Thủ đô Hà Nội được định vị là thành phố toàn cầu, thể chế vượt trội

Tổng Bí thư Tô Lâm vừa ký ban hành Nghị quyết số 02 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.

Nghị quyết xác định 5 quan điểm phát triển trong thời gian tới. Thứ nhất, Thủ đô Hà Nội được xác định là trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia; nơi hội tụ, lan tỏa tinh hoa văn hóa, trí tuệ và nguồn lực của đất nước; giữ vai trò dẫn dắt, định hình mô hình phát triển mới, là động lực tăng trưởng của vùng và cả nước, hướng tới vị thế thành phố kết nối toàn cầu.

Thứ hai, xây dựng Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc", lấy con người làm trung tâm, chủ thể và động lực. Văn hóa được đặt ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển, trở thành nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm. Phát triển nhanh, bền vững gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, thích ứng biến đổi khí hậu, đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Thứ ba, quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn dài hạn 100 năm, theo cấu trúc đô thị "đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm", lấy sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái - văn hóa chủ đạo, gắn kết chặt chẽ với vùng Thủ đô và các hành lang kinh tế quốc gia, quốc tế.

Thứ tư, xây dựng thể chế đặc thù, vượt trội; phân cấp, phân quyền toàn diện gắn với kiểm soát quyền lực, trách nhiệm giải trình, bảo đảm Thủ đô có đủ thẩm quyền và nguồn lực để chủ động quyết định các vấn đề phát triển.

Thứ năm, xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị Thủ đô trong sạch, vững mạnh, tiêu biểu, mẫu mực, có năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu cao.

Hướng tới nhóm các Thủ đô có chất lượng sống cao trên thế giới

Nghị quyết đặt ra các mục tiêu, chỉ tiêu rõ ràng cho từng giai đoạn.

Cụ thể, đến năm 2035, Hà Nội trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại; có năng lực cạnh tranh cao; người dân có chất lượng sống tốt; là trung tâm giáo dục, y tế, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực.

Đến năm 2045, Hà Nội là trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu châu Á - Thái Bình Dương, nơi hội tụ tri thức, công nghệ, có hệ thống quản trị hiện đại, xã hội văn minh, đáng sống.

Hướng tới 100 năm giải phóng Thủ đô (2054) và đến 2065, Thủ đô trở thành thành phố toàn cầu, có trình độ phát triển cao, bền vững, thuộc nhóm các Thủ đô có chất lượng sống cao trên thế giới.

Về các chỉ tiêu tăng trưởng, nghị quyết đề ra chỉ tiêu cụ thể cho từ giai đoạn.

Giai đoạn 2026-2030: Tăng trưởng GRDP bình quân trên 11%/năm; đến năm 2030, quy mô GRDP đạt trên 113 tỷ USD, bình quân đầu người đạt tối thiểu 12.000 USD.

Giai đoạn 2031-2035: Tăng trưởng GRDP bình quân từ 11% trở lên; đến năm 2035, quy mô GRDP đạt khoảng 200 tỷ USD, bình quân đầu người đạt tối thiểu 18.800 USD… Tỷ lệ đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng đạt 60%; tỷ lệ đóng góp của kinh tế số vào tăng trưởng đạt 50%; tỷ trọng công nghiệp văn hóa đạt từ 10% trở lên.

Giai đoạn 2036-2045: Tăng trưởng GRDP bình quân đạt 11%/năm. Đến năm 2045, quy mô GRDP đạt khoảng 640 tỷ USD, bình quân đầu người đạt tối thiểu 42.000 USD, thuộc nhóm cao trong khu vực.

Tiếp tục nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng; tăng tỷ trọng kinh tế số, công nghiệp văn hóa trong GRDP; duy trì chỉ số phát triển con người (HDI) ở mức cao.

Giai đoạn 2046-2065: Tăng trưởng GRDP bình quân trên 5%/năm. Đến năm 2065, quy mô GRDP đạt khoảng 1.920 tỷ USD, bình quân đầu người đạt tối thiểu 95.000 USD, thuộc nhóm cao trên thế giới.

