Mỹ thắp hy vọng về thỏa thuận với Iran, giá dầu xuống đáy 3 tháng

Giá dầu Brent và WTI cùng giảm hơn 3% trong phiên 12/6, khép lại tuần mất trên 6% do kỳ vọng thỏa thuận Mỹ - Iran sẽ mở đường khôi phục vận tải qua eo biển Hormuz, dù dòng dầu thực tế chưa phục hồi và nguy cơ giá đảo chiều vẫn lớn.

Giá dầu Brent xuống thấp nhất từ đầu tháng 3

Giá dầu thế giới tiếp tục giảm mạnh trong phiên giao dịch ngày 12/6, khi những tín hiệu mới từ Washington và Tehran làm sống lại kỳ vọng cuộc xung đột kéo dài hơn ba tháng có thể sắp đi đến một thỏa thuận.

Giá dầu Brent giao tháng gần nhất giảm 3,05 USD, tương đương 3,37%, xuống 87,33 USD/thùng. Đây là mức đóng cửa thấp nhất của dầu Brent kể từ đầu tháng 3.

Trong khi đó, giá dầu thô WTI của Mỹ giảm 2,83 USD, tương đương 3,23%, xuống 84,88 USD/thùng, thấp nhất kể từ ngày 17/4.

Tính chung cả tuần, Brent mất khoảng 6,2%, trong khi WTI giảm 6,3%.

Đây là phiên giảm thứ hai liên tiếp của thị trường dầu. Một ngày trước đó, Brent đã mất 2,9%, xuống 90,38 USD/thùng, còn WTI giảm 2,6%, xuống 87,71 USD/thùng, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hủy kế hoạch không kích nhằm vào Iran.

Chỉ trong hai phiên cuối tuần, dầu Brent giảm hơn 6 USD/thùng. Diễn biến này cho thấy phần bù rủi ro địa chính trị được tích lũy trước đó đang nhanh chóng bị rút khỏi giá dầu.

Thị trường đặt cược vào một thỏa thuận hòa bình

Động lực chính của đợt bán tháo hợp đồng dầu là kỳ vọng Mỹ và Iran đang tiến gần tới một biên bản ghi nhớ nhằm chấm dứt xung đột, mở lại eo biển Hormuz và dỡ bỏ từng phần các biện pháp hạn chế đối với hoạt động xuất khẩu dầu của Iran.

Reuters dẫn lời một quan chức cấp cao của Mỹ cho biết các nhà đàm phán đã tiến gần "vạch đích" và thỏa thuận có thể được ký trong những ngày tới. Một địa điểm tại châu Âu, trong đó Geneva được nhắc đến như một khả năng, đang được xem xét cho lễ ký kết.

Theo phía Mỹ, thỏa thuận dự kiến bao gồm cam kết mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động vận chuyển dầu bình thường, chấm dứt phong tỏa của hải quân Mỹ đối với các cảng Iran và khởi động giai đoạn đàm phán kỹ thuật kéo dài 60 ngày.

Việc giải phóng tài sản bị đóng băng và nới lỏng trừng phạt đối với Iran sẽ phụ thuộc vào mức độ Tehran thực hiện các nghĩa vụ trong thỏa thuận.

Tuy nhiên, giới chức Iran vẫn thận trọng. Ngoại trưởng Abbas Araqchi cho biết biên bản ghi nhớ chưa được ký và nội dung vẫn có thể thay đổi.

Hãng thông tấn IRNA của Iran cho biết các cuộc đàm phán hạt nhân sẽ diễn ra trong vòng 60 ngày sau khi một bản ghi nhớ được ký kết.

Washington và Tehran cũng đưa ra những mô tả khác nhau về các điều khoản liên quan đến chương trình hạt nhân, kho uranium làm giàu và quyền kiểm soát hoạt động vận tải qua Hormuz.

Các tín hiệu trái chiều khiến giá dầu biến động mạnh trong phiên. Thị trường giảm sâu khi xuất hiện thông tin hai bên đã thống nhất phần lớn nội dung, nhưng thu hẹp đà giảm sau những tuyên bố cho thấy thỏa thuận chưa hoàn tất.

