Những tỷ phú đứng sau kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ đắt đỏ nhất trong lịch sử nước Mỹ

Jeff Yass, tỷ phú kiêm nhà sáng lập công ty tạo lập thị trường Susquehanna International Group, nổi lên như một trong những nhân vật hoạt động sôi nổi nhất trong mùa bầu cử giữa kỳ này khi trực tiếp chi hơn 80 triệu USD để hỗ trợ các ứng cử viên và mục tiêu chính trị. Theo dữ liệu do Bloomberg News tổng hợp, mức đóng góp đó xếp ông chỉ đứng sau George Soros và Elon Musk trong danh sách các nhà tài trợ cá nhân lớn nhất của chu kỳ bầu cử.

Với khối tài sản ròng 83,8 tỷ USD theo Chỉ số Tỷ phú Bloomberg, Jeff Yass chỉ là một mắt xích nổi bật trong bức tranh rộng lớn hơn của một chu kỳ bầu cử giữa kỳ đang dần hình thành với chi phí cao kỷ lục.

Tính đến thời điểm hiện tại, các ủy ban chính trị liên bang đã huy động hơn 4,7 tỷ USD từ các cá nhân, doanh nghiệp, tổ chức "tiền đen" và nhiều nhóm lợi ích khác, chưa kể các khoản đóng góp ở cấp bang và địa phương. Công ty theo dõi quảng cáo AdImpact dự báo riêng chi tiêu cho quảng cáo chính trị trong chu kỳ này có thể lên tới 10,8 tỷ USD, cao hơn hơn 20% so với năm 2022.

Phần lớn dòng tiền đó hiện đang tìm đến các tổ chức của Đảng Cộng hòa. Tính đến hết quý I, Đảng Cộng hòa, các siêu PAC đồng minh tại Hạ viện và Thượng viện, cùng các ủy ban chính trị gắn với ông Trump và MAGA Inc., đã huy động được tổng cộng 917 triệu USD. Con số này cao gấp ba lần rưỡi so với 262 triệu USD mà Ủy ban Quốc gia Dân chủ cùng các ủy ban chiến dịch và siêu PAC của đảng này đang nắm giữ trong cùng giai đoạn, dù xét tổng thể, các chiến dịch của đảng Dân chủ lại gây quỹ tốt hơn ở cấp độ từng cuộc đua riêng lẻ.

Tuy vậy, những con số nói trên mới chỉ phản ánh phần tiền có thể truy vết. Trong các kỳ bầu cử gần đây, "tiền đen" - dòng tiền đi qua các tổ chức phi lợi nhuận không phải công khai nguồn tài trợ, ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong chính trị Mỹ, và nhiều dự báo cho rằng xu hướng này sẽ tiếp tục mạnh lên trong năm 2026.

Toàn bộ bức tranh đó phản ánh một cuộc giằng co lớn nhằm giành quyền kiểm soát Quốc hội và định hình 2 năm cuối nhiệm kỳ của ông Trump. Với các tỷ phú sẵn sàng chi hàng chục triệu USD, động cơ không chỉ dừng ở thắng - thua đảng phái, mà còn gắn với những vấn đề chính sách cụ thể như khả năng California áp dụng thuế đánh vào giới siêu giàu, cách Washington quản lý trí tuệ nhân tạo và tiền mã hóa, hay kết cục của các cuộc đua quyền lực ở cấp bang.

Trong bối cảnh đó, đồng sáng lập Google, Sergey Brin đã chi hơn 60 triệu USD chỉ trong 4 tháng qua tại California, chủ yếu để phản đối đề xuất đánh thuế tài sản đối với người siêu giàu. Đồng sáng lập Ripple, Chris Larsen cũng bỏ ra hàng triệu USD để chống lại sắc thuế này, đồng thời tài trợ cho nhiều nhóm vận động chính trị nhằm định hình tương lai chính trường California, trong khi doanh nghiệp của ông đóng góp 48,5 triệu USD cho siêu PAC ủng hộ tiền mã hóa Fairshake.

