Phố Wall lao dốc vì áp lực kép từ lạm phát và căng thẳng Trung Đông

Thị trường chứng khoán Mỹ giảm mạnh trong phiên 10/6 khi nhà đầu tư đồng thời đối mặt với hai rủi ro lớn: lạm phát tăng trở lại do giá năng lượng leo thang và căng thẳng Mỹ - Iran làm dấy lên lo ngại mới về nguồn cung dầu toàn cầu.

Chốt phiên 10/6, chỉ số Dow Jones Industrial Average mất 953,33 điểm, tương đương 1,87%, xuống 49.918,78 điểm. S&P 500 mất 1,62%, còn 7.266,99 điểm, trong khi Nasdaq Composite giảm 1,98%, xuống 25.169,50 điểm.

Đây là một trong những phiên giảm mạnh nhất của Phố Wall trong năm nay, với áp lực bán tập trung ở nhóm công nghệ, bán dẫn và công nghiệp.

Tâm lý thị trường xấu đi sau khi báo cáo lạm phát tháng 5 của Mỹ cho thấy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 4,2% so với cùng kỳ năm trước, mức cao nhất trong ba năm. So với tháng trước, CPI tăng 0,5%, ngang với dự báo của giới phân tích nhưng vẫn đủ để củng cố nhận định rằng Fed khó có thể sớm nới lỏng chính sách tiền tệ, thậm chí có thể tăng lãi suất.

Cổ phiếu công nghệ tiếp tục bị bán mạnh

Áp lực lớn nhất trong phiên đến từ nhóm cổ phiếu công nghệ và bán dẫn, vốn đã tăng nóng trong thời gian dài nhờ kỳ vọng vào trí tuệ nhân tạo. Chỉ số bán dẫn Philadelphia giảm 3,6%, với Nvidia và Broadcom nằm trong nhóm gây sức ép lớn lên S&P 500.

Sự điều chỉnh không chỉ phản ánh lo ngại ngắn hạn về lạm phát và lãi suất, mà còn cho thấy nhà đầu tư đang thận trọng hơn với định giá của nhóm cổ phiếu dẫn dắt thị trường. Sau nhiều tháng tăng mạnh, cổ phiếu công nghệ trở thành nơi đầu tiên bị chốt lời khi khẩu vị rủi ro suy giảm.

Đáng chú ý, nhóm công nghệ thuộc S&P 500 đã giảm khoảng 11% so với mức đỉnh lập ngày 2/6, qua đó rơi vào trạng thái điều chỉnh kỹ thuật (khi giảm trên 10%). Với vai trò là động lực chính của thị trường Mỹ trong thời gian qua, sự suy yếu của nhóm này khiến chỉ số chung chịu áp lực lớn hơn so với các nhịp bán tháo thông thường.

Ngoài công nghệ, nhóm công nghiệp cũng giảm sâu. Cổ phiếu các doanh nghiệp vận tải như XPO, J.B. Hunt và Old Dominion chịu áp lực sau khi Amazon mở rộng dịch vụ vận tải hàng lẻ tại Mỹ, làm dấy lên lo ngại cạnh tranh trong ngành logistics.

CPI khiến kỳ vọng lãi suất đảo chiều

Lạm phát tăng chủ yếu do giá năng lượng đi lên trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông kéo dài. Điều này đẩy Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) vào thế khó: nếu giữ lãi suất cao, kinh tế và thị trường cổ phiếu chịu áp lực, nhưng nếu hạ lãi suất quá sớm, nguy cơ lạm phát quay lại càng lớn.

Trước đó, thị trường từng kỳ vọng Fed có thể hạ lãi suất nếu kinh tế Mỹ phát tín hiệu giảm tốc. Tuy nhiên, báo cáo việc làm mạnh hơn dự báo vào cuối tuần trước, cộng với số liệu CPI mới nhất, đã khiến nhà đầu tư phải điều chỉnh lại kỳ vọng.

Thay vì đặt cược vào kịch bản giảm lãi suất, thị trường bắt đầu tính đến khả năng Fed phải duy trì chính sách thắt chặt lâu hơn, thậm chí có thể tăng lãi suất thêm nếu lạm phát không hạ nhiệt. Đây là điểm bất lợi với cổ phiếu tăng trưởng, đặc biệt là nhóm công nghệ có định giá cao và dòng tiền kỳ vọng nằm xa trong tương lai.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ vì vậy tiếp tục là biến số quan trọng. Khi lợi suất tăng hoặc neo ở mức cao, sức hấp dẫn tương đối của cổ phiếu suy giảm. Điều này giải thích vì sao ngay cả khi CPI tháng 5 không vượt dự báo, thị trường vẫn phản ứng tiêu cực khi dữ liệu xác nhận lạm phát đang dai dẳng hơn kỳ vọng.

Giá vàng giảm, giá dầu tăng

Thông thường, căng thẳng địa chính trị có thể hỗ trợ giá vàng nhờ nhu cầu trú ẩn. Tuy nhiên, trong phiên 10/6, vàng lại giảm mạnh khi nhà đầu tư tập trung nhiều hơn vào triển vọng lãi suất cao của Mỹ.

