Nhiều 'ông lớn' tăng hiện diện trong ngành nông nghiệp

Lĩnh vực nông nghiệp đang ngày càng thu hút dòng vốn từ các tập đoàn tư nhân lớn trong bối cảnh ngành này được đánh giá còn nhiều dư địa tăng trưởng, nhờ nhu cầu tiêu thụ thực phẩm gia tăng, lợi thế xuất khẩu cùng xu hướng chuyển dịch sang sản xuất quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao. Đặc biệt, việc tham gia sâu hơn vào các hiệp định thương mại tự do được kỳ vọng sẽ mở rộng cơ hội cho nông sản Việt Nam tại nhiều thị trường quốc tế.

Theo giới chuyên gia, nông nghiệp hiện không còn đơn thuần là hoạt động sản xuất truyền thống mà đang dần chuyển sang mô hình kinh tế nông nghiệp hiện đại, nơi giá trị gia tăng đến từ công nghệ, chế biến sâu, logistics và chuỗi cung ứng khép kín. Đây cũng được xem là yếu tố thúc đẩy nhiều doanh nghiệp lớn gia tăng hiện diện và đầu tư dài hạn vào lĩnh vực này.

Mới đây, UBND tỉnh Tuyên Quang đã tổ chức buổi làm việc với Geleximco để nghe báo cáo đề xuất dự án đầu tư của Geleximco và CTCP Tập đoàn Thực phẩm Nông - Lâm - Ngư nghiệp Đức Khang Tứ Xuyên.

Tại buổi làm việc, liên doanh trên đề nghị tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư dự án chăn nuôi lợn, gia cầm công nghệ cao kết hợp trồng chè tại xã Trường Sinh, tỉnh Tuyên Quang. Dự án có tổng diện tích khoảng 552,8 ha, vốn đầu tư dự kiến 300 triệu USD, tương đương gần 7.900 tỷ đồng. Tiến độ thực hiện dự án được chia thành ba giai đoạn từ năm 2027-2035 và dự kiến tạo việc làm cho khoảng 1.400 lao động địa phương.

Là một trong những tập đoàn tư nhân lớn hoạt động trong các lĩnh vực sản xuất công nghiệp, tài chính – ngân hàng, bất động sản và thương mại – dịch vụ, việc Geleximco mở rộng sang nông nghiệp được xem là bước đi đáng chú ý.

Không riêng Geleximco, nhiều tập đoàn tư nhân lớn khác cũng đã sớm đặt chân vào lĩnh vực nông nghiệp và từng bước hình thành hệ sinh thái riêng trong ngành này.

Nổi bật trong số đó là Hòa Phát. Từ một tập đoàn công nghiệp nặng, doanh nghiệp này đã đầu tư vào nông nghiệp nhiều năm qua thông qua CTCP Phát triển Nông nghiệp Hòa Phát (HPA). Hiện HPA hoạt động trong các lĩnh vực sản xuất thức ăn chăn nuôi, chăn nuôi bò, heo, gia cầm và thuộc nhóm dẫn đầu thị phần trứng gà tại miền Bắc.

Nhìn lại hành trình của HPA, Chủ tịch HĐQT Trần Đình Long từng chia sẻ rằng khi Hòa Phát quyết định tham gia lĩnh vực nông nghiệp, doanh nghiệp đã đối mặt với không ít hoài nghi. Tuy nhiên, theo ông Long, kết quả đạt được đến nay cho thấy Hòa Phát có thể tạo được vị thế trong lĩnh vực này.

Đến năm 2030, HPA đặt mục tiêu nâng công suất thức ăn chăn nuôi lên 1 triệu tấn mỗi năm, sản lượng heo thương phẩm đạt 900.000 con/năm, quy mô đàn bò đạt 73.000 con/năm và duy trì sản lượng khoảng 336 triệu quả trứng gia cầm mỗi năm.

Trong khi đó, tiếp quản và tái cấu trúc các dự án nông nghiệp của HAGL Agrico từ năm 2019, ông Trần Bá Dương đã dành nhiều nguồn lực để xây dựng mô hình nông nghiệp quy mô lớn theo hướng công nghiệp hóa, cơ giới hóa và quản trị hiện đại.

Theo giới thiệu của THACO AGRI, doanh nghiệp đang phát triển hệ sinh thái nông nghiệp tích hợp trên diện tích hơn 84.000 ha tại Việt Nam, Lào và Campuchia. Mô hình này bao gồm trồng trọt, chăn nuôi, logistics, chế biến và xuất khẩu, với mục tiêu số hóa và cơ giới hóa toàn bộ chuỗi giá trị sản xuất.

Hiện THACO AGRI phát triển các vùng chuyên canh chuối, dứa kết hợp chăn nuôi bò và trồng nhiều loại cây ăn trái như sầu riêng, xoài, bưởi.

Dù vậy, quá trình tái cơ cấu của HAGL Agrico vẫn gặp nhiều thách thức khi doanh nghiệp liên tục thua lỗ từ năm 2021 đến nay. Lỗ lũy kế tính đến cuối quý I năm nay đã vượt 10.000 tỷ đồng.

Ngoài ra, Vingroup từng gây chú ý khi phát triển thương hiệu nông nghiệp công nghệ cao VinEco – mô hình được xem là một trong những bước đi tiên phong của giới tỷ phú tư nhân vào lĩnh vực nông nghiệp hiện đại. Sau đó, VinEco được đưa về hệ sinh thái Masan trong quá trình tái cấu trúc mảng bán lẻ của Vingroup.

Bên cạnh làn sóng các tập đoàn tư nhân lớn “lấn sân” sang nông nghiệp, thị trường cũng ghi nhận sự hiện diện của nhiều doanh nghiệp hoạt động lâu năm trong ngành và đang từng bước mở rộng quy mô theo hướng công nghiệp hóa, khép kín chuỗi giá trị.

Tiêu biểu là Dabaco – một trong những doanh nghiệp chăn nuôi lớn của Việt Nam. Từ mô hình sản xuất truyền thống, Dabaco hiện phát triển chuỗi khép kín từ con giống, thức ăn chăn nuôi, chăn nuôi thương phẩm đến chế biến thực phẩm. Những năm gần đây, doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư vào vaccine và công nghệ sinh học nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh.

Ngoài Dabaco, BaF Việt Nam cũng nổi lên như một doanh nghiệp có tốc độ mở rộng nhanh trong lĩnh vực chăn nuôi heo với mô hình “Feed – Farm – Food”. Trong khi đó, PAN Group lựa chọn hướng đi tập trung vào nông nghiệp công nghệ cao và thực phẩm chất lượng cao thông qua hệ sinh thái gồm giống cây trồng, thủy sản, thực phẩm đóng gói và xuất khẩu nông sản.

Sự tham gia của hàng loạt tập đoàn lớn cho thấy nông nghiệp không còn là “sân chơi” của riêng các doanh nghiệp truyền thống. Với lợi thế về vốn, công nghệ và khả năng xây dựng chuỗi giá trị khép kín, các doanh nghiệp, tập đoàn lớn được kỳ vọng sẽ thúc đẩy quá trình hiện đại hóa ngành nông nghiệp Việt Nam, đồng thời nâng cao sức cạnh tranh của nông sản Việt trên thị trường quốc tế.