Ở một mặt trận khác, Thống đốc bang Illinois JB Pritzker - một tỷ phú và là gương mặt được nhắc tới như ứng viên tiềm năng cho cuộc bầu cử tổng thống năm 2028 - đã chi 10 triệu USD để ủng hộ một PAC hậu thuẫn Phó Thống đốc Juliana Stratton, người vừa giành được đề cử của đảng Dân chủ cho một ghế Thượng viện.

Với hàng loạt cuộc bầu cử sơ bộ quan trọng còn ở phía trước trong tháng 5 và tháng 6, bao gồm cuộc đua cho ghế Thượng viện của Mitch McConnell tại Kentucky và cuộc bầu cử thống đốc đầy cạnh tranh ở California, giai đoạn gây quỹ cao điểm nhất vẫn chưa tới. Khi nhiều "siêu" nhà tài trợ của các chu kỳ trước vẫn chưa lộ diện, khả năng cao danh sách những cái tên chi tiền mạnh tay sẽ còn tiếp tục dài ra khi ngày bỏ phiếu 3/11 đến gần.

Ví dụ, Ken Griffin của Citadel từng là một trong những nhà tài trợ lớn nhất vào các năm 2018 và 2022, nhưng cho đến nay vẫn giữ thái độ khá kín tiếng trong chu kỳ bầu cử giữa kỳ này. Ông chủ yếu đóng góp cho các ủy ban ủng hộ đảng Cộng hòa ở cấp bang tại Florida, nơi ông đã chuyển gia đình và doanh nghiệp đến cách đây bốn năm.

Dưới đây là danh sách các nhà tài trợ hàng đầu cho các ủy ban chính trị liên bang trong chu kỳ bầu cử giữa kỳ tại Mỹ năm nay.

George Soros

George Soros là nhà tài trợ cá nhân lớn nhất trong chu kỳ bầu cử này, với tổng số tiền đóng góp lên tới 102,6 triệu USD, trong đó phần áp đảo là 102 triệu USD dành cho Democracy PAC - tổ chức chính trị do chính ông sáng lập và hiện được điều hành bởi con trai ông, Alex Soros. Ngoài ra, ông còn đóng góp 265.500 USD cho Ủy ban Chiến dịch Thượng viện Dân chủ và 250.000 USD cho Ủy ban Chiến dịch Hạ viện Dân chủ.

Ở tuổi 95, Soros có lịch sử hàng chục năm tham gia hoạt động chính trị và tài trợ cho các mục tiêu tiến bộ, thông qua một mạng lưới dày đặc gồm các quỹ, PAC và tổ chức phi lợi nhuận gắn với các chương trình nghị sự tự do và Dân chủ.

Thông qua Democracy PAC, dòng tiền của Soros đã được chuyển tới Working Families Party cũng như các ứng viên tiến bộ trong những cuộc đua cấp địa phương, đặc biệt là các cuộc bầu cử công tố viên. Song song với đó, tổ chức 501(c)(4) Fund for Policy Reform do Soros tài trợ toàn bộ đã chi 10 triệu USD cho cuộc chiến liên quan tới việc phân chia lại khu vực bầu cử tại bang California, cho thấy ông không chỉ tập trung vào các cuộc đua liên bang mà còn đặc biệt chú ý tới những "mặt trận" chính sách mang tính cấu trúc lâu dài.

Elon Musk

Elon Musk đã đóng góp tổng cộng 84,8 triệu USD trong chu kỳ bầu cử này, với khoản lớn nhất là 50 triệu USD rót vào America PAC do chính ông kiểm soát, bên cạnh 10 triệu USD cho Fight for Kentucky PAC và hai khoản 10 triệu USD mỗi khoản dành cho Senate Leadership Fund và Congressional Leadership Fund.

Đồng sáng lập Tesla và SpaceX được xem là đã "đặt cược tất tay" vào giai đoạn Trump 2.0 và tỏ ra sẵn sàng tiếp tục can dự sâu, dù mối quan hệ giữa ông và tổng thống Trump đôi lúc không ít căng thẳng.