Giá vàng giao ngay giảm 4,32% xuống 4.078,49 USD/ounce trong phiên 10/6, dù chứng khoán toàn cầu lao dốc và căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục leo thang. Diễn biến này cho thấy áp lực từ kỳ vọng lãi suất cao đã lấn át vai trò trú ẩn truyền thống của vàng.

Tại Ấn Độ, thị trường tiêu thụ vàng lớn thứ hai thế giới, giá vàng nội địa giảm gần 2% trong ngày 10/6, xuống 149.500 rupee/10 gram, mức thấp nhất kể từ đầu tháng 5.

Trong khi đó, chỉ số DXY, đo lường giá trị của đồng đô la Mỹ so với một rổ tiền tệ bao gồm cả đồng yên và đồng euro, gần như không đổi ở mức 100,01, trong khi đồng euro giảm 0,03% xuống còn 1,1539 đô la.

Áp lực giảm của vàng đến từ kỳ vọng lãi suất thực tại Mỹ tiếp tục neo cao. Khi lợi suất trái phiếu tăng hoặc duy trì ở vùng cao, vàng – tài sản không sinh lãi – thường trở nên kém hấp dẫn hơn so với các tài sản có thu nhập cố định. Vì vậy, dù rủi ro địa chính trị gia tăng, thị trường vàng vẫn phản ứng tiêu cực trước khả năng Fed chưa thể sớm nới lỏng chính sách tiền tệ.

Trái ngược với vàng, giá dầu tăng mạnh khi căng thẳng Mỹ - Iran leo thang. Iran tuyên bố đóng eo biển Hormuz sau các cuộc tấn công mới của Mỹ, đồng thời cảnh báo các tàu cố gắng đi qua khu vực có thể bị nhắm bắn. Phía quân đội Mỹ sau đó nói rằng tàu thương mại vẫn tiếp tục di chuyển ra vào eo biển này và không có tàu chiến Mỹ nào bị tấn công.

Trong phiên sau đó tại châu Á, giá dầu Brent tăng 2,3 USD, tương đương 2,47%, lên 95,40 USD/thùng, còn giá dầu WTI tăng 2,89% lên 92,63 USD/thùng. Trước đó, trong phiên 10/6, dầu đã tăng khi nhà đầu tư phản ứng với nguy cơ xung đột lan rộng và nguồn cung bị thắt chặt.

Ngoài yếu tố địa chính trị, số liệu tồn kho cũng hỗ trợ giá dầu. Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ cho biết tồn kho dầu thô của Mỹ giảm 7,2 triệu thùng trong tuần kết thúc ngày 5/6, mạnh hơn mức giảm 4 triệu thùng mà giới phân tích dự báo. Điều này củng cố nhận định rằng thị trường dầu đang đối mặt với rủi ro cung ứng thực sự, không chỉ là biến động tâm lý.

Phố Wall bước vào giai đoạn nhạy cảm

Phiên giảm ngày 10/6 cho thấy thị trường Mỹ đang bước vào giai đoạn nhạy cảm hơn sau thời gian dài được nâng đỡ bởi kỳ vọng AI và khả năng Fed hạ lãi suất. Khi cả hai trụ cột này cùng suy yếu, áp lực điều chỉnh trở nên rõ ràng.

Về ngắn hạn, nhà đầu tư sẽ theo dõi ba biến số chính. Thứ nhất là diễn biến tại Trung Đông, đặc biệt là khả năng eo biển Hormuz bị gián đoạn thực tế đến mức nào. Thứ hai là dữ liệu lạm phát tiếp theo, bao gồm chỉ số giá sản xuất và các thước đo chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) mà Fed ưu tiên. Thứ ba là thông điệp của Fed tại cuộc họp chính sách tháng 6.

Nếu giá dầu tiếp tục neo cao, lạm phát của Mỹ có thể khó giảm nhanh, khiến Fed phải duy trì lập trường cứng rắn hơn. Trong kịch bản đó, nhóm cổ phiếu tăng trưởng và công nghệ nhiều khả năng còn chịu áp lực, trong khi dòng tiền có thể tiếp tục xoay sang các nhóm phòng thủ như y tế, hàng tiêu dùng thiết yếu hoặc năng lượng.

Dù vậy, thị trường chưa rơi vào trạng thái hoảng loạn toàn diện. Khối lượng giao dịch vẫn tương đương mức trung bình gần đây, còn số cổ phiếu lập đỉnh mới trên Sàn giao dịch New York vẫn cao hơn số lập đáy mới.

Tuy nhiên, phiên 10/6 là lời nhắc rằng đà tăng của Phố Wall đang phụ thuộc vào một cân bằng mong manh: lạm phát phải hạ đủ nhanh để Fed không tăng lãi suất, giá dầu không được tăng quá mạnh để bóp nghẹt tiêu dùng, và nhóm công nghệ phải tiếp tục chứng minh được mức định giá cao. Chỉ cần một trong ba điều kiện này bị phá vỡ, biến động mạnh có thể còn tiếp diễn.