác dầu từ 3,4 triệu thùng/ngày lên 5 triệu thùng/ngày vào năm 2027.

"Chúng tôi ghi nhận những nỗ lực của OPEC và liên minh OPEC+, đồng thời chúc tổ chức này thành công. Trong thời gian là thành viên của tổ chức, UAE đã có những đóng góp đáng kể, thậm chí chấp nhận nhiều hy sinh vì lợi ích chung. Tuy nhiên, đã đến lúc chúng tôi tập trung vào những gì phù hợp với lợi ích quốc gia cũng như cam kết với nhà đầu tư, khách hàng, đối tác và thị trường năng lượng toàn cầu", WAM cho hay.

UAE cho biết sẽ tiếp tục theo đuổi định hướng phát triển dựa trên nguyên tắc "trách nhiệm và ổn định thị trường", đồng thời cân nhắc yếu tố cung - cầu toàn cầu. Quốc gia này cũng khẳng định sẽ tiếp tục đầu tư trên toàn bộ chuỗi giá trị năng lượng, bao gồm dầu mỏ, khí đốt, năng lượng tái tạo và các giải pháp carbon thấp nhằm củng cố khả năng chống chịu của hệ thống năng lượng trong dài hạn.

Xung đột liên quan đến Iran đã khiến sản lượng của OPEC trong tháng 3 giảm tới 7,88 triệu thùng/ngày - mức sụt giảm mạnh nhất của nhóm này trong nhiều thập kỷ.

Tổng sản lượng của OPEC trong tháng 3 giảm 27%, xuống còn 20,79 triệu thùng/ngày. Mức suy giảm này vượt xa mức cắt giảm 6,28 triệu thùng/ngày ghi nhận vào tháng 5/2020, khi đại dịch Covid-19 khiến nhu cầu dầu toàn cầu lao dốc. Con số này cũng lớn hơn mức sụt giảm trong cuộc khủng hoảng dầu mỏ thập niên 1970 và Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991.

Quyết định rời OPEC của UAE làm lộ rạn nứt tại Vùng Vịnh

Theo Reuters, việc UAE rời khỏi OPEC được xem là một thắng lợi đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Tổng thống Mỹ từng nhiều lần cáo buộc tổ chức này "bòn rút phần còn lại của thế giới" thông qua việc đẩy giá dầu lên cao.

Ông Trump cũng từng liên hệ sự hiện diện quân sự của Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh với giá dầu, cho rằng trong khi Washington bảo vệ các thành viên của OPEC, các quốc gia này lại "lợi dụng điều đó bằng cách duy trì mức giá dầu cao".

Động thái này diễn ra sau khi UAE - trung tâm dầu mỏ của khu vực và là một trong những đồng minh quan trọng nhất của Washington - chỉ trích các quốc gia Ả Rập khác vì chưa làm đủ để bảo vệ nước này trước hàng loạt cuộc tấn công từ Iran trong thời gian xảy ra xung đột.

Phát biểu tại Diễn đàn Vùng Vịnh hôm thứ Hai, ông Anwar Gargash, cố vấn ngoại giao của Tổng thống UAE, đã chỉ trích phản ứng của các nước Arab và khu vực Vùng Vịnh trước các cuộc tấn công từ Iran. "Các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh đã hỗ trợ lẫn nhau về mặt hậu cần, nhưng xét trên phương diện chính trị và quân sự, tôi cho rằng lập trường của họ đang ở mức yếu nhất trong lịch sử", Gargash nói.

"Tôi đã dự liệu sự yếu kém này từ Liên đoàn Ả Rập và không bất ngờ về điều đó. Nhưng tôi không nghĩ điều tương tự lại xảy ra với Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh, và điều đó khiến tôi bất ngờ", Gargash cho biết.

UAE là một trong những thành viên sáng lập OPEC khi gia nhập tổ chức này từ năm 1967, tức bốn năm trước khi quốc gia này chính thức được thành lập.

Cùng với Ả Rập Saudi và Kuwait, UAE từng đóng vai trò quan trọng trong nguồn cung dầu từ Trung Đông - khu vực hiện chiếm khoảng 30% sản lượng dầu toàn cầu.

Trước UAE, Qatar đã rời OPEC vào năm 2019 với lý do vị thế là quốc gia xuất khẩu khí đốt hàng đầu khiến vai trò thành viên OPEC không còn phù hợp. Hai quốc gia vùng Vịnh khác là Bahrain và Oman hiện vẫn đứng ngoài OPEC nhưng tiếp tục phối hợp với nhóm trong các nỗ lực điều tiết nguồn cung.