Những chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 8

Sửa đổi quy định về xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực đất đai

Chính phủ ban hành Nghị định 281/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2024/NĐ-CP ngày 4/10/2024 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Nghị định số 281/2026/NĐ-CP bổ sung Điều 3a vào sau Điều 3 quy định về nguyên tắc xác định hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai như sau:

Việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đối với đơn vị hành chính đặc khu được công nhận loại đô thị theo quy định của pháp luật thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn tương ứng của chính quyền địa phương ở phường thì áp dụng mức xử phạt như đơn vị hành chính của phường; việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đối với đơn vị hành chính đặc khu thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn tương ứng của chính quyền địa phương ở xã thì áp dụng mức xử phạt như đơn vị hành chính của xã.

Vợ và chồng chung quyền sử dụng đất thì áp dụng xử phạt vi phạm hành chính như đối với một cá nhân.

Đáng chú ý là Nghị định số 281/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung điểm b khoản 2 và bổ sung các điểm p, q, r, s vào sau điểm o khoản 3 Điều 4 theo hướng bổ sung các biện pháp khắc phục hậu quả như: Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm; buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của mốc địa giới đơn vị hành chính; buộc thực hiện lại thủ tục hành chính về đất đai và buộc nộp lại các giấy tờ đã bị tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung, giấy tờ giả đã sử dụng.

Ngoài ra, Nghị định số 281/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Điều 30, Điều 31 về thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND cấp xã; cơ quan thanh tra chuyên ngành.

Nghị định số 281/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 31/8/2026.

Quy định mới về kinh doanh hàng miễn thuế

Chính phủ ban hành Nghị định số 273/2026/NĐ-CP ngày 7/7/2026 về kinh doanh hàng miễn thuế.

Nghị định này quy định về quản lý hải quan, thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế.

Đối tượng áp dụng Nghị định này bao gồm: Người xuất cảnh, quá cảnh, nhập cảnh; đối tượng được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ tại Việt Nam; thuyền viên làm việc trên tàu biển chạy tuyến quốc tế; hành khách trên các chuyến bay quốc tế đi và đến Việt Nam; doanh nghiệp đủ điều kiện kinh doanh hàng miễn thuế theo quy định của pháp luật; cơ quan hải quan, công chức hải quan; đơn vị kinh doanh cảng biển, cảng hàng không dân dụng quốc tế, ga đường sắt liên vận quốc tế; ban quản lý khu kinh tế cửa khẩu đường bộ quốc tế, đơn vị được giao quản lý cửa khẩu đường bộ quốc tế; tổ chức có quyền và nghĩa vụ liên quan đến hoạt động kinh doanh bán hàng miễn thuế; các cơ quan khác của Nhà nước trong việc phối hợp quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế.

Hàng hóa đưa vào bán tại cửa hàng miễn thuế bao gồm: Hàng hóa tạm nhập khẩu từ nước ngoài, khu phi thuế quan, kho ngoại quan; hàng hóa từ nội địa được phép lưu thông theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Hàng hóa tạm nhập khẩu từ nước ngoài, khu phi thuế quan, kho ngoại quan đưa vào bán tại cửa hàng miễn thuế là mặt hàng không thuộc danh mục hàng cấm nhập khẩu, tạm ngừng nhập khẩu theo quy định của pháp luật về quản lý ngoại thương và quản lý hải quan theo loại hình tạm nhập, tái xuất.

Hàng hóa từ nội địa được phép lưu thông theo quy định của pháp luật đưa vào bán tại cửa hàng miễn thuế là mặt hàng không thuộc danh mục hàng cấm xuất khẩu, tạm ngừng xuất khẩu. Trường hợp hàng hóa thuộc mặt hàng xuất khẩu có điều kiện thì phải đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật.

Hàng hóa từ nội địa được phép lưu thông theo quy định của pháp luật Việt Nam đưa vào bán tại cửa hàng miễn thuế được cơ quan hải quan quản lý, giám sát trên cơ sở thông báo danh sách hàng hóa đưa vào cửa hàng miễn thuế, kho chứa hàng miễn thuế của doanh nghiệp kinh doanh hàng miễn thuế.

Hàng hóa bán tại cửa hàng miễn thuế phải được lưu giữ tại cửa hàng miễn thuế, kho chứa hàng miễn thuế của doanh nghiệp kinh doanh hàng miễn thuế.

Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 21/8/2026.

Phạt cảnh cáo ô tô chở trẻ em không có thiết bị an toàn phù hợp

Chính phủ ban hành Nghị định số 238/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 168/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe.

Một trong các nội dung đáng chú ý của Nghị định số 238/2026/NĐ-CP là bổ sung khoản 1a vào trước khoản 1 Điều 6 Nghị định số 168/2024/NĐ-CP về xử phạt hành vi chở trẻ em trên xe mà không sử dụng thiết bị an toàn. Theo đó, phạt cảnh cáo đối với người điều khiển xe ô tô thực hiện hành vi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét trên xe mà không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em theo quy định (trừ xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách).

Đồng thời, tại điểm m khoản 3 Điều 6, Nghị định 238/2026/NĐ-CP bỏ quy định phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với lái xe ô tô chở trẻ em không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp theo quy định.

Nghị định số 238/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung điểm b khoản 8 Điều 13 Nghị định số 168/2024/NĐ-CP về việc xử phạt vi phạm quy định liên quan đến biển số xe theo hướng bổ sung phạt đối với hành vi điều khiển xe gắn biển số sử dụng vật liệu, thiết bị làm thay đổi khả năng nhận diện biển số của các thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ.

