Ngân hàng Nhà nước sẽ bổ sung loạt 'thước đo' mới để quản lý hoạt động ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang lấy ý kiến Dự thảo Thông tư quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (thay thế, sửa đổi Thông tư 22/2019/TT-NHNN). Dự thảo được xây dựng theo hướng chuẩn hóa quy định, tiệm cận thông lệ quốc tế và hoàn thiện khuôn khổ quản lý, giám sát an toàn hoạt động ngân hàng.

So với quy định hiện hành, dự thảo bổ sung các công cụ đo lường và điều chỉnh cách tiếp cận xác định, giám sát các tỷ lệ an toàn theo hướng bao quát hơn. Một số nội dung chính như sau:

Bổ sung các tỷ lệ an toàn theo chuẩn Basel III (LCR, NSFR, LEV)

Dự thảo bổ sung Tỷ lệ khả năng chi trả (LCR), Tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR) và Tỷ lệ đòn bẩy (LEV).

Trong đó, LCR được xác định trên cơ sở tài sản có tính thanh khoản cao so với dòng tiền ra ròng trong điều kiện căng thẳng ngắn hạn; NSFR được xác định trên cơ sở so sánh giữa nguồn vốn ổn định sẵn có và nguồn vốn ổn định yêu cầu; LEV được xác định theo quy định về tỷ lệ đòn bẩy, không điều chỉnh theo mức độ rủi ro.

Đối với ngân hàng có tầm quan trọng hệ thống, dự thảo quy định yêu cầu duy trì tỷ lệ đòn bẩy tối thiểu theo mức quy định, bao gồm phần bổ sung gắn với bộ đệm vốn áp dụng riêng.

Theo cơ quan soạn thảo, việc bổ sung các tỷ lệ này nhằm đảm bảo cấu trúc nguồn vốn của tổ chức tín dụng ổn định hơn, góp phần kiểm soát rủi ro thanh khoản và hạn chế tích tụ đòn bẩy.

Thay thế tỷ lệ LDR bằng tỷ lệ CDR

Dự thảo thay thế tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) bằng tỷ lệ dư nợ cấp tín dụng so với huy động vốn (CDR).

Theo đó, dư nợ cấp tín dụng được xác định bao gồm các khoản cấp tín dụng nội bảng và ngoại bảng theo quy định.

Dự thảo đồng thời quy định NHNN có thể yêu cầu tổ chức tín dụng áp dụng tỷ lệ này ở mức chặt chẽ hơn trên cơ sở kết quả thanh tra, giám sát.

Việc thay đổi cách xác định tỷ lệ nhằm phản ánh đầy đủ hơn hoạt động cấp tín dụng của tổ chức tín dụng và nâng cao hiệu quả quản lý.

Bổ sung cơ chế điều chỉnh các hệ số, tham số trong tính toán tỷ lệ an toàn

Dự thảo quy định NHNN có quyền yêu cầu tổ chức tín dụng áp dụng các hệ số, tham số và mức tỷ lệ an toàn chặt chẽ hơn khi xác định các chỉ tiêu theo quy định.

Các nội dung điều chỉnh có thể bao gồm hệ số dòng tiền vào, dòng tiền ra và các tham số liên quan đến nguồn vốn ổn định sẵn có, nguồn vốn ổn định yêu cầu.

Việc áp dụng được thực hiện trên cơ sở kết quả thanh tra, giám sát đối với từng tổ chức tín dụng.

Theo thuyết minh, quy định này nhằm bảo đảm tính linh hoạt trong quản lý, phù hợp với mức độ rủi ro phát sinh trong thực tế.

Điều chỉnh phạm vi và cách xác định cấp tín dụng

Dự thảo làm rõ khái niệm cấp tín dụng để sử dụng thống nhất trong việc xác định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn.

Theo đó, cấp tín dụng bao gồm các khoản cấp tín dụng nội bảng và ngoại bảng theo quy định của pháp luật có liên quan.

Việc xác định tổng mức dư nợ cấp tín dụng theo cách tiếp cận này được sử dụng làm cơ sở tính toán các tỷ lệ an toàn, trong đó có tỷ lệ CDR.

Theo NHNN, quy định này nhằm bảo đảm việc xác định nghĩa vụ rủi ro của tổ chức tín dụng là đầy đủ, phù hợp với thực tế hoạt động.

Mở rộng khái niệm khách hàng và yêu cầu về kiểm soát nội bộ

Dự thảo mở rộng khái niệm khách hàng, theo đó bao gồm cả khách hàng có quan hệ cấp tín dụng, quan hệ tiền gửi và sử dụng các sản phẩm, dịch vụ khác của tổ chức tín dụng.

Khái niệm này được sử dụng để xác định các giới hạn liên quan đến một khách hàng hoặc nhóm khách hàng có liên quan trong hoạt động của tổ chức tín dụng.

Đồng thời, dự thảo yêu cầu tổ chức tín dụng ban hành quy định nội bộ bảo đảm nguyên tắc minh bạch, không xung đột lợi ích trong hoạt động cấp tín dụng và cơ cấu lại thời hạn trả nợ.

Việc xem xét cơ cấu lại thời hạn trả nợ phải được thực hiện độc lập với quyết định cấp tín dụng ban đầu, trừ trường hợp theo quy định.

Theo cơ quan soạn thảo, quy định này nhằm tăng cường kiểm soát nội bộ và bảo đảm phản ánh đúng chất lượng tín dụng.

Hoàn thiện khuôn khổ quản lý, giám sát an toàn hoạt động ngân hàng

Tổng thể, dự thảo Thông tư được xây dựng theo hướng hoàn thiện hệ thống các tỷ lệ an toàn, bổ sung các công cụ đo lường và cơ chế điều chỉnh phù hợp với thông lệ quốc tế.

Việc điều chỉnh, bổ sung các quy định nêu trên nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát, góp phần bảo đảm an toàn hoạt động của hệ thống các tổ chức tín dụng trong bối cảnh hoạt động ngân hàng ngày càng đa dạng và phức tạp.