Loạt vi phạm tại doanh nghiệp cà phê sau cổ phần hóa

Thanh tra tỉnh Gia Lai vừa có thông báo kết luận thanh tra việc cổ phần hóa Công ty TNHH MTV Cà phê Gia Lai và việc quản lý, sử dụng đất sau cổ phần hóa, giải quyết quyền lợi của các hộ nhận khoán của CTCP Cà phê Gia Lai.

Gây thất thoát hàng chục tỷ đồng

Tiền thân của CTCP Cà phê Gia Lai là Công ty Cà phê Gia Lai, được thành lập năm 1985. Đến năm 2010, doanh nghiệp chuyển đổi thành Công ty TNHH MTV Cà phê Gia Lai và chính thức cổ phần hóa vào tháng 9/2018.

Thanh tra tỉnh Gia Lai xác định, quá trình thực hiện cổ phần hóa cơ bản đã tuân thủ theo đúng chủ trương của Đảng và pháp luật của Nhà nước quy định về chuyển doanh nghiệp 100% vốn nhà nước thành CTCP. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, còn có một số vi phạm, hạn chế, thiếu sót.

Đáng chú ý, việc xác định giá trị vườn cây cà phê kinh doanh tỷ lệ chỉ còn 68,86 - 79,83% (theo quy định là 100%) để đưa vào xác định giá trị doanh nghiệp cổ phần hóa làm thất thoát vốn nhà nước với số tiền trên 26,7 tỷ đồng.

Trước sai phạm này, Chánh Thanh tra tỉnh Gia Lai kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo chuyển toàn bộ hồ sơ vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự nêu trên sang Cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT) - Công an tỉnh để làm rõ và xử lý theo quy định.

Cùng với đó, việc không đưa số lượng 7.153 cây muồng đen có tuổi từ 20 - 35 năm (cây chắn gió) là tài sản nhà nước vào giá trị doanh nghiệp để cổ phần hóa gây thất thoát cho ngân sách nhà nước.

Tuy nhiên, vụ việc đã được Cơ quan CSĐT - Công an tỉnh Gia Lai phân công giải quyết tin báo tội phạm tại Quyết định số 4949 ngày 12/6/2025. Hiện, các cơ quan điều tra, tố tụng đang tiến hành xử lý theo quy định. Do đó, Chánh Thanh tra tỉnh đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh giao Công an tỉnh tiếp tục chỉ đạo xử lý vụ việc theo đúng quy định của pháp luật.

Trước đó, đầu tháng 1/2026, Cơ quan CSĐT - Công an tỉnh Gia Lai khởi tố, bắt tạm giam, khám xét khẩn cấp đối với ông Võ Ngọc Hiếu, cựu Giám đốc Công ty TNHH MTV Cà phê Gia Lai.

Ông Hiếu bị khởi tố, bắt tạm giam về tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí" theo Điều 219 Bộ luật Hình sự 2015.

Kết quả điều tra xác định, trong quá trình cổ phần hóa, ban chỉ đạo cổ phần hóa Công ty TNHH MTV Cà phê Gia Lai không tổ chức kiểm đếm, không xác định và không đưa giá trị số cây muồng (cây chắn gió) vào tài sản của doanh nghiệp, dẫn đến thất thoát tài sản của nhà nước.

Việc không kiểm đếm, bán cây muồng gây thất thoát hơn 3,2 tỷ đồng. Cơ quan điều tra xác định ông Võ Ngọc Hiếu là người chịu trách nhiệm chính trong việc để xảy ra thất thoát nói trên.

Hàng loạt sai phạm về đất đai và quản lý sau cổ phần hóa

Ngoài các sai phạm trên, Thanh tra tỉnh Gia Lai cũng kết luận, việc chưa xác định mốc ranh giới đất được giao, cho thuê; không có biên bản bàn giao thực địa, mốc ranh giới cho CTCP là không thực hiện đúng quy định.

Ngoài ra, công tác bàn giao giữa Công ty TNHH MTV Cà phê Gia Lai và CTCP Cà phê Gia Lai chậm, đến nay vẫn chưa hoàn tất là thực hiện chưa đúng theo quy định. Việc phê duyệt quyết toán và điều chỉnh phần vốn nhà nước chậm gần 5 năm 6 tháng so với quy định theo Nghị định số 126/2017/NĐ-CP ngày 16/11/2017.

Chưa hết, Thanh tra tỉnh Gia Lai còn kết luận, việc quản lý, sử dụng đất cơ bản thực hiện theo hợp đồng thuê đất, các quy định của pháp luật về đất đai để phục vụ sản xuất, kinh doanh theo đúng mục đích sử dụng đất được giao, cho thuê. Song việc sử dụng đất còn có các vi phạm.

Cụ thể, CTCP Cà phê Gia Lai chuyển đổi cơ cấu cây trồng ngay khi chính thức chuyển thành CTCP là không thực hiện đúng cam kết của nhà đầu tư chiến lược, chưa đúng kế hoạch sử dụng đất sau cổ phần hóa đã được UBND tỉnh phê duyệt.

Doanh nghiệp này cho CTCP Gia súc Lơ Pang thuê lại 140 ha tại Chi nhánh Văn phòng 2, Chư Sê là trái với phương án cổ phần hóa, phương án sử dụng lao động, phương án sử dụng đất đã được phê duyệt và vi phạm theo quy định tại Điều 175, Luật Đất đai.

Quá trình sản xuất kinh doanh của CTCP Cà phê Gia Lai tại Chi nhánh Văn phòng 2, Chư Sê không hiệu quả, cho thuê đất không đúng quy định, làm ảnh hưởng đến đời sống của người lao động, người nhận khoán.

Thanh tra tỉnh Gia Lai xác định, đây là nguyên nhân gây khiếu kiện kéo dài, từ đó hầu hết diện tích đất được cho thuê tại Chi nhánh Văn phòng 2, Chư Sê bị người dân, người nhận khoán chiếm, sử dụng trong thời gian dài.

Từ kết luận trên, Thanh tra tỉnh Gia Lai yêu cầu kiểm tổ chức điểm trách nhiệm nhiều đơn vị liên quan, như: Ban chỉ đạo cổ phần hóa tỉnh, Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường, cơ quan thuế, chính quyền địa phương...

Trong năm 2025, CTCP Cà phê Gia Lai đạt doanh thu thực hiện hơn 21,7 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế doanh nghiệp là âm hơn 13,2 tỷ đồng. Năm 2026, doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu hơn 69,3 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế hơn 1,3 tỷ đồng.