Thị trường ô tô tăng tốc, doanh nghiệp nào hưởng lợi?

Thị trường ô tô Việt Nam tiếp tục duy trì đà phục hồi trong nửa đầu năm 2026. Theo số liệu tổng hợp từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), VinFast và Hyundai Thành Công (HTC), toàn thị trường tiêu thụ 328.818 ô tô, tăng 29,3% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong đó, doanh số của các thành viên VAMA và các hãng xe nhập khẩu đạt 187.833 xe, VinFast bàn giao 115.916 xe, còn Hyundai Thành Công bán 25.069 xe.

Doanh thu tăng, lợi nhuận phân hóa

Đà phục hồi của thị trường phần nào phản ánh vào kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, phân phối ô tô như Tasco, Haxaco, Savico hay VEAM.

Đơn cử, CTCP Tasco (HNX: HUT), doanh nghiệp sở hữu hệ sinh thái phân phối ô tô Tasco Auto, ghi nhận doanh thu thuần quý II/2026 khoảng 10.914 tỷ đồng, tăng gần 30% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế hơn 270 tỷ đồng, gấp 3,6 lần.

Lũy kế 6 tháng, doanh thu thuần đạt 21.944 tỷ đồng, tăng gần 43%, trong khi lợi nhuận sau thuế hơn 324 tỷ đồng, tăng trên 184%.

Đáng chú ý, phần lớn lợi nhuận bán niên của Tasco được tạo ra trong quý II. Trước đó, quý I, doanh nghiệp mới lãi sau thuế 53,8 tỷ đồng.

Xét theo lĩnh vực hoạt động, bán hàng và cung cấp dịch vụ mang về gần 9.966 tỷ đồng trong quý II, chiếm 90% doanh thu hợp nhất và tăng 31%. Doanh thu kinh doanh bảo hiểm đạt gần 569 tỷ đồng, tăng 137%.

Giải trình về biến động lợi nhuận, Tasco cho biết kết quả quý II đến từ sự cải thiện đồng thời của các mảng kinh doanh cốt lõi. Lĩnh vực ô tô tăng trưởng nhờ mở rộng hệ thống phân phối, gia tăng doanh số và đóng góp từ các thương hiệu mới, trong khi hoạt động bảo hiểm cũng ghi nhận kết quả tích cực. Việc tối ưu chi phí vận hành, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cùng đóng góp từ các công ty thành viên cũng hỗ trợ kết quả chung.

Tasco Auto hiện phân phối nhiều thương hiệu như Toyota, Ford, Mitsubishi, Volvo, Lynk & Co, Geely và Zeekr. Việc mở rộng hệ thống đại lý, danh mục thương hiệu cùng các dịch vụ liên quan đến ô tô đang đóng góp đáng kể vào tăng trưởng của Tasco.

Đáng chú ý, một tên tuổi trong "hệ sinh thái" Tasco là CTCP Dịch vụ Tổng hợp Sài Gòn (Savico, HoSE: SVC) hoàn thành đến 56% kế hoạch doanh thu và 65% kế hoạch lợi nhuận năm, dù lãi ròng giảm mạnh.

Theo BCTC hợp nhất quý II/2026, Savico ghi nhận 6.145 tỷ đồng doanh thu thuần, giảm 9,36% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế đạt 69 tỷ đồng, giảm 41%.

Lũy kế nửa đầu năm, doanh thu thuần đạt 12.593,29 tỷ đồng, tăng nhẹ, trong khi lãi ròng giảm 30% xuống 103,5 tỷ đồng.

Savico cho biết lợi nhuận giảm chủ yếu do không còn khoản lãi đột biến từ chuyển nhượng khoản đầu tư trong khi hoạt động kinh doanh cốt lõi duy trì ổn định.

Trong khi đó, CTCP Dịch vụ Ô tô Hàng Xanh (Haxaco, HoSE: HAX) ghi nhận doanh thu thuần quý II đạt khoảng 1.559 tỷ đồng, tăng 51,5%; lợi nhuận sau thuế 21,9 tỷ đồng, tăng 13%.

Sau 6 tháng, Haxaco thu về 2.656,29 tỷ đồng doanh thu, tăng 33,6% và lãi ròng 37,2 tỷ đồng, tăng 38,9%.

Như Nhadautu.vn từng đề cập, Haxaco đang mở rộng hoạt động ngoài hệ thống phân phối Mercedes-Benz thông qua các công ty thành viên kinh doanh MG, VinFast và một số thương hiệu khác. Chiến lược này giúp mở rộng quy mô kinh doanh, song cũng kéo theo nhu cầu vốn lưu động, hàng tồn kho và chi phí vận hành lớn hơn.

Theo giải trình của Haxaco, lợi nhuận quý II cải thiện chủ yếu nhờ thị trường ô tô phục hồi sau giai đoạn khó khăn của năm 2025, qua đó hỗ trợ sản lượng và doanh số tiêu thụ. Bên cạnh đó, từ cuối quý I/2026, CTCP Tập đoàn Tương Lai Việt trở thành công ty con và được hợp nhất vào BCTC của Haxaco, đóng góp thêm vào kết quả chung.

Khác với các doanh nghiệp phân phối ô tô, Tổng công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam - CTCP (VEAM, UPCoM: VEA) tạo ra phần lớn lợi nhuận từ các khoản đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết.