Ở tuổi 54, Musk thể hiện rõ xu hướng độc lập khi dồn phần lớn nguồn lực chính trị cho America PAC của riêng mình, nhưng đồng thời vẫn chi mạnh tay để hỗ trợ các PAC chủ chốt của đảng Cộng hòa tại Hạ viện và Thượng viện.

Một động lực quan trọng khiến Musk duy trì vai trò này là tham vọng hỗ trợ con đường chính trị dài hạn của đồng minh JD Vance, người được nhắc tới như ứng viên tổng thống năm 2028. Trong bước đi ban đầu, Musk đã đứng sau Nate Morris, nhân vật có liên hệ với Phó Tổng thống, trong cuộc bầu cử sơ bộ Cộng hòa nhằm tranh chiếc ghế Thượng viện mà Mitch McConnell để lại tại Kentucky, dù Morris vừa rút lui khỏi cuộc đua vào tuần trước.

Jeff Yass

Nhà sáng lập tập đoàn giao dịch Susquehanna International Group hiện là một trong những nhà tài trợ cá nhân quan trọng nhất cho MAGA Inc., được xem như "két sắt" chính trị của ông Donald Trump.

Lợi ích kinh doanh của Yass có nhiều điểm giao thoa với chương trình nghị sự của tổng thống, đặc biệt khi ông Trump năm ngoái đã đảo ngược lệnh cấm TikTok tại Mỹ, trong bối cảnh Yass và Susquehanna nắm giữ cổ phần tại ByteDance - công ty mẹ của nền tảng này.

Ở tuổi 67, Yass thường nhấn mạnh rằng ông tập trung ủng hộ các PAC và ứng viên theo đuổi quyền tự do lựa chọn trường học, coi đây là ưu tiên chính trị cốt lõi của mình. "Tôi tin rằng mình đã tìm ra một cách rất hiệu quả để giảm bớt nỗi khổ của hàng chục triệu trẻ em," ông từng nói trong một cuộc trao đổi với Washington Post.

Sam và Anna Brockman

Sam và Anna Brockman đã đóng góp tổng cộng 50 triệu USD trong chu kỳ bầu cử này, chia đều cho hai hướng ưu tiên chính trị, với 25 triệu USD rót vào Leading the Future - một PAC tập trung vào các vấn đề liên quan đến trí tuệ nhân tạo - và 25 triệu USD dành cho MAGA Inc.

Đồng sáng lập OpenAI cùng vợ mình nằm trong nhóm những nhà tài trợ lớn nhất cho siêu PAC ủng hộ ông Donald Trump, đồng thời cũng tích cực hậu thuẫn các sáng kiến chính trị xoay quanh AI, lĩnh vực mà họ coi là then chốt đối với tương lai dài hạn.

Tháng 11 năm ngoái, ông Trump đã mời vợ chồng Brockman dự bữa tối cùng Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman, một dấu hiệu cho thấy vị thế ngày càng rõ của họ trong vòng tròn chính trị - công nghệ gắn với chính quyền.

Ở tuổi 38, Sam Brockman được nhiều nguồn tin kỳ vọng sẽ tiếp tục gia tăng mức độ ủng hộ cho Leading the Future trong năm nay, khi ông lập luận rằng sự thay đổi trong dư luận và môi trường chính sách khiến việc nâng đỡ các ứng viên có quan điểm thân AI trở thành yếu tố mang tính sống còn đối với định hướng phát triển của nhân loại.

Richard Uihlein

Richard Uihlein đã rót tổng cộng 45,3 triệu USD vào các hoạt động chính trị trong chu kỳ bầu cử lần này. Trong đó, ông dành 39,6 triệu USD cho Restoration of America PAC, bên cạnh 4 triệu USD cho Fair Courts America và 1 triệu USD cho Northwoods Future PAC - tổ chức đang ủng hộ Michael Alfonso, con rể của Bộ trưởng Giao thông Sean Duffy, trong cuộc đua vào Hạ viện bang Wisconsin.

