Lãng phí hơn 46.000 m2 đất thuộc Bộ Y tế

Thanh tra Chính phủ vừa thông báo Kết luận thanh tra về cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Bộ Y tế. Trước đó, ngày 20/7/2026, Tổng Thanh tra Chính phủ đã ban hành Kết luận thanh tra số 482/KL-TTCP; ngày 10/8, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu có ý kiến chỉ đạo thực hiện kết luận thanh tra.

Theo kết luận, Bộ Y tế đã tổ chức rà soát, cập nhật phương án sắp xếp cơ sở nhà, đất; đồng thời tổng kiểm kê tài sản công, qua đó xác định các cơ sở dôi dư, không còn nhu cầu sử dụng, bỏ trống hoặc sử dụng chưa hiệu quả để tiếp tục sắp xếp, xử lý.

Từ ngày 1/3/2025 đến 30/4/2026, Bộ Y tế đã phê duyệt và tổ chức thực hiện phương án sắp xếp, xử lý theo Nghị định số 03/2025/NĐ-CP đối với 10/61 cơ sở nhà, đất. Theo báo cáo giải trình của Bộ Y tế đến ngày 25/6/2026, có 22 cơ sở được phê duyệt, 17 cơ sở đã có văn bản xin ý kiến UBND tỉnh, thành phố và 5 cơ sở đang hoàn thiện hồ sơ, tài liệu.

Tuy nhiên, Thanh tra Chính phủ chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế, thiếu sót, vi phạm trong công tác quản lý, sắp xếp và sử dụng số tài sản công này.

16 cơ sở nhà, đất dôi dư, gần 35% chưa có sổ

Qua kiểm tra hồ sơ 42 cơ sở nhà, đất, Thanh tra Chính phủ xác định 16 cơ sở của 6 đơn vị thuộc Bộ Y tế đang dôi dư, không có nhu cầu sử dụng, với tổng diện tích đất ở 46.034,4 m2 và một cơ sở đất nông nghiệp rộng 2.020 m2. Đây được xác định là những tài sản có khả năng xử lý, khơi thông nguồn lực, tránh lãng phí.

Trong đó, Bệnh viện Chỉnh hình và Phục hồi chức năng Hà Nội có 5 cơ sở. Ba cơ sở đã bỏ trống trên 12 tháng trước ngày 1/3/2025 và hai cơ sở không có nhu cầu sử dụng. Tổng diện tích đất ở của 4 cơ sở là 8.875,4 m2; một cơ sở đất nông nghiệp có diện tích 2.020 m2.

Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương có 3 cơ sở, gồm một cơ sở bỏ trống dưới 6 tháng và hai cơ sở không có nhu cầu sử dụng, tổng diện tích đất 1.740,6 m2.

Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên có 4 cơ sở, trong đó hai cơ sở bỏ trống trên 12 tháng trước ngày 1/3/2025 và hai cơ sở không có nhu cầu sử dụng, với tổng diện tích đất ở 233,3 m2.

Đáng chú ý, Bệnh viện Phong - Da liễu Trung ương Quỳnh Lập có hai cơ sở không còn nhu cầu sử dụng với tổng diện tích đất ở nông thôn 35.144,2 m2, chiếm phần lớn diện tích đất dôi dư được Thanh tra Chính phủ xác định.

Báo Sức khỏe và Đời sống có một cơ sở tại 111B Núi Trúc, phường Giảng Võ, Hà Nội không có nhu cầu sử dụng, diện tích đất ở 40,88 m2.

Ngoài ra, Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp có một cơ sở là Phòng khám Phương Mai tại phố Phương Mai, Hà Nội, diện tích nhà 70 m2, đã bỏ trống trên 12 tháng trước ngày 1/3/2025.

Thanh tra cũng chỉ ra một số cơ sở nhà, đất dôi dư đã được phê duyệt phương án từ năm 2011 nhưng đến ngày 30/4/2026 vẫn chưa thực hiện xong. Trong đó có 3 cơ sở bỏ trống, không sử dụng liên tục quá 12 tháng.

