Sau mỗi lần mất hơn 1.000 điểm, Dow Jones diễn biến ra sao?

Dow Jones vừa ghi nhận phiên giảm hơn 1.000 điểm thứ 10 trong vòng 5 năm, nhưng dữ liệu từ những lần bán tháo trước cho thấy chỉ số thường phục hồi đáng kể sau 1 đến 3 tháng.

Dù vậy, cú giảm lần này diễn ra trong bối cảnh giá dầu tăng, lạm phát còn cao và nội bộ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) xuất hiện nhiều tiếng nói ủng hộ việc nâng lãi suất.

Kết thúc phiên 29/7, chỉ số Dow Jones Industrial Average giảm 1.153,18 điểm, tương đương 2,19%, xuống 51.594,14 điểm.

Áp lực bán gia tăng sau khi Fed quyết định giữ nguyên lãi suất tại vùng 3,5-3,75%, trong lúc giá dầu Mỹ WTI tiến sát 85 USD/thùng còn giá dầu Brent vượt ngưỡng 90 USD/thùng.

Việc ngân hàng trung ương Mỹ chưa hành động không giúp trấn an thị trường, bởi 3 thành viên Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC) đã bỏ phiếu ủng hộ tăng lãi suất.

Thị trường thường còn giảm trong tuần kế tiếp

Không tính phiên 29/7, Dow Jones đã có chín phiên đóng cửa giảm hơn 1.000 điểm trong vòng 5 năm qua, theo thống kê của FactSet.

Dữ liệu cho thấy thị trường thường không phục hồi ngay sau những cú bán tháo lớn.

Trong phiên giao dịch kế tiếp, mức biến động trung vị của Dow Jones gần như bằng 0. Sau 1 tuần, chỉ số ghi nhận mức giảm trung vị 1,14%.

Điều này cho thấy áp lực bán và tâm lý thận trọng thường còn kéo dài trong vài phiên sau khi Dow mất hơn 1.000 điểm. Nhà đầu tư có xu hướng tiếp tục cắt giảm vị thế, đánh giá lại rủi ro và chờ thêm thông tin trước khi quay trở lại thị trường.

Tuy nhiên, bức tranh trở nên tích cực hơn khi kéo dài thời gian quan sát.

Sau 1 tháng, Dow Jones tăng trung vị gần 2%. Sau 3 tháng, mức tăng trung vị lên tới 9,1%.

Các số liệu trên gợi ý rằng những phiên giảm 4 chữ số thường gây biến động mạnh trong ngắn hạn, nhưng không nhất thiết báo hiệu một xu hướng suy giảm kéo dài.

Dù vậy, thống kê chỉ dựa trên 9 trường hợp, trong đó 7 phiên tập trung vào 2 giai đoạn biến động lớn là năm 2022 và tháng 4/2025. Quy mô mẫu nhỏ và mức độ tập trung cao khiến kết quả này chỉ mang tính tham khảo, không bảo đảm Dow Jones sẽ lặp lại đà phục hồi trong quá khứ.

Nguyên nhân dẫn đến mỗi đợt bán tháo cũng rất khác nhau, từ lạm phát, chính sách tiền tệ đến thuế quan, thị trường lao động và các cú sốc bên ngoài.

Những cú rơi lớn trong 5 năm qua

Bốn trong số 9 phiên giảm hơn 1.000 điểm trước đây xảy ra trong năm 2022.

Lạm phát Mỹ khi đó tăng mạnh, buộc Fed liên tục nâng lãi suất để kiểm soát giá cả. Nhà đầu tư lo ngại chi phí vay tăng nhanh sẽ khiến nền kinh tế giảm tốc, thậm chí rơi vào suy thoái.

Dow Jones và các chỉ số chứng khoán lớn của Mỹ sau đó bước vào thị trường giá xuống. Thị trường tạo đáy vào tháng 10/2022 trước khi bắt đầu chu kỳ tăng hiện nay.

Hai phiên giảm hơn 1.000 điểm khác xảy ra vào tháng 8 và tháng 12/2024.

Đợt bán tháo tháng 8 bắt nguồn từ báo cáo việc làm Mỹ yếu hơn dự kiến, cùng với cú giảm mạnh của thị trường chứng khoán Nhật Bản. Những diễn biến này làm dấy lên lo ngại rằng nền kinh tế Mỹ có thể suy yếu nhanh hơn dự báo.

