Lãi suất liên ngân hàng qua đêm về đáy 1 năm

Theo số liệu từ Hiệp hội Nghiên cứu thị trường Liên ngân hàng Việt Nam (VIRA), lãi suất bình quân VND kỳ hạn qua đêm - kỳ hạn chiếm khoảng 80-90% tổng giá trị giao dịch trên thị trường liên ngân hàng - đã giảm tới 0,9 điểm phần trăm so với phiên trước, xuống còn 1,3%/năm.

Đây là mức thấp nhất của lãi suất qua đêm trong hơn một năm và đánh dấu sự đảo chiều rất nhanh nếu so với thời điểm cuối tháng trước, khi lãi suất cùng kỳ hạn từng lên tới khoảng 13%/năm.

Chỉ trong hơn hai tuần, mặt bằng lãi suất qua đêm đã liên tục hạ từ vùng hai chữ số xuống quanh 6-6,5%/năm, sau đó về trên 2% và hiện chỉ còn trên 1%/năm.

Trong khi đó, diễn biến ở các kỳ hạn dài hơn lại khá trái chiều. Lãi suất kỳ hạn 1 tuần tăng nhẹ lên 4,6%/năm, kỳ hạn 2 tuần lên 5,7%/năm, còn kỳ hạn 1 tháng tiếp tục duy trì ở mức 6,9%/năm.

Theo giới phân tích, việc lãi suất qua đêm giảm sâu phản ánh trạng thái dư thừa thanh khoản ở kỳ hạn rất ngắn của hệ thống ngân hàng. Các tổ chức tín dụng hiện sẵn sàng cho nhau vay vốn qua đêm với chi phí thấp hơn đáng kể so với giai đoạn trước.

Diễn biến này cũng phù hợp với hoạt động điều tiết của Ngân hàng Nhà nước trên thị trường mở (OMO). Sau khi bơm mạnh thanh khoản trong giai đoạn căng thẳng, cơ quan điều hành đã liên tục thu hẹp lượng vốn hỗ trợ. Dư nợ lưu hành trên kênh cầm cố hiện chỉ còn khoảng 144.000 tỷ đồng, giảm mạnh so với mức trên 230.000 tỷ đồng trước đó.

Trong phiên 29/7, Ngân hàng Nhà nước chào thầu 8.000 tỷ đồng trên kênh cầm cố với lãi suất 4,5%/năm, song chỉ có 4.250 tỷ đồng trúng thầu. Sau khi khối lượng đáo hạn đạt gần 4.000 tỷ đồng, lượng tiền bơm ròng ra hệ thống chỉ ở mức hơn 280 tỷ đồng.

Một yếu tố khác tạo dư địa cho điều hành là áp lực tỷ giá đã giảm đáng kể. Đồng VND mới chỉ mất giá khoảng 0,4% so với USD từ đầu năm, thấp hơn nhiều so với lo ngại trước đó. Điều này giúp NHNN không còn phải duy trì mặt bằng lãi suất liên ngân hàng ở mức cao nhằm hỗ trợ chênh lệch lãi suất giữa VND và USD như trong những giai đoạn biến động mạnh của thị trường ngoại hối.

Tuy nhiên, việc lãi suất qua đêm giảm mạnh chưa phản ánh bức tranh thanh khoản toàn diện của hệ thống.

Thực tế, đường cong lãi suất trên thị trường liên ngân hàng đang trở nên dốc hơn khi chỉ kỳ hạn qua đêm giảm sâu, trong khi các kỳ hạn từ một tuần đến một tháng vẫn duy trì ở mức khá cao, dao động từ 4,6-6,9%/năm. Điều này cho thấy các ngân hàng vẫn khá thận trọng với nhu cầu vốn trong các kỳ hạn dài hơn.

Sự phân hóa còn thể hiện rõ giữa thị trường liên ngân hàng và thị trường huy động dân cư. Trong khi chi phí vay mượn vốn qua đêm giữa các ngân hàng giảm rất mạnh thì lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng, đặc biệt là các ngân hàng quy mô nhỏ, vẫn duy trì ở mức cao, có nơi trên 9%/năm đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên nhằm thu hút nguồn vốn ổn định.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, lượng thanh khoản dư thừa hiện chủ yếu tập trung ở nhóm ngân hàng có quy mô lớn, trong khi nhu cầu huy động vốn trung và dài hạn của toàn hệ thống vẫn chưa giảm đáng kể.

Nhóm phân tích của Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) cho biết, tính đến ngày 10/7, tăng trưởng tín dụng đạt 7,91% so với đầu năm, cao hơn đáng kể so với mức tăng 6,07% của huy động vốn. Theo ACBS, khoảng cách này đã khiến "khoảng trống thanh khoản" của hệ thống lên tới khoảng 2,7 triệu tỷ đồng.

ACBS nhận định, mặc dù Thông tư số 25/2026/TT-NHNN đã tháo gỡ một số rào cản liên quan đến các tỷ lệ an toàn vốn, đồng thời tỷ giá ổn định cũng tạo thêm dư địa để Ngân hàng Nhà nước hỗ trợ thanh khoản khi cần thiết, song cơ quan điều hành nhiều khả năng vẫn sẽ ưu tiên mục tiêu ổn định vĩ mô, đồng thời cân bằng giữa yêu cầu hỗ trợ tăng trưởng và áp lực tỷ giá.

Ở góc độ khác, các chuyên gia Công ty Chứng khoán MB (MBS) cho rằng chênh lệch giữa tốc độ tăng trưởng tín dụng và huy động vốn sẽ chưa thể thu hẹp trong ngắn hạn.

Theo MBS, để đáp ứng nhu cầu tín dụng của nền kinh tế cũng như đảm bảo các tỷ lệ an toàn theo quy định, các ngân hàng vẫn phải tiếp tục đẩy mạnh huy động vốn. Điều này đồng nghĩa mặt bằng lãi suất huy động khó có thể giảm nhanh trong thời gian tới.

Chi phí huy động duy trì ở mức cao cũng sẽ tiếp tục tạo sức ép lên chi phí vốn bình quân (COF), qua đó ảnh hưởng đến biên lãi ròng (NIM) của ngành ngân hàng trong các quý tiếp theo.