Thương vụ 2 tỷ USD hạ nhiệt, 15% vốn Techcombank sẽ đến từ đâu?

Chiều ngày 27/8, câu chuyện về khả năng một đối tác ngoại mua ít nhất 15% cổ phần Ngân Hàng Kỹ thương Việt Nam (Techcombank, mã ck: TCB) bất ngờ hạ nhiệt. BNP Paribas cho biết không có kế hoạch mua cổ phần ngân hàng này, trong khi KB Kookmin nói Techcombank mới chỉ là một trong các cơ hội được xem xét và chưa có đàm phán cụ thể.

Trước đó một ngày, Reuters dẫn nguồn tin cho biết thương vụ tiềm năng có thể trị giá khoảng 2 tỷ USD. Còn phía Techcombank từ chối bình luận.

Trước khi những thông tin mới này xuất hiện, cổ phiếu TCB đã có hai phiên tăng mạnh. Từ mức 31.300 đồng/cp ngày 25/8, TCB tăng 6,87% lên 33.450 đồng ngày 26/8 và tiếp tục tăng 1,94% lên 34.100 đồng ngày 27/8, tương đương mức tăng gần 9% sau hai phiên.

Riêng phiên 27/8, nhà đầu tư nước ngoài mua hơn 14,3 triệu cổ phiếu và bán gần 1,28 triệu cổ phiếu TCB, tương ứng mua ròng hơn 13 triệu cổ phiếu, giá trị khoảng 444 tỷ đồng.

Tuy nhiên, thông tin BNP Paribas phủ nhận kế hoạch mua cổ phần xuất hiện sau khi phiên giao dịch ngày 27/8 tại Việt Nam đã kết thúc. Vì vậy, diễn biến của TCB trong phiên này chưa phản ánh phản ứng của nhà đầu tư đối với thông tin mới.

15% cổ phần Techcombank sẽ đến từ đâu?

Việc BNP Paribas phủ nhận làm giảm mức độ chắc chắn của thương vụ. Nhưng một chi tiết khác trong thông tin của Reuters đặt ra câu hỏi về cách một nhà đầu tư mới có thể sở hữu tới 15% Techcombank.

Theo Reuters, tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại Techcombank hiện khoảng 20,5%. Các bên quan tâm đang cân nhắc nhiều phương án, trong đó có khả năng mua lại cổ phần từ các nhà đầu tư nước ngoài hiện hữu.

Dữ liệu của HoSE ngày 27/8 cho thấy Techcombank có hơn 7,08 tỷ cổ phiếu lưu hành. Khối lượng cổ phiếu nhà đầu tư nước ngoài được phép sở hữu là hơn 1,59 tỷ đơn vị, tương đương room ngoại khoảng 22,54%.

Trong khi đó, khối lượng nhà đầu tư nước ngoài còn được phép mua chỉ gần 138 triệu cổ phiếu. Tính theo dữ liệu này, khối ngoại đang nắm khoảng 20,6% vốn TCB, còn phần room trống chỉ khoảng 1,94%.

Như vậy, một nhà đầu tư mới muốn sở hữu 15% Techcombank không thể đơn thuần mua toàn bộ số cổ phần này bằng phần room còn trống hiện nay.

Cấu trúc giao dịch vì thế trở thành yếu tố quan trọng. Nếu đối tác mua cổ phiếu từ các cổ đông hiện hữu, tiền chuyển nhượng sẽ thuộc về những cổ đông bán ra và không làm tăng vốn chủ sở hữu của Techcombank. Nếu ngân hàng phát hành cổ phiếu mới cho nhà đầu tư chiến lược, tiền huy động mới đi vào Techcombank. Một thương vụ cũng có thể kết hợp cả hai phương án.

Reuters hiện chỉ cho biết các phương án đang được cân nhắc bao gồm mua cổ phần từ nhà đầu tư ngoại hiện hữu, chưa xác định cấu trúc cuối cùng. Do đó, quy mô khoảng 2 tỷ USD của 15% cổ phần không đồng nghĩa Techcombank sẽ huy động được 2 tỷ USD vốn mới.

Sự khác biệt này có thể thấy trong những thương vụ bán vốn cho đối tác chiến lược trước đây của các ngân hàng Việt Nam.

Năm 2023, Sumitomo Mitsui Banking Corporation (SMBC) mua 15% VPBank thông qua đợt phát hành riêng lẻ, giúp VPBank thu về khoảng 35.900 tỷ đồng vốn cấp 1. Trước đó, BIDV phát hành hơn 603 triệu cổ phiếu mới cho KEB Hana Bank để ngân hàng Hàn Quốc sở hữu 15%, thu về gần 20.300 tỷ đồng.

Trong cả hai trường hợp, tiền từ thương vụ trực tiếp bổ sung nguồn vốn cho ngân hàng Việt Nam. Với Techcombank, điều này chỉ có thể xác định khi cấu trúc của một giao dịch, nếu xảy ra, được làm rõ.

Giá trị của đối tác không chỉ nằm ở vốn

Việc trở thành cổ đông chiến lược còn có thể giúp một ngân hàng Việt Nam tiếp cận mạng lưới khách hàng của đối tác quốc tế.

Khi công bố thương vụ năm 2023, VPBank cho biết SMBC có mạng lưới hơn 200.000 khách hàng là các tập đoàn đa quốc gia và doanh nghiệp lớn trên toàn cầu. Đến năm 2024, Trung tâm FDI của VPBank phục vụ khoảng 500 tập đoàn đa quốc gia; huy động từ nhóm khách hàng này tăng 73% và tín dụng tăng hơn ba lần. VPBank ghi nhận sự hỗ trợ của SMBC trong quá trình phát triển phân khúc này.

FDI cũng là một phân khúc Techcombank đang dành thêm nguồn lực. Báo cáo thường niên 2025 cho biết ngân hàng đã tổ chức đội ngũ phụ trách riêng, điều chỉnh một số quy trình phục vụ khách hàng nước ngoài và bổ sung tính năng đa ngôn ngữ trên nền tảng số. Trong năm 2025, dư nợ đối với khách hàng FDI tăng 19%, tiền gửi tăng 39% và tổng thu nhập hoạt động của phân khúc tăng 14%.

Do đó, nếu một ngân hàng quốc tế trở thành cổ đông chiến lược, mạng lưới khách hàng quốc tế có thể là một trong những giá trị kinh tế tiềm năng đối với Techcombank bên cạnh nguồn vốn. Tuy nhiên, Techcombank chưa cho biết đây có phải mục tiêu của việc tìm kiếm một đối tác chiến lược hay không, đồng thời chưa xác nhận đang đàm phán với KB Kookmin.

Sau cập nhật mới nhất, những gì có thể xác nhận về thương vụ vẫn còn hạn chế: BNP Paribas đã phủ nhận kế hoạch mua cổ phần, KB Kookmin chưa xác nhận có đàm phán cụ thể và Techcombank từ chối bình luận.

Vì vậy, bên cạnh câu hỏi ai có thể trở thành cổ đông chiến lược của Techcombank, hai yếu tố đáng theo dõi hơn là 15% cổ phần sẽ đến từ đâu và bao nhiêu vốn mới thực sự có thể đi vào ngân hàng nếu một thương vụ được thực hiện.