"Các thông tin mới đang trở lại chi phối thị trường, khi niềm tin ngày càng lớn rằng một thỏa thuận cuối cùng sẽ được ký kết và eo biển Hormuz sẽ được mở cửa trở lại", ông Tamas Varga, nhà phân tích tại PVM Oil Associates, nhận định.

Tuy nhiên, ông lưu ý rằng dự trữ dầu toàn cầu và tại nhiều khu vực vẫn ở mức thấp, thậm chí có thể tiếp tục giảm ngay cả khi thỏa thuận được ký, do cần thêm thời gian để khôi phục và bảo đảm dòng chảy dầu diễn ra ổn định.

Hormuz vẫn là "công tắc" của thị trường dầu

Dù giá dầu đã xuống dưới 90 USD/thùng, các nhà phân tích cho rằng xu hướng giảm chỉ bền vững khi tàu chở dầu thực sự trở lại eo biển Hormuz với quy mô lớn.

Trước khi xung đột nổ ra, tuyến hàng hải này đảm nhiệm khoảng 20% dòng vận chuyển dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu. Hoạt động đi lại qua eo biển đã giảm mạnh trong thời gian chiến sự, làm gián đoạn nguồn cung từ các nước sản xuất lớn tại vùng Vịnh.

Iran ngày 11/6 tuyên bố đóng cửa hoàn toàn Hormuz và cảnh báo sẽ tấn công các tàu tìm cách đi qua mà không được phép. Trong khi đó, quân đội Mỹ cho biết một số tàu thương mại vẫn tiếp tục di chuyển trên tuyến hàng hải này.

Sự khác biệt giữa các tuyên bố cho thấy điều thị trường cần theo dõi không chỉ là việc ký thỏa thuận, mà còn là tốc độ khôi phục dòng dầu thực tế.

Ngay cả khi một thỏa thuận được ký, việc bảo đảm an toàn hàng hải, bố trí tàu hộ tống, giải phóng các tàu đang neo đậu và khôi phục hệ thống bảo hiểm vận tải có thể cần thêm thời gian. Do đó, dòng dầu khó sớm trở lại bình thường như trước chiến sự.

Nguồn cung dầu tại nhiều khu vực cũng đang ở mức thấp sau nhiều tháng gián đoạn. Vì vậy, giá dầu có thể bật tăng trở lại nếu tiến trình ngoại giao thất bại hoặc việc mở lại Hormuz chậm hơn kỳ vọng.

Các nhà phân tích của ING cảnh báo rằng thị trường có thể bước vào một điểm ngoặt vào cuối tháng 7. Trong kịch bản dòng dầu qua Hormuz chưa phục hồi trước thời điểm này, tồn kho thấp kết hợp với nhu cầu tăng trong mùa hè có thể đẩy giá lên vùng 120-130 USD/thùng.

Bên cạnh tín hiệu hạ nhiệt địa chính trị, giá dầu còn chịu sức ép từ triển vọng cung - cầu kém thuận lợi hơn.

OPEC vừa hạ dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu thế giới năm 2026 xuống 970.000 thùng/ngày, từ mức 1,17 triệu thùng/ngày trước đó. Đây là lần thứ hai liên tiếp tổ chức này điều chỉnh giảm dự báo cho năm nay.

Ở chiều ngược lại, OPEC dự kiến nhu cầu có thể phục hồi trong năm 2027, với mức tăng khoảng 1,73 triệu thùng/ngày.

Goldman Sachs hạ dự báo giá dầu Brent bình quân năm 2027 từ 85 USD xuống 80 USD/thùng, do nguồn cung toàn cầu dự kiến tăng trong khi triển vọng nhu cầu suy yếu, đặc biệt khi sự phổ biến của xe điện làm giảm nhu cầu dầu tại Trung Quốc.

Tuy nhiên, ngân hàng này vẫn cho rằng giá dầu sẽ tiếp tục mang một phần bù rủi ro an ninh, do nguy cơ gián đoạn tại Trung Đông chưa được loại bỏ hoàn toàn.

Trong những phiên tới, hướng đi của giá dầu sẽ phụ thuộc vào việc Mỹ và Iran có ký được thỏa thuận hay không, các điều khoản liên quan đến Hormuz và trừng phạt dầu mỏ được triển khai ra sao, cũng như số lượng tàu thực tế quay lại tuyến hàng hải quan trọng này.