'Muốn giảm giá nhà phải kiểm soát được giá đất, chi phí thủ tục'

Chia sẻ tại phiên thảo luận tổ chiều 19/8 về định hướng sửa đổi Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, việc hoàn thiện các luật cần đặt trong yêu cầu xử lý những điểm nghẽn, đồng thời kiến tạo cơ chế cho giai đoạn phát triển mới.

Theo Thủ tướng, Nghị quyết 21 đặt ra những định hướng lớn không chỉ giới hạn trong ba luật trên. Vì vậy, các luật có tác động hoặc liên quan trực tiếp đến những định hướng này cũng cần được rà soát, sửa đổi đồng bộ.

Đặc biệt, nhiều vấn đề về tài chính đất đai không thể quy định đầy đủ trong Luật Đất đai, Luật Nhà ở hay Luật Kinh doanh bất động sản mà cần được xử lý trong các luật về thuế. Các vấn đề như giá đất, điều tiết phần chênh lệch địa tô, cơ chế tài chính khuyến khích đưa đất vào sản xuất, hạn chế bỏ hoang đều cần được nghiên cứu, bổ sung trong quá trình sửa đổi các luật thuế nhằm bảo đảm sự thống nhất giữa chính sách đất đai và tài chính.

Hiện Chính phủ đang trình Quốc hội các định hướng chính sách lớn để tiếp tục hoàn thiện. Bộ Tư pháp được giao tổng rà soát hệ thống pháp luật nhằm bảo đảm tính đồng bộ.

Đề cập những vấn đề lớn trong sửa đổi Luật Đất đai, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, giảm bớt các tầng nấc quy hoạch và tiến tới trong phạm vi địa phương chỉ còn một quy hoạch và một kế hoạch sử dụng đất.

Cùng với đó, pháp luật cần quy định rõ trường hợp đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất và trường hợp giao đất trực tiếp cho nhà đầu tư. Cơ chế giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất phải bảo đảm công khai, minh bạch, có tính cạnh tranh để lựa chọn nhà đầu tư đủ năng lực, có kế hoạch sử dụng đất hiệu quả.

Pháp luật cũng cần quy định rõ phương thức tính và nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. Với các dự án quy mô lớn, nhà đầu tư cần biết rõ nghĩa vụ tài chính được thực hiện một lần hay hằng năm để tính toán chi phí và phương án tài chính.

Rút ngắn thủ tục, phát triển nhà ở cho thuê

Từ góc độ giá nhà, Thủ tướng cho rằng, vấn đề cốt lõi hiện nay là giá đất. Nếu giá đất được xác định quá cao, đây sẽ trở thành chi phí đầu vào cộng dồn với chi phí vốn vay và thời gian thực hiện thủ tục, đẩy giá sản phẩm cuối cùng lên cao. Do đó, Nhà nước phải quyết định giá đất trên cơ sở dữ liệu, bằng phương pháp khoa học, công khai, minh bạch. Với các biện pháp tổng thể như vậy mới có thể kiểm soát chi phí đầu vào và kiểm soát giá nhà.

Đồng thời, Thủ tướng lưu ý đến chi phí phát sinh do thủ tục kéo dài nhiều năm. Các quy định cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền và rút ngắn quy trình để loại bỏ chi phí phát sinh không đáng có.

Đối với cơ chế thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy chỉ bồi thường tài sản bị thu hồi sang "tái thiết cuộc sống" cho người dân, bảo đảm điều kiện sống sau khi thu hồi đất tốt hơn trước.

Về Luật Nhà ở, một định hướng quan trọng là từng bước chuyển từ tư duy người dân nhất thiết phải sở hữu nhà sang bảo đảm có nơi ở ổn định, lâu dài. Phát triển mạnh nhà ở cho thuê và huy động nguồn lực xã hội tham gia. Nhà nước có thể đầu tư quỹ nhà ở để trực tiếp vận hành hoặc thuê tư nhân vận hành, đồng thời tạo cơ chế thu hút doanh nghiệp tư nhân đầu tư phát triển nhà ở cho thuê qua các chính sách phù hợp về đất đai, tài chính và nguồn vốn dài hạn.

Trong khi đó, liên quan Luật Kinh doanh bất động sản, Thủ tướng khẳng định, sẽ tiếp tục đồng bộ hóa các quy định với pháp luật nhà ở, giảm quy định phân tán. Thị trường bất động sản cần phát triển công khai, minh bạch, lành mạnh và bền vững; khuyến khích giao dịch qua sàn, thanh toán qua ngân hàng, hạn chế tiền mặt.

Song song là nhiệm vụ xây dựng hệ thống thông tin bất động sản kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu quy hoạch, thuế, công chứng, ngân hàng. Hệ thống dữ liệu đồng bộ sẽ là công cụ giúp Nhà nước quản lý và điều tiết kịp thời trước biến động thị trường