VEAM hiện nắm 30% vốn Honda Việt Nam, 20% Toyota Việt Nam và 25% Ford Việt Nam. Kết quả kinh doanh của các liên doanh này được phản ánh vào BCTC hợp nhất của VEAM theo phương pháp vốn chủ sở hữu.

Quý II/2026, doanh thu thuần của VEAM tăng 24,63%, trong khi lợi nhuận gộp tăng hơn 50%. Lợi nhuận sau thuế đạt 2.217 tỷ đồng, nhích nhẹ so với mức 2.132 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.

Sau 6 tháng, doanh thu đạt 2.574 tỷ đồng, tăng gần 19%; lợi nhuận sau thuế đạt 3.982 tỷ đồng, tăng khoảng 15%.

Xe xanh tiếp tục dẫn dắt thị trường?

Theo báo cáo của CTCP Nghiên cứu Ngành và Tư vấn Việt Nam (VIRAC), thị trường ô tô Việt Nam được dự báo tiếp tục tăng trưởng trong nửa cuối năm 2026, dù tốc độ có thể chậm lại so với giai đoạn đầu năm.

Doanh số toàn ngành cả năm được dự báo tăng khoảng 10-15% so với năm 2025, với động lực đến từ sức mua phục hồi, mặt bằng giá cạnh tranh hơn và xu hướng điện hóa ngày càng rõ nét. Trong đó, xe điện, hybrid và các dòng xe gầm cao được kỳ vọng tiếp tục dẫn dắt doanh số; xe điện giữ vai trò động lực tăng trưởng chính, còn hybrid đóng vai trò cầu nối trong quá trình chuyển đổi sang phương tiện phát thải thấp.

Triển vọng của xe điện còn được hỗ trợ bởi các chính sách ưu đãi. Theo Nghị định 51/2025/NĐ-CP, ô tô điện chạy pin được áp dụng mức lệ phí trước bạ lần đầu 0% đến hết ngày 28/2/2027. Đến tháng 6/2026, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định 202/2026/NĐ-CP, kéo dài chính sách này đến hết năm 2030. Nghị định mới có hiệu lực từ ngày 1/3/2027, thay thế Nghị định 51/2025/NĐ-CP.

Như vậy, người mua ô tô điện chạy pin sẽ tiếp tục được hưởng mức lệ phí trước bạ lần đầu 0% liên tục đến hết năm 2030. Đây được xem là một trong những chính sách hỗ trợ đáng kể cho quá trình chuyển đổi sang phương tiện xanh khi giúp giảm chi phí ban đầu cho người tiêu dùng.

Bên cạnh lệ phí trước bạ, ô tô điện chạy pin còn đang được hưởng mức thuế tiêu thụ đặc biệt thấp hơn đáng kể so với xe sử dụng động cơ đốt trong. Theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt có hiệu lực từ đầu năm 2026, xe điện chạy pin dưới 24 chỗ hiện chịu thuế suất từ 1-3% tùy loại. Theo lộ trình hiện hành, mức thuế này sẽ tăng lên 4-11% từ tháng 3/2027.

Trong bối cảnh đó, Bộ Tài chính đã đề xuất tiếp tục kéo dài thời gian áp dụng mức thuế tiêu thụ đặc biệt ưu đãi đối với xe điện chạy pin, nhằm khuyến khích chuyển đổi sang phương tiện thân thiện với môi trường.

Một yếu tố khác hỗ trợ xu hướng điện hóa là khả năng đáp ứng của hạ tầng năng lượng. Bộ Công Thương dự báo đến năm 2030, Việt Nam có thể có khoảng 1-1,6 triệu ô tô điện và 8-13 triệu xe máy điện. Nhu cầu điện dành cho giao thông khi đó ước khoảng 3,1-5,6 tỷ kWh mỗi năm, tương đương 0,68-1,1% nhu cầu điện thương phẩm toàn quốc.

Theo cơ quan quản lý, xét về tổng sản lượng, nhu cầu điện từ phương tiện giao thông chưa tạo áp lực đáng kể lên hệ thống điện quốc gia. Tuy nhiên, việc phát triển phương tiện điện vẫn đặt ra yêu cầu về quy hoạch mạng lưới trạm sạc, công suất sạc và phân bổ phụ tải theo từng khu vực.

Ở chiều ngược lại, các phương tiện sử dụng động cơ đốt trong đang đứng trước yêu cầu ngày càng cao về kiểm soát phát thải. Lộ trình nâng tiêu chuẩn khí thải đối với ô tô lưu hành, đặc biệt tại các đô thị lớn, cùng định hướng phát triển giao thông xanh được kỳ vọng tiếp tục thúc đẩy người tiêu dùng và doanh nghiệp chuyển dịch sang các phương tiện phát thải thấp.

Dù vậy, triển vọng tăng trưởng của thị trường vẫn đi kèm nhiều áp lực. VIRAC cho rằng cuộc đua giảm giá, khuyến mại và xử lý hàng tồn kho chưa sớm kết thúc, trong khi một số phân khúc bắt đầu xuất hiện dấu hiệu bão hòa tạm thời.

Cùng với đó, sự mở rộng hiện diện của các thương hiệu mới, đặc biệt là các hãng xe Trung Quốc, được dự báo khiến cạnh tranh ngày càng gay gắt. Do đó, tăng trưởng doanh số chưa chắc chuyển hóa tương ứng thành lợi nhuận khi các doanh nghiệp sản xuất, phân phối ô tô vẫn phải đối mặt với sức ép lên biên lợi nhuận, chi phí tài chính và chi phí lưu kho.