NHNN sẽ giảm room tín dụng 2027 với ngân hàng không thực hiện đúng chỉ đạo về lãi suất

Sáng 13/8, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) và các ngân hàng thương mại.

Theo báo cáo của NHNN do Phó Thống đốc Đoàn Thái Sơn ký thay Thống đốc để chuẩn bị cho cuộc họp, từ đầu năm 2026, nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số”, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều chỉ đạo, định hướng đối với điều hành chính sách tiền tệ (CSTT) và hoạt động ngân hàng.

Chênh lệch tín dụng - huy động khoảng 2 triệu tỷ đồng

Trong bối cảnh nền kinh tế vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn vốn từ hệ thống ngân hàng, NHNN đã có nhiều nỗ lực trong điều hành chính sách tiền tệ và mặt bằng lãi suất.

Tuy nhiên, áp lực lạm phát gia tăng khiến dư địa kiểm soát lạm phát theo mục tiêu không còn nhiều. Theo NHNN, trong những tháng còn lại của năm 2026, CPI bình quân mỗi tháng chỉ còn dư địa tăng khoảng 0,34%.

Ngành ngân hàng đang phải thực hiện đồng thời nhiều mục tiêu có tính đánh đổi: vừa đáp ứng nhu cầu vốn để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, vừa kiểm soát lạm phát, giảm lãi suất và ổn định tỷ giá.

Đáng chú ý, nhu cầu sử dụng vốn đang cao hơn đáng kể so với khả năng huy động. Chênh lệch tín dụng - huy động VND hiện ở mức khoảng 2 triệu tỷ đồng, tiềm ẩn rủi ro và có thể gây hệ lụy về thanh khoản, lãi suất, qua đó ảnh hưởng đến an toàn hoạt động của hệ thống.

Theo NHNN, vốn khả dụng của các TCTD đã được cải thiện, song vẫn phụ thuộc nhất định vào lượng tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước (KBNN) tại hệ thống.

Số dư tiền gửi KBNN tại các TCTD biến động lớn, từ mức thấp nhất khoảng 460.000 tỷ đồng vào ngày 23/2/2026 lên mức cao nhất khoảng 743.000 tỷ đồng vào ngày 24/7/2026.

Mức biến động trong một ngày có thời điểm lên tới khoảng 70.000 tỷ đồng, ảnh hưởng lớn đến khả năng chi trả của các TCTD.

“Tại một số thời điểm khi một lượng tiền lớn Kho bạc Nhà nước đến hạn hoặc khi Ngân sách Nhà nước thu thuế cuối tháng, cuối quý sẽ ảnh hưởng đến nguồn vốn của các TCTD, lãi suất thị trường liên ngân hàng tăng nhanh”, báo cáo của NHNN nêu rõ.

Trong khi đó, tốc độ tăng trưởng tín dụng hiện cao hơn huy động vốn, khiến áp lực cân đối nguồn vốn của các TCTD vẫn hiện hữu.

4 nguyên nhân khiến mặt bằng lãi suất còn chịu sức ép

NHNN đánh giá mặt bằng lãi suất thời gian tới vẫn còn nhiều sức ép do 4 nguyên nhân.

Thứ nhất, lãi suất tiền gửi và cho vay đã có xu hướng tăng từ cuối năm 2025 và tiếp tục tăng đáng kể trong 3 tháng đầu năm 2026, qua đó hình thành một mặt bằng lãi suất mới.

Thứ hai, nhu cầu vốn tín dụng cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng dự kiến tiếp tục gia tăng để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số”. Trong khi đó, tăng trưởng huy động vốn toàn hệ thống TCTD luôn thấp hơn tăng trưởng tín dụng.

Thứ ba, sức ép lạm phát trong nước có xu hướng gia tăng.

Thứ tư, các ngân hàng trung ương trên thế giới đã điều chỉnh tăng lãi suất hoặc tiếp tục duy trì lãi suất ở mức cao.

Trong thời gian tới, NHNN cho biết sẽ tiếp tục chỉ đạo các TCTD kiểm soát mặt bằng lãi suất phù hợp với diễn biến thị trường, vừa đảm bảo khả năng thu hút vốn huy động, vừa duy trì lãi suất cho vay hợp lý.

Cơ quan quản lý cũng khuyến khích các TCTD chia sẻ lợi ích, giảm lãi suất cho vay để hỗ trợ khách hàng.

Cùng với đó, NHNN sẽ tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát lãi suất huy động và cho vay; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm liên quan đến lãi suất cũng như cạnh tranh huy động vốn không lành mạnh.

Đáng chú ý, NHNN sẽ căn cứ việc tuân thủ nghiêm túc của các TCTD đối với chỉ đạo về giảm mặt bằng lãi suất để giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2027.

Theo hướng này, các TCTD không thực hiện đúng chỉ đạo của NHNN sẽ bị giảm “room” tín dụng.

NHNN tiếp tục điều hành CSTT linh hoạt

Báo cáo cho hay bối cảnh hiện nay và triển vọng thời gian tới cho thấy dư địa để chính sách tiền tệ (CSTT) hỗ trợ tăng trưởng kinh tế là rất hạn chế do rủi ro lạm phát, áp lực từ biến động quốc tế và khả năng cân đối vốn của hệ thống các TCTD lên lãi suất, tỷ giá trong nước, nền kinh tế liên tục nhập siêu trong những tháng đầu năm làm gia tăng cầu ngoại tệ để nhập khẩu.

Theo đó, cần phối hợp đồng bộ chính sách tài khóa (CSTK) và CSTT để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát.

Bên cạnh giải pháp liên quan đến room tín dụng, NHNN cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến kinh tế thế giới và trong nước, điều hành CSTT chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm và các chính sách vĩ mô khác.

Mục tiêu là kiểm soát lạm phát, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.

NHNN cũng sẽ tiếp tục điều hành nghiệp vụ thị trường mở linh hoạt, bám sát mục tiêu CSTT, duy trì các mức lãi suất điều hành hợp lý để hỗ trợ các TCTD.

Cơ quan này sẽ tái cấp vốn đối với TCTD để hỗ trợ thanh khoản, cho vay các chương trình đã được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, hỗ trợ cơ cấu lại các TCTD và xử lý nợ xấu.

Về tín dụng, NHNN sẽ thực hiện các giải pháp phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô, lạm phát, thị trường tiền tệ và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế.

Đồng thời, NHNN tiếp tục triển khai các giải pháp hỗ trợ, tạo điều kiện cho các ngân hàng thương mại cho vay nhà ở cho thuê, doanh nghiệp vừa và nhỏ hoạt động trong các lĩnh vực ưu tiên và các dự án lớn, trọng điểm có tính lan tỏa.