Nghị quyết 10 'mở đường' cho cuộc sàng lọc FDI thế hệ mới tại TP.HCM

Thông tin tới Tạp chí Nhà đầu tư/Nhadautu.vn về tình hình thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và triển khai Nghị quyết số 10 của Bộ Chính trị, Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP.HCM (SHTP) cho biết, thành phố đang chuyển mạnh từ tư duy thu hút FDI bằng số lượng sang lựa chọn nhà đầu tư dựa trên chất lượng, công nghệ và khả năng lan tỏa, hướng tới xây dựng hệ sinh thái công nghệ cao có giá trị gia tăng lớn.

Theo SHTP, dòng vốn FDI vẫn là lực lượng nòng cốt góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Đến nay, Khu Công nghệ cao đã thu hút 166 dự án với tổng vốn đầu tư hơn 13,7 tỷ USD, trong đó khu vực FDI chiếm hơn 11 tỷ USD, tương đương trên 80% tổng vốn đầu tư.

Đáng chú ý, cơ cấu dòng vốn đang có sự chuyển dịch rõ nét từ các ngành gia công, lắp ráp sang những lĩnh vực công nghệ cao và công nghệ chiến lược như điện tử - vi mạch bán dẫn, nghiên cứu phát triển (R&D), trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu (Data Center) và các ngành công nghệ lõi.

Một số dự án tiêu biểu đang hoạt động tại SHTP gồm các dự án R&D của BESI (Hà Lan), Dynamic Test Solutions, cùng các dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn của nhà đầu tư Singapore và Starmason.

Không chỉ thu hút vốn ngoại, hiệu ứng lan tỏa của FDI cũng đang được ghi nhận rõ nét. Tỷ trọng vốn đầu tư của doanh nghiệp trong nước tại Khu Công nghệ cao đã tăng từ mức 10-12% lên 17-18%. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu, trong đó có các doanh nghiệp sản xuất camera công nghiệp, thiết bị y tế thông minh, robot và các giải pháp tự động hóa.

Trưởng ban SHTP Nguyễn Kỳ Phùng cho rằng, đây là minh chứng rõ nhất cho định hướng thu hút FDI gắn với phát triển doanh nghiệp nội địa và nâng cao năng lực công nghệ trong nước.

Chọn lọc nhà đầu tư thay vì chạy theo số lượng

Một trong những nội dung trọng tâm được TP.HCM triển khai sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 10 là xây dựng hệ tiêu chí mới để lựa chọn nhà đầu tư dựa trên chất lượng dự án, trình độ công nghệ và khả năng tạo giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

Ông Nguyễn Kỳ Phùng cũng nêu rõ, thành phố đang chuẩn bị đồng bộ các điều kiện về hạ tầng, quỹ đất, nguồn nhân lực và cơ chế chính sách nhằm đón làn sóng FDI thế hệ mới.

Trong đó, khu vực mở rộng 194,84 ha tại phường Long Phước vừa được Thủ tướng phê duyệt chủ trương phát triển theo mô hình khu công nghệ cao thế hệ mới "Xanh - Sạch - Số", tích hợp hạ tầng số hiện đại, hạ tầng xanh và không gian nghiên cứu - đổi mới sáng tạo. Đây được xem là quỹ đất chiến lược để thu hút các dự án công nghệ nguồn, công nghệ lõi và các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới.

Song song, TP.HCM cũng đang xúc tiến quy hoạch khu đất 52,92 ha để hình thành Trung tâm Công nghệ chiến lược của thành phố. Khu vực này được định hướng phát triển các trung tâm AI, Data Center, khu nghiên cứu - đào tạo, sản xuất công nghệ cao và ươm tạo doanh nghiệp công nghệ.

Đáng chú ý, ông Phùng chia sẻ, thành phố sẽ áp dụng bộ tiêu chí sàng lọc nhà đầu tư theo chuẩn mực mới. Thay vì cạnh tranh bằng ưu đãi đại trà, các dự án sẽ được đánh giá dựa trên hiệu quả sử dụng đất, hàm lượng công nghệ, năng lực R&D, khả năng đào tạo nhân lực và mức độ chuyển giao công nghệ.

Với định hướng này, các dự án trung tâm dữ liệu được yêu cầu có suất đầu tư tối thiểu trên 100 triệu USD/ha; dự án R&D trên 11,5 triệu USD/ha và dự án sản xuất công nghệ cao trên 20,4 triệu USD/ha. Các nhà đầu tư lớn cũng phải cam kết lộ trình nội địa hóa, chuyển giao công nghệ và phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp Việt Nam.

Gỡ nút thắt để cạnh tranh trong cuộc đua FDI thế hệ mới

Bên cạnh những kết quả tích cực, Trưởng ban SHTP thừa nhận hoạt động thu hút FDI vẫn đối mặt nhiều thách thức.

Trong đó, các rào cản về thủ tục hành chính, quy hoạch, đất đai, thiếu hụt nguồn nhân lực công nghệ cao, quỹ đất sạch quy mô lớn và áp lực từ Thuế tối thiểu toàn cầu đang làm giảm lợi thế cạnh tranh truyền thống. Ngoài ra, mức độ liên kết giữa khu vực FDI và doanh nghiệp nội địa vẫn chưa tương xứng với kỳ vọng.

Để tháo gỡ các điểm nghẽn này, TP.HCM đang triển khai đồng thời nhiều giải pháp, từ cải cách thủ tục hành chính, số hóa quy trình đầu tư, làm sạch quỹ đất đến phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và hoàn thiện hạ tầng xã hội phục vụ chuyên gia, người lao động.

Đại diện SHTP nhấn mạnh, mục tiêu cuối cùng không chỉ là thu hút thêm các dự án tỷ USD mà còn hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ cao mang thương hiệu Việt Nam, đủ sức tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.