Đến ngày 30/4/2026 còn 10 cơ sở nhà, đất chưa được phê duyệt phương án sắp xếp, đang bỏ trống hoặc không có nhu cầu sử dụng. Tuy nhiên, đến ngày 19/6/2026, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 1795/QĐ-BYT phê duyệt phương án sắp xếp đối với toàn bộ 10 cơ sở này.

Một vấn đề khác được Thanh tra Chính phủ chỉ ra là trong 210 cơ sở nhà, đất Bộ Y tế đang quản lý, có 73 cơ sở chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chiếm 34,7%.

Cùng với đó, công tác sắp xếp nhà đất còn chậm. Có 14 đơn vị chậm báo cáo, kê khai hoặc không có báo cáo rà soát, đề xuất phương án sắp xếp lại cơ sở nhà, đất. Trong 42 cơ sở được lựa chọn kiểm tra hồ sơ, 21 cơ sở do 9 đơn vị quản lý chưa được sắp xếp, xử lý; đến thời điểm thanh tra còn 6 cơ sở chưa được phê duyệt phương án sắp xếp, xử lý.

Chuyển địa phương quản lý 6 cơ sở nhà, đất

Trên cơ sở kết quả thanh tra và các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau sắp xếp, Thanh tra Chính phủ xác định 6 cơ sở nhà, đất có khả năng khơi thông sớm, chuyển về địa phương quản lý, sử dụng, với tổng diện tích đất ở tính để xác định nguồn lực khơi thông là 10.376,9 m2 và một cơ sở đất nông nghiệp rộng 2.020 m2.

Cụ thể, Bệnh viện Chỉnh hình và Phục hồi chức năng Hà Nội có cơ sở nhà, đất dôi dư tại khu bể thải với diện tích đất ở nông thôn 1.794,5 m2 và khu trạm bơm là đất nông nghiệp rộng 2.020 m2. Theo phương án được phê duyệt, các cơ sở này được chuyển giao về UBND TP. Hà Nội quản lý, sử dụng theo quy hoạch chung của thành phố.

Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương có một cơ sở không còn nhu cầu sử dụng tại xã Phú Cát, TP. Hà Nội, diện tích đất ở nông thôn 1.432,4 m2. Bộ Y tế đã phê duyệt phương án chuyển giao về địa phương và địa phương có văn bản thống nhất tiếp nhận.

Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên có hai cơ sở không còn nhu cầu sử dụng tại 33 Lý Thường Kiệt và 176 Điện Biên Phủ, Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk. Bộ Y tế cũng đã phê duyệt phương án chuyển giao và địa phương thống nhất tiếp nhận.

Bệnh viện Phong - Da liễu Trung ương Quỳnh Lập có một cơ sở tại Nghệ An không còn nhu cầu sử dụng, diện tích đất ở nông thôn 7.039 m2, diện tích sàn xây dựng 801 m2. Bộ Y tế đã phê duyệt phương án chuyển giao và địa phương thống nhất tiếp nhận.

Từ kết quả thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ đề nghị Bộ Y tế khẩn trương thực hiện các giải pháp khai thông nguồn lực từ tài sản công là nhà, đất; tăng cường phối hợp với địa phương và chỉ đạo 6 đơn vị có 10 cơ sở nhà, đất dôi dư, bỏ trống, không còn nhu cầu sử dụng hoàn thiện hồ sơ, thủ tục để chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý, đưa tài sản vào khai thác, sử dụng đúng mục đích và tránh lãng phí.

Bộ Y tế đồng thời được yêu cầu hoàn thiện hồ sơ pháp lý, thực hiện đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất và làm việc với cơ quan có thẩm quyền để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với 73/210 cơ sở chưa được cấp giấy chứng nhận.

Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm đối với người đứng đầu và các tập thể, cá nhân có liên quan do không thực hiện hoặc chậm thực hiện việc rà soát, báo cáo, đề xuất phương án sắp xếp, xử lý nhà, đất.