Là người thừa kế gia sản từ đế chế bia Schlitz và một trong những gương mặt bảo thủ cứng rắn lâu năm, Uihlein, năm nay 80 tuổi, đồng sáng lập công ty cung ứng kinh doanh Uline và đóng vai trò nguồn tài trợ chủ lực cho Restoration of America PAC. Thông qua tổ chức này, ông thúc đẩy các chương trình nghị sự nhấn mạnh "tính toàn vẹn bầu cử", xây dựng quân đội mạnh, lập trường chống phá thai và đưa các ứng viên bảo thủ vào các vị trí quyền lực.

Song song với đó, Uihlein cũng theo đuổi các mục tiêu gắn với lợi ích kinh doanh của mình, trong đó có mong muốn nới lỏng những quy định đối với tài xế xe tải đường dài mà ông cho rằng đang tạo ra gánh nặng không cần thiết cho ngành vận tải.

Marc Andreessen

Marc Andreessen đã đóng góp tổng cộng 44,7 triệu USD trong chu kỳ bầu cử hiện tại, với các khoản lớn nhất gồm 25 triệu USD cho Leading the Future, 11,9 triệu USD cho Fairshake và 6 triệu USD dành cho MAGA Inc.

Từng là một nhà tài trợ theo hướng lưỡng đảng và nổi bật với việc ủng hộ Barack Obama trong cuộc bầu cử năm 2008, Andreessen, hiện 54 tuổi, đã công khai chuyển sang hậu thuẫn ông Donald Trump vào tháng 7/2024 sau khi bất đồng sâu sắc với chính quyền Joe Biden về cách tiếp cận đối với tiền mã hóa và trí tuệ nhân tạo.

Là một nhà đầu tư mạo hiểm có ảnh hưởng lớn tại Thung lũng Silicon, Andreessen không chỉ rót tiền mà còn tham gia trực tiếp vào quá trình định hình chính sách công nghệ ở cấp liên bang, duy trì các cuộc trao đổi thường xuyên với ông Trump về những vấn đề chiến lược.

Bên cạnh việc quyên góp cá nhân cho chiến dịch tranh cử năm 2024 của Trump, công ty của Andreessen còn đóng vai trò tài trợ chủ chốt cho hai siêu PAC mang dấu ấn lợi ích công nghệ rõ rệt: Fairshake, tập trung vào lĩnh vực tiền mã hóa, và Leading the Future, hướng tới việc thúc đẩy các chính sách thuận lợi cho sự phát triển của trí tuệ nhân tạo.

Ben Horowitz

Ben Horowitz đã đóng góp tổng cộng 44,4 triệu USD trong chu kỳ bầu cử này, với các khoản lớn nhất gồm 25 triệu USD dành cho Leading the Future, 11,9 triệu USD cho Fairshake và 6 triệu USD cho MAGA Inc.

Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, Horowitz gây chú ý khi đứng "cả hai bên" sau khi cùng Marc Andreessen công khai ủng hộ ông Donald Trump vì lập trường thuận lợi hơn đối với công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo và tiền mã hóa. Đây được xem là một bước ngoặt đối với Horowitz, vốn là nhà tài trợ lâu nay nghiêng về đảng Dân chủ, dù trên phương diện cá nhân ông vẫn ủng hộ Kamala Harris khi bà tham gia cuộc đua.

Kể từ đó, ở tuổi 59, Horowitz chuyển trọng tâm sang các vấn đề chính sách cụ thể, dồn phần lớn nguồn lực tài trợ cho các PAC liên quan đến AI và crypto, đồng thời vẫn đóng góp nhiều triệu USD cho MAGA Inc. và thêm một khoản ở mức sáu chữ số cho Senate Leadership Fund, cho thấy sự kết hợp giữa lựa chọn theo vấn đề và can dự trực tiếp vào các trung tâm quyền lực của đảng Cộng hòa.