9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm

Nghị quyết xác định 9 nhóm nhiệm vụ lớn, trong đó nổi bật là các trụ cột mang tính đột phá.

Quy hoạch phát triển Thủ đô với tầm nhìn dài hạn, ổn định

Xây dựng quy hoạch tổng thể Thủ đô ổn định, lâu dài, tầm nhìn 100 năm. Nghiên cứu mở rộng không gian phát triển, định hình rõ mục tiêu xây dựng Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc", trung tâm tri thức, sáng tạo và dịch vụ giá trị gia tăng cao của quốc gia.

Chuyển từ "quy hoạch tĩnh" sang "quy hoạch động và mở", ứng dụng dữ liệu số và mô phỏng đô thị thông minh. Hà Nội phát triển theo mô hình đa cực, đa trung tâm, gắn với hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn.

Hạ tầng được xác định là trục xương sống, trong đó ưu tiên phát triển đường sắt đô thị, phấn đấu đến năm 2030 hoàn thành khoảng 100 km; phát triển đường sắt tốc độ cao, nghiên cứu sân bay quốc tế thứ hai.

Đồng thời, hình thành các trung tâm tài chính, khu thương mại tự do, "thung lũng công nghệ", khu đô thị đại học, đô thị sinh thái; thúc đẩy tái thiết chung cư cũ, phát triển nhà ở xã hội linh hoạt.

Đẩy mạnh liên kết, phát triển vùng

Hà Nội giữ vai trò hạt nhân, dẫn dắt phát triển vùng Thủ đô theo cơ chế điều phối thống nhất, chia sẻ lợi ích. Tăng cường liên kết với các tỉnh đồng bằng sông Hồng, trung du miền núi phía Bắc và hành lang kinh tế biển.

Xây dựng thể chế đột phá

Nghị quyết nhấn mạnh phân cấp, phân quyền triệt để cho Hà Nội (trừ các lĩnh vực đặc thù), mở rộng quyền tự chủ trong quản trị, tổ chức bộ máy, tài chính, nhân sự.

Cho phép Thủ đô thí điểm các cơ chế mới (sandbox), xây dựng mô hình quản trị thông minh dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển.

Phát triển toàn diện văn hoá, con người

Bảo tồn và phát huy giá trị nghìn năm văn hiến, gắn văn hóa với kinh tế, phát triển công nghiệp văn hóa, xây dựng thương hiệu văn hóa Thủ đô mang tầm quốc tế. Đồng thời, phát triển giáo dục, y tế chất lượng cao; thu hút nhân tài; xây dựng hệ thống an sinh xã hội bao trùm, nâng cao chất lượng sống của người dân.

Xác lập mô hình tăng trưởng mới

Mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nguồn nhân lực chất lượng cao và tài nguyên văn hóa. Lấy Khu công nghệ cao Hòa Lạc làm hạt nhân đổi mới sáng tạo; thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải.

Phát triển các ngành kinh tế thế mạnh

Tập trung phát triển tài chính, ngân hàng, logistics, công nghệ cao, công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học… Hình thành Trung tâm tài chính quốc tế; phát triển kinh tế ban đêm, kinh tế sáng tạo, kinh tế đô thị hiện đại.

Huy động, khai thác và sử dụng hiệu quả nguồn lực

Hà Nội được trao quyền chủ động trong huy động vốn, phát hành trái phiếu, khai thác quỹ đất, phát triển PPP, xử lý các dự án chậm triển khai. Kinh tế tư nhân được xác định là một động lực quan trọng nhất; kinh tế nhà nước giữ vai trò dẫn dắt.

Giữ vững quốc phòng - an ninh, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội

Xây dựng khu vực phòng thủ Thủ đô vững chắc; kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh; bảo vệ an ninh con người, an ninh mạng, an ninh kinh tế.

Nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng bộ Thủ đô

Nâng cao năng lực lãnh đạo, siết chặt kỷ luật, kiểm soát quyền lực; phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Xây dựng đội ngũ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; chuyển đổi mô hình lãnh đạo theo hướng "Đảng bộ số - Chính quyền kiến tạo - Doanh nghiệp tiên phong - Xã hội đồng thuận".