Đến tháng 12, Dow Jones tiếp tục mất hơn 1.000 điểm sau khi Fed phát tín hiệu sẽ thận trọng hơn trong việc cắt giảm lãi suất. Thông điệp của ngân hàng trung ương Mỹ khiến thị trường phải điều chỉnh lại kỳ vọng về tốc độ nới lỏng chính sách tiền tệ.

Ba trong số 9 phiên giảm hơn 1.000 điểm diễn ra trong đợt biến động liên quan đến chương trình thuế quan đối ứng của Tổng thống Donald Trump vào tháng 4/2025.

Dow Jones và thị trường chứng khoán Mỹ lao dốc trong 2 phiên đầu tiên do lo ngại các mức thuế mới sẽ làm gián đoạn thương mại, kéo giá hàng hóa lên cao và gây thiệt hại cho tăng trưởng kinh tế.

Thị trường phục hồi sau khi ông Trump thông báo tạm hoãn phần lớn kế hoạch thuế quan trong 90 ngày. Tuy nhiên, Dow Jones lại giảm mạnh vào ngày 10/4 vì mức thuế cao đối với hàng hóa Trung Quốc vẫn được duy trì.

Chứng khoán Mỹ chỉ bắt đầu phục hồi ổn định hơn vào cuối tháng 4, khi Washington và Bắc Kinh phát tín hiệu căng thẳng thương mại có thể hạ nhiệt.

Các trường hợp trên cho thấy thị trường thường hồi phục khi yếu tố gây ra cú sốc ban đầu được giải quyết hoặc ít nhất trở nên rõ ràng hơn.

Cú giảm lần này có thể kéo dài hơn?

Phiên giảm ngày 29/7/2026 diễn ra khi thị trường cùng lúc phải đối mặt với rủi ro từ giá dầu, lạm phát và chính sách tiền tệ.

Giá dầu tăng làm bài toán của Fed trở nên phức tạp. Chi phí năng lượng cao hơn có thể lan sang vận tải, sản xuất và giá tiêu dùng, khiến quá trình đưa lạm phát về mục tiêu 2% kéo dài hơn.

Fed có thể nâng lãi suất để hạn chế tác động lan tỏa của giá năng lượng, nhưng chính sách tiền tệ không thể trực tiếp giải quyết một cú sốc nguồn cung dầu.

Việc 3 thành viên FOMC ủng hộ tăng lãi suất cũng cho thấy quyết định giữ nguyên lãi suất tháng 7 có thể chỉ là bước tạm dừng. Nếu giá dầu tiếp tục tăng và lạm phát không hạ nhiệt, khả năng Fed thắt chặt chính sách sẽ trở thành rủi ro lớn hơn đối với chứng khoán.

Mặc dù vậy, con số giảm 1.000 điểm cần được đặt trong tương quan với quy mô hiện tại của Dow Jones.

Khi Dow Jones ở mức 10.000 điểm, mức giảm 1.000 điểm tương đương 10%. Nhưng khi chỉ số này đứng trên 50.000 điểm, mức giảm tương tự chỉ tương đương khoảng 2%.

Do đó, việc các phiên giảm trên 1.000 điểm xuất hiện thường xuyên hơn một phần phản ánh mặt bằng điểm số của Dow Jones đã tăng cao, chứ không đồng nghĩa thị trường đang trải qua một cuộc khủng hoảng có quy mô tương đương những cú sụp đổ trong quá khứ.

Lịch sử cho thấy Dow Jones thường còn gặp khó khăn trong tuần đầu tiên sau cú giảm hơn 1.000 điểm, trước khi phục hồi trong một đến ba tháng tiếp theo.

Tuy nhiên, hướng đi sau cú "sụt hố" lần này sẽ phụ thuộc vào diễn biến giá dầu, số liệu lạm phát và thông điệp của Fed. Nếu cú sốc năng lượng hạ nhiệt, phiên bán tháo có thể trở thành một đợt điều chỉnh ngắn hạn.

Ngược lại, nếu giá dầu tiếp tục tăng và Fed phải nâng lãi suất, áp lực lên thị trường có thể kéo dài hơn mức trung vị lịch sử.