Cụ thể, phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 26.000.000 đồng đối với hành vi điều khiển xe không gắn đủ biển số hoặc gắn biển số không đúng vị trí, không đúng quy cách theo quy định; gắn biển số không rõ chữ, số hoặc sơn, dán lên chữ, số của biển số xe; gắn biển số bị bẻ cong, che lấp, làm thay đổi chữ, số, màu sắc (của chữ, số, nền biển số xe), hình dạng, kích thước của biển số xe; sử dụng chất liệu, vật liệu, thiết bị làm thay đổi khả năng nhận diện thông tin biển số xe của phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ (kể cả rơ moóc và sơ mi rơ moóc).

Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8/2026.

Xe hợp đồng phải chia sẻ dữ liệu hợp đồng vận tải với Bộ Công an

Chính phủ ban hành Nghị định số 218/2026/NĐ-CP ngày 19/6/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 158/2024/NĐ-CP ngày 18/12/2024 quy định về hoạt động vận tải đường bộ.

Nghị định số 218/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số khoản tại Điều 7 Nghị định số 158/2024/NĐ-CP về kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng, cụ thể:

Sửa đổi, bổ sung điểm a khoản 4 theo hướng siết chặt quản lý xe hợp đồng, đồng thời bổ sung quy định cấm đón, trả khách tại các điểm cố định của doanh nghiệp. Theo đó, đơn vị kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng không được xác nhận đặt chỗ cho từng hành khách đi xe; không được bán vé; không được thu tiền; không được ấn định hành trình, lịch trình cố định để phục vụ cho nhiều hành khách hoặc nhiều người thuê vận tải khác nhau; không được sử dụng xe kinh doanh vận tải đón, trả khách tại trụ sở chính, trụ sở chi nhánh, văn phòng đại diện hoặc tại một địa điểm cố định khác do đơn vị kinh doanh vận tải thuê, hợp tác kinh doanh, trên các tuyến đường phố.

Đáng chú ý, Nghị định số 218/2026/NĐ-CP bổ sung khoản 11, khoản 12 tại Điều 7 Nghị định số 158/2024/NĐ-CP quy định liên quan đến việc kết nối và chia sẻ dữ liệu về các nội dung của Hợp đồng vận tải hành khách. Theo đó, từ ngày 01/01/2028, đơn vị kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng phải thực hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu về các nội dung của Hợp đồng vận tải hành khách trước khi thực hiện chuyến đi cho Bộ Công an (Cục Cảnh sát giao thông). Dữ liệu từ hệ thống của Bộ Công an (Cục Cảnh sát giao thông) được khai thác sử dụng để phục vụ công tác tuần tra, kiểm soát và nghiệp vụ khác có liên quan; kết nối chia sẻ dữ liệu cho Bộ Xây dựng (Cục Đường bộ Việt Nam), Bộ Tài chính (Cục Thuế, Cục Hải quan), Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (Sở Xây dựng) để phục vụ công tác quản lý nhà nước theo chức năng nhiệm vụ.

Bộ Công an quy định, hướng dẫn việc kết nối, chia sẻ và sử dụng dữ liệu hợp đồng vận tải hành khách.

Ngoài ra, Nghị định số 218/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khoản 5, 6, 7 của Điều 12 Nghị định số 158/2024/NĐ-CP về tổ chức tập huấn nghiệp vụ vận tải cho lái xe kinh doanh vận tải theo hướng chuyển toàn bộ việc tổ chức tập huấn từ doanh nghiệp vận tải sang Sở Xây dựng, đồng thời chuẩn hóa quy trình tổ chức, bổ sung hình thức thi trắc nghiệm trên máy tính, tăng thời gian lưu hồ sơ và nâng cao tính minh bạch, hiện đại trong kiểm tra và cấp chứng nhận.

Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 10/8/2026.

Ưu đãi và chi phí đấu thầu chọn nhà đầu tư

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 274/2026/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư kinh doanh. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 21/8/2026.

Nghị định quy định rõ các chính sách ưu đãi tài chính đối với nhà đầu tư ứng dụng công nghệ cao, công nghệ xanh (được ưu đãi 5%), hoặc cam kết chuyển giao công nghệ (được ưu đãi 2%) khi đánh giá hồ sơ dự thầu.

Bên cạnh đó, Nghị định chuẩn hóa định mức chi phí lựa chọn nhà đầu tư: chi phí lập hồ sơ mời thầu tối đa 200 triệu đồng (bằng 0,05% tổng vốn đầu tư), chi phí đánh giá hồ sơ tối đa 200 triệu đồng (bằng 0,03%), và chi phí giải quyết kiến nghị không quá 200 triệu đồng. Giá bán bản điện tử hồ sơ mời thầu quốc tế khống chế tối đa 30 triệu đồng.

Mở rộng hành lang pháp lý cho thuê tài chính và số hóa giao dịch tín dụng

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vừa ban hành Thông tư 31/2026/TT-NHNN (có hiệu lực từ ngày 15/8/2026) quy định chi tiết hoạt động cho thuê tài chính của các công ty tài chính tổng hợp và công ty cho thuê tài chính.

Khung pháp lý mới tạo bứt phá khi chính thức đưa các "quyền tài sản" như phần mềm, dữ liệu, quyền khai thác và tài sản trí tuệ vào danh mục tài sản cho thuê tài chính. Đồng thời, văn bản định nghĩa cơ chế cho thuê tài chính bằng phương tiện điện tử, quy định gói cho thuê giá trị nhỏ dưới 400 triệu đồng với quy trình thẩm định đơn giản hóa, giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn để đổi mới công nghệ, máy móc.

Chính sách này hứa hẹn thúc đẩy thị trường cho thuê tài chính phát triển, hỗ trợ tối ưu hóa dòng vốn lưu động và tài sản cố định cho doanh nghiệp trong nền kinh tế số.