Ông Trump: Mỹ sẽ giúp khơi thông tàu bị kẹt ở eo Hormuz

Trong một bài viết đăng trên mạng xã hội Truth Social trưa 8/4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ sẽ giúp khơi thông tình trạng các tàu bị tắc nghẽn ở eo Hormuz, chỉ ít giờ sau khi chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần với Iran.

Ông Trump ca ngợi điều mà ông gọi là "một ngày trọng đại cho hòa bình thế giới!", đồng thời dự báo một "Thời kỳ hoàng kim của Trung Đông".

"Sẽ có rất nhiều hành động tích cực! Rất nhiều tiền sẽ được tạo ra. Iran có thể bắt đầu quá trình tái thiết. Chúng ta sẽ cung cấp đủ loại hàng hóa và chỉ "hiện diện" ở đó để đảm bảo mọi việc diễn ra suôn sẻ. Tôi tin tưởng rằng điều đó sẽ thành công", ông Trump viết.

Bài đăng của ông Trump không đề cập đến khả năng Iran sẽ tiếp tục thu phí đối với một số tàu thuyền khi đi qua eo biển như Tehran đề xuất.

Việc tạm ngừng giao tranh và mở cửa trở lại eo biển Hormuz sẽ cho phép các nhà xuất khẩu ở Trung Đông vận chuyển một lượng lớn dầu mỏ bị mắc kẹt trong Vùng Vịnh kể từ khi xung đột nổ ra ngày 28/2.

Theo dữ liệu từ công ty phân tích hàng hải Kpler, hiện có khoảng 130 triệu thùng dầu thô và 46 triệu thùng nhiên liệu tinh chế đang được chứa trên khoảng 200 tàu chở dầu trong khu vực.

Ông Trump lại TACO

Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social sáng 8/4 (giờ Việt Nam) trước đó, Tổng thống Trump cho biết các lực lượng Mỹ sẽ hoãn tấn công Iran trong vòng 2 tuần, chỉ ít giờ trước khi hết hạn kiềm chế tấn công để mở cửa trở lại eo biển Hormuz.

"Tôi đồng ý tạm ngừng ném bom và tấn công Iran trong thời hạn hai tuần", ông Trump viết, cho biết Mỹ đã nhận được "đề xuất 10 điểm" từ Iran và tin rằng đó là cơ sở khả thi để đàm phán.

Ông Trump cũng lưu ý rằng thỏa thuận ngừng bắn "hai chiều" này phụ thuộc vào việc Iran đồng ý mở cửa eo biển Hormuz.

Đây không phải lần đầu tiên ông Trump "quay xe" các quyết định lớn vào phút cuối, điều mà thị trường và báo chí vẫn gán cách hành động này của ông là TACO.

Trong khi đó, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Seyed Abbas Araghchi, thay mặt Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao, ra tuyên bố Tehran sẽ ngừng các hoạt động phòng thủ nếu các cuộc tấn công chống lại nước này chấm dứt, và sẽ cho phép đi lại an toàn qua eo biển Hormuz với điều kiện phối hợp với các lực lượng vũ trang của mình và “xem xét kỹ lưỡng các hạn chế kỹ thuật”.

Ông Araghchi tuyên bố trên mạng xã hội: "Nếu các cuộc tấn công chống Iran chấm dứt, Lực lượng vũ trang hùng mạnh của chúng ta sẽ ngừng các hoạt động phòng thủ".

Diễn biến này diễn ra sau khi ông Trump liên tiếp cảnh báo rằng Iran sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công quy mô lớn vào cơ sở hạ tầng dân sự của mình – điều có thể bị coi là tội ác chiến tranh – nếu thời hạn không được đáp ứng.

Tổng thống Mỹ cũng đe dọa "cả một nền văn minh sẽ tuyệt diệt đêm nay, không bao giờ được phục hồi nữa" nếu không đạt được thỏa thuận. Tuyên bố này khiến các nhà lập pháp Mỹ ở cả hai đảng lên án.

Theo ông Trump, Pakistan đã tìm kiếm một thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần và đóng vai trò trung gian hòa giải cho thỏa thuận này.

Trước đó, ngày 7/4, ông Trump đe dọa Tehran sẽ phải đồng ý với "một thỏa thuận mà tôi chấp nhận được, và một phần của thỏa thuận đó là chúng ta muốn tự do vận chuyển dầu mỏ và mọi thứ khác".

Trong khi đó, truyền thông nhà nước Iran mô tả thỏa thuận ngừng bắn này như là việc ông Trump nhượng bộ và chấp nhận kế hoạch 10 điểm của Tehran.

Các cuộc đàm phán giữa Mỹ, Iran và các nhà trung gian hòa giải khu vực ở Trung Đông trước đây tập trung vào các đề xuất ngừng bắn dài hơn – được cho là lên đến 45 ngày – nhưng một quan chức Nhà Trắng cho biết ông Trump không ủng hộ kế hoạch đó và Iran đã bác bỏ rõ ràng bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn tạm thời nào để ủng hộ việc chấm dứt vĩnh viễn các hành động thù địch.

Việc ngừng bắn diễn ra ngay sau khi lực lượng Mỹ tấn công các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg, cảng xuất khẩu dầu chính của Iran.

Thị trường "ăn mừng"

Trước diễn biến mới nhất từ chiến sự Trung Đông, thị trường chứng khoán, dầu mỏ toàn cầu phản ứng tích cực.

Theo đó, giá dầu thô Mỹ WTI giao tháng 5 giảm gần 16% xuống còn 95,21 USD/thùng vào lúc 13:20 giờ Việt Nam. Giá dầu Brent chuẩn quốc tế giao tháng 6 cũng giảm hơn 14% xuống còn 93,85 USD/thùng.

Xuất khẩu dầu qua eo biển đã giảm mạnh do các cuộc tấn công của Iran vào các tàu thương mại, gây ra sự gián đoạn nguồn cung dầu thô lớn nhất trong lịch sử.

Khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu đi qua eo biển trước khi Mỹ và Israel hiệp đồng tấn công Iran vào ngày 28/2. Tuyến đường biển hẹp này kết nối các nhà sản xuất ở Vịnh Ba Tư với thị trường toàn cầu.

Giá dầu thô, nhiên liệu máy bay, dầu diesel và xăng đã tăng vọt kể từ khi chiến sự nổ ra. Giới phân tích ngành dầu mỏ đã cảnh báo rằng tình trạng thiếu nhiên liệu sẽ lan rộng khắp thế giới nếu eo biển không được mở cửa hoàn toàn.

Trong khi đó, hợp đồng tương lai gắn với chỉ số công nghiệp Dow Jones tăng 1.149 điểm, tương đương 2,45%. Hợp đồng tương lai S&P 500 và Nasdaq 100 tăng lần lượt 2,69% và 2,38%.

Ở nửa bên kia bán cầu, thị trường chứng khoán châu Á tăng điểm mạnh. Tại Nhật Bản, chỉ số Nikkei 225 nới rộng đà tăng lên 5,49%, chỉ số Hang Seng của Hồng Kông tăng 2,94%. Các thị trường Ấn Độ, Thượng Hải và Singapore đều xanh.