POR19 hạ nhiệt: Cổ phiếu thuỷ sản tăng đồng loạt, nhưng ai mới thực sự hưởng lợi?

Ngày 21/2, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết Bộ Thương mại Mỹ (DOC) đã công bố kết quả cuối cùng của kỳ rà soát hành chính lần thứ 19 (POR19) đối với thuế chống bán phá giá tôm nước ấm đông lạnh Việt Nam giai đoạn 1/2/2023–31/1/2024.

So với mức sơ bộ 35,29% từng gây sốc vào tháng 6/2025, kết quả cuối cùng đã điều chỉnh giảm đáng kể. Nhóm doanh nghiệp đủ điều kiện hưởng thuế suất riêng biệt nhưng không bị kiểm tra bắt buộc chịu mức 4,58% (ký quỹ 4,28%). Trong khi đó, hai doanh nghiệp bị áp AFA là CTCP Thủy sản Sóc Trăng (STAPIMEX) và Công ty Thông Thuận chịu biên độ 25,76%.

Việc thuế suất chính thức thấp hơn đáng kể so với kịch bản sơ bộ mang ý nghĩa quan trọng: Giảm áp lực chi phí, cải thiện khả năng thương thảo hợp đồng và ổn định dòng tiền xuất khẩu sang Mỹ – thị trường chủ lực của ngành tôm Việt Nam.

Thông tin thuế từ Bộ Thương mại Mỹ tác động lớn đến thị trường tôm Việt Nam. Mỹ là một trong những thị trường xuất khẩu chủ lực của doanh nghiệp tôm Việt Nam. Do đó, việc thuế giảm không chỉ tác động một lần vào lợi nhuận kế toán mà còn ảnh hưởng đến biên lợi nhuận và khả năng ký hợp đồng mới trong năm 2026.

Ngay sau thông tin này, đồng loạt các cổ phiếu thủy sản đều bật tăng. Thống kê cho thấy hầu hết các mã đều tăng điểm (tính từ giá khởi điểm phiên 23/2 - giá chốt phiên 26/2). Ấn tượng nhất là FMC với 3 phiên tăng điểm liên tiếp (2 phiên 23/2 và 24/2 tăng hết biên độ), với tổng mức tăng đạt 11,51%. Xếp sau FMC là CMX (9,38%), IDI (6,73%), ABT (5,56%), ANV (4,72%)...

Tuy vậy, thực tế mức độ ảnh hưởng của thuế tôm POR19 với từng doanh nghiệp là không giống nhau.

Doanh nghiệp nào hưởng lợi nhiều nhất?

Trong danh sách POR19, có 4 doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch được nêu trực tiếp là CTCP Camimex Group (HoSE: CMX), CTCP Thực phẩm Sao Ta (HoSE: FMC), CTCP Thủy sản và Thương mại Thuận Phước (UPCOM: THP), CTCP Thủy sản Cà Mau (UPCOM: CAT) thuộc nhóm “Companies Eligible for Separate Rate Status” (tạm dịch là các công ty đủ điều kiện hưởng mức thuế suất riêng). Trong đó, cổ phiếu CMX và FMC có mức tăng mạnh nhất nhóm thủy sản.

Với Camimex, thị trường Mỹ trước năm 2015 từng là thị trường chủ lực chiếm trên 50% doanh số công ty. Theo thư gửi cổ đông (tháng 4/2025), ban lãnh đạo công ty cho biết Camimex từ năm 2015 đã chuyển trọng tâm sang thị trường Châu Âu, Hàn, Nhật, Canada, gần như không còn doanh số vào thị trường Mỹ. Doanh thu chính đến từ các thị trường trọng điểm như Châu Âu, Hàn Quốc, Canada và Nhật Bản chiếm khoảng 95%.

Đối với FMC, doanh thu xuất khẩu tôm chiếm tới 97% doanh thu công ty. Trong đó, dữ liệu từ FPTS chỉ ra thị trường Mỹ trong năm 2025 chiếm tới khoảng 50% doanh thu FMC.

Mặt khác, FMC tại cuối quý IV/2025 còn có khoản gần 379,4 tỷ đồng trích lập chi phí thuế chống bán phá giá. Nhiều nhà đầu tư kỳ vọng FMC có thể hoàn nhập khoản dự phòng này ngay trong BCTC kiểm toán năm 2025 hoặc BCTC quý I/2026. Điều này sẽ tác động tích cực tới định giá trong ngắn/trung hạn của cổ phiếu FMC.

CTCP Thủy sản và Thương mại Thuận Phước (UPCOM: THP), CTCP Thủy sản Cà Mau (UPCOM: CAT) không công bố cụ thể thị trường xuất khẩu chủ lực.

Trong khi đó, một số doanh nghiệp lớn như Minh Phú (UPCOM: MPC), Vĩnh Hoàn (HoSE: VHC) nằm trong danh sách “Companies Under Review Determined to Be Part of the Vietnam-wide Entity” (tạm hiểu là đang bị rà soát).

Điều này cho thấy thực tế không phải cổ phiếu thủy sản nào cũng hưởng lợi từ thông tin POR19. Đối với riêng VHC, sự tích cực của mã này nhiều khả năng đến từ thông tin dự kiến mua lại tối đa 15 triệu cổ phiếu (tương đương khoảng 6,6% tổng số lượng cổ phiếu đang lưu hành) và bà Lê Ngọc Tiên - con gái của Chủ tịch HĐQT Trương Thị Lê Khanh - đã mua thành công 5,7 triệu cổ phiếu VHC.

Ngoài ra, cá tra mới là sản phẩm chủ lực của VHC. Theo bản tin KQKD tháng 1/2025, doanh thu VHC đạt 958 tỷ đồng, tăng 7% so với tháng trước và 13% so với cùng kỳ năm 2025. Động lực chính đến từ cá tra (524 tỷ đồng, tương đương tăng 37% so với tháng 12/2025 và tăng 22% so với cùng kỳ).

Có thể thấy, POR19 là thông tin tích cực cho ngành tôm, nhưng mức độ hưởng lợi không đồng đều. Doanh nghiệp có tỷ trọng xuất khẩu sang Mỹ lớn và có khoản dự phòng thuế đáng kể sẽ hưởng lợi trực tiếp hơn. Trong khi đó, những doanh nghiệp ít phụ thuộc thị trường Mỹ hoặc chủ lực sản phẩm khác như cá tra, mức độ tác động sẽ hạn chế. Vì vậy, diễn biến giá cổ phiếu trong ngắn hạn có thể phản ánh kỳ vọng, song lợi nhuận thực tế còn phụ thuộc vào cơ cấu thị trường và chiến lược từng doanh nghiệp.