Miriam Adelson

Miriam Adelson đã đóng góp tổng cộng 42,6 triệu USD trong chu kỳ bầu cử này, với khoản lớn nhất là 30 triệu USD cho Senate Leadership Fund, tiếp theo là 10 triệu USD cho Congressional Leadership Fund và 1 triệu USD cho Security is Strength PAC - tổ chức ủng hộ Thượng nghị sĩ bang South Carolina Lindsey Graham.

Là một bác sĩ người Mỹ gốc Israel, năm nay 80 tuổi, Miriam Adelson cùng người chồng quá cố là tỷ phú sòng bạc Sheldon Adelson từ lâu đã thuộc nhóm những nhà tài trợ trung thành và hào phóng nhất của ông Donald Trump; riêng trong năm 2024, bà đã chi tới 95 triệu USD để ủng hộ ông.

Ảnh hưởng chính trị của gia đình Adelson không chỉ thể hiện qua quy mô tài trợ, mà còn gắn với một số quyết sách quan trọng của chính quyền Trump liên quan tới Israel, tiêu biểu là việc Mỹ quyết định chuyển Đại sứ quán từ Tel Aviv sang Jerusalem, một động thái được xem là mang dấu ấn rõ nét của các đồng minh và nhà tài trợ thân Israel trong nội bộ chính trị Mỹ.

Paul Singer

Paul Singer đã đóng góp tổng cộng 33,9 triệu USD trong chu kỳ bầu cử này, với các khoản lớn nhất gồm 14,5 triệu USD cho Senate Leadership Fund, 8 triệu USD cho Congressional Leadership Fund và 2,5 triệu USD cho United Democracy Project - tổ chức có liên hệ chặt chẽ với AIPAC.

Là một nhà quản lý quỹ hoạt động lâu năm, Singer ban đầu không mặn mà với ông Donald Trump và từng ủng hộ Nikki Haley trong vòng sơ bộ của đảng Cộng hòa năm 2024.

Tuy nhiên, khi bước sang giai đoạn Trump 2.0, ông đã chuyển hướng ủng hộ tổng thống, đặc biệt do sự đồng thuận với chính sách của chính quyền đối với Israel, lập trường cứng rắn hơn với Iran và các nỗ lực chống tình trạng bài Do Thái trong các trường đại học Mỹ.

Ở tuổi 81, Singer hiện tập trung tài trợ cho các PAC tham gia những cuộc đua Hạ viện then chốt, trong đó có hai tổ chức đang tìm cách đánh bại Thomas Massie của bang Kentucky, một nghị sĩ Cộng hòa từng khiến ông Trump phật ý vì ủng hộ công bố hồ sơ Jeffrey Epstein và bỏ phiếu chống gói viện trợ cho Israel vào năm 2023.

Diane Hendricks

Diane Hendricks đã đóng góp tổng cộng 25,8 triệu USD trong chu kỳ bầu cử này, trong đó phần 25 triệu USD rót trực tiếp vào MAGA Inc., bên cạnh 413.000 USD dành cho Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa và 182.000 USD cho Defend Our Majority, tổ chức hỗ trợ các ứng viên Hạ viện của GOP.

Là người phụ nữ giàu nhất bang Wisconsin, Hendricks, 79 tuổi, đồng sáng lập nhà phân phối vật liệu xây dựng ABC Supply và từ lâu được biết đến như một nhà tài trợ bảo thủ kiên định của đảng Cộng hòa.

Trong cuộc bầu cử năm 2016, bà từng ủng hộ chiến dịch tranh cử tổng thống của Thống đốc Wisconsin khi đó là Scott Walker, trước khi chuyển sang hậu thuẫn ông Donald Trump. Sự gắn bó này tiếp tục được củng cố trong nhiệm kỳ đầu của Trump, khi ông bổ nhiệm Hendricks vào Hội đồng chính sách kinh tế của Nhà Trắng.

Năm nay, bà cũng xuất hiện trong phái đoàn tổng thống tham dự lễ bế mạc Thế vận hội Mùa đông, một dấu hiệu cho thấy vị thế chính trị và mức độ tiếp cận của bà đối với tầng lớp quyền lực cao nhất tại Washington vẫn được duy trì.