Sửa Luật Đầu tư: Loại bỏ 786 điều kiện kinh doanh, tiết kiệm 175 tỷ đồng mỗi năm

Sáng ngày 3/8, tại phiên khai mạc kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất của Quốc hội khóa XVI, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn đã trình bày dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục 4 của Luật Đầu tư.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, dự án luật được xây dựng nhằm thể chế hóa kịp thời các nghị quyết của Đảng về tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Mục tiêu xuyên suốt là giảm bớt các "giấy phép con", triệt tiêu rào cản gia nhập thị trường và cắt giảm tối đa chi phí tuân thủ cho cộng đồng doanh nghiệp. Đồng thời, luật mới cũng tăng cường cơ chế quản lý nhà nước đối với một số lĩnh vực nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia và sức khỏe cộng đồng.

Tờ trình của Chính phủ tập trung vào 3 nhóm nội dung trọng tâm. Thứ nhất, cấm triệt để việc lạm dụng khí N2O. Nhằm bảo vệ sức khỏe người dân và bảo đảm trật tự an toàn xã hội, dự thảo bổ sung quy định cấm kinh doanh khí N2O (bóng cười) cho mục đích sử dụng trực tiếp qua đường hô hấp con người.

Chính phủ nêu rõ, quy định cấm này không áp dụng đối với các hoạt động sử dụng khí N2O hợp pháp đã được kiểm soát chặt chẽ như trong lĩnh vực y tế, công nghệ thực phẩm, kiểm nghiệm và nghiên cứu khoa học. Việc phân định ranh giới này giúp ngăn ngừa tình trạng lạm dụng biến tướng trong giải trí nhưng vẫn không làm gián đoạn các hoạt động sản xuất, nghiên cứu chính đáng.

Thứ hai, thu hẹp danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Hiện tại, Phụ lục 4 của Luật Đầu tư năm 2025 đang quy định 198 ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Trên cơ sở kế thừa Nghị quyết 66.17/2026 của Chính phủ và qua rà soát thực tiễn, dự thảo luật đề xuất tiếp tục cắt giảm thêm 2 ngành nghề thuộc lĩnh vực công thương, đồng thời điều chỉnh phạm vi quản lý của 16 ngành nghề khác.

Ở chiều ngược lại, dự thảo đề xuất bổ sung 1 ngành nghề kinh doanh có điều kiện mới: Dịch vụ thị thực ủy quyền. Lý giải về đề xuất này, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, đây là mảng hoạt động liên quan trực tiếp đến việc thu thập, lưu trữ dữ liệu cá nhân và thông tin sinh trắc học của công dân. Do tính chất nhạy cảm và nguy cơ tiềm ẩn về an ninh trật tự, việc đưa hoạt động này vào khuôn khổ quản lý có điều kiện là cần thiết.

Tính chung sau khi điều chỉnh, tổng số ngành nghề kinh doanh có điều kiện sẽ giảm mạnh từ 198 xuống còn 141. Theo tính toán của cơ quan soạn thảo, việc cắt giảm 58 ngành nghề và sửa đổi phạm vi 16 ngành nghề dự kiến loại bỏ khoảng 786 điều kiện kinh doanh và 232 thủ tục hành chính. Sự thay đổi này mang lại lợi ích trực tiếp khi giảm 175 tỷ đồng chi phí tuân thủ và tiết kiệm khoảng 7.500 giờ làm việc mỗi năm cho người dân lẫn doanh nghiệp.

Thứ ba, bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật. Để tránh tình trạng xáo trộn hay tạo ra khoảng trống pháp lý, Điều 3 của dự thảo luật đã bổ sung các quy định sửa đổi, bãi bỏ một số điều khoản tương ứng tại Luật Xây dựng và Luật Đường bộ.

Ngoài ra, dự thảo cũng đề xuất quy định chuyển tiếp rõ ràng đối với các hợp đồng cung cấp dịch vụ khí N2O đã ký kết trước ngày luật có hiệu lực. Điều này giúp xử lý hài hòa mối quan hệ giữa các bên, tránh phát sinh tranh chấp pháp lý hoặc làm gián đoạn hoạt động kinh doanh hợp pháp của doanh nghiệp.

Cắt giảm phải đi vào thực chất

Báo cáo thẩm tra dự án luật do Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày khẳng định, ủy ban hoàn toàn nhất trí với sự cần thiết ban hành luật theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra nhấn mạnh yêu cầu cơ quan soạn thảo phải tiếp tục rà soát, làm rõ tính thực chất của phương án cắt giảm. Mục tiêu tinh giảm tối thiểu 30% điều kiện kinh doanh phải hướng tới cải thiện môi trường đầu tư thực sự, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp chứ không dừng lại ở việc hoàn thành chỉ tiêu định lượng trên giấy tờ.

Đối với quy định cấm khí N2O, Ủy ban đề nghị rà soát kỹ các trường hợp loại trừ, bảo đảm chuẩn xác về thuật ngữ chuyên ngành để không gây vướng mắc cho các ngành sản xuất thực phẩm hay y tế.

Về đề xuất đưa dịch vụ thị thực ủy quyền vào danh mục kinh doanh có điều kiện, cơ quan thẩm tra lưu ý cần đánh giá toàn diện tác động tới môi trường đầu tư, các cam kết quốc tế và tham khảo thông lệ nước ngoài. Tránh tình trạng quy định mới vô tình tạo ra rào cản hành chính gia nhập thị trường hoặc ảnh hưởng đến các hoạt động hợp tác ngoại giao, lãnh sự.

Theo chương trình làm việc, dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục 4 của Luật Đầu tư đã được các đại biểu Quốc hội tiến hành thảo luận chi tiết tại tổ ngay trong chiều ngày 3/8.