Lãi suất 'đi lên', chứng khoán phân hóa

Xu hướng tăng lãi suất đã hình thành và duy trì trong suốt 4 tháng qua, tạo nên một mặt bằng lãi suất mới hấp dẫn, đặc biệt là ở các kỳ hạn ngắn và trung hạn.

Về lý thuyết, lãi suất huy động tăng sẽ khiến kênh gửi tiền tiết kiệm trở nên hấp dẫn hơn và ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán. VN-Index đã trải qua nhịp rung lắc khi có chuỗi 7 phiên giảm điểm liên tiếp (phiên 20/1 - 28/1) và mới chỉ hồi phục trở lại trong 3 phiên gần nhất.

Dù vậy, các chuyên gia nhân định sự tác động của yếu tố lãi suất với thị trường chứng khoán sẽ mang tính chất phân hóa. TS. Đinh Thế Hiển cho rằng TTCK trong năm 2026 không dễ dàng, nhà đầu tư khi tham gia thị trường cần sự chọn lọc kỹ lưỡng.

Ông Hiển phân tích: "Với yếu tố lãi suất cao, các công ty sản xuất kinh doanh niêm yết sẽ bị ảnh hưởng và qua đó cũng tác động đến xung lực thị trường. Tuy nhiên, tôi kỳ vọng TTCK về tổng thể trong năm 2026 vẫn tốt vì có nhiều mã tốt nhưng năm 2025 chưa tăng. Do đó, cơ hội vẫn mở ra cho các công ty không thuộc nhóm tài chính, ngân hàng, bất động sản".

Trong khi đó, trả lời Nhadautu.vn, bà Lê Thị Huyền Trang, Tổng Giám đốc JLL Việt Nam nhìn nhận rằng, lãi suất tăng, cùng với việc FTSE Russell thông báo nâng hạng TTCK Việt Nam, thị trường trăm triệu dân được kỳ vọng sẽ nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư, trong đó có lĩnh vực bất động sản.

"Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận rằng, trong ngắn hạn, những yếu tố này khiến dòng tiền có thể chảy mạnh vào chứng khoán chứ không phải bất động sản. Câu chuyện dài hạn, sau năm 2026, khi các công ty, tổ chức nước ngoài hiện diện ở Việt Nam nhiều hơn, các kênh đầu tư khác sẽ được hưởng lợi, thúc đẩy thị trường chung đi lên", bà Trang nói.

Ở góc nhìn của mình, nhóm chuyên gia của DNSE cho rằng lãi suất tăng luôn là yếu tố bất lợi đối với thị trường chứng khoán, đặc biệt trong ngắn hạn. Theo các dự báo hiện tại, lãi suất huy động có thể tăng thêm khoảng 50 điểm cơ bản trong năm 2026, nếu tăng trưởng huy động vẫn kém hơn tăng trưởng tín dụng. Điều này sẽ tác động lên lãi suất cho vay, làm gia tăng chi phí vốn, ảnh hưởng tới biên lợi nhuận của doanh nghiệp và tạo sức ép tới thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, tác động của lãi suất không diễn ra đồng đều.

TS. Hồ Sỹ Hoà, Giám đốc Nghiên cứu & Tư vấn đầu tư DNSE nhận định: "Những doanh nghiệp có cấu trúc tài chính lành mạnh, dòng tiền ổn định sẽ chịu ảnh hưởng ít hơn so với doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy cao. Vì vậy, lãi suất tăng không chỉ là rủi ro chung, mà còn làm tăng sự phân hóa trên thị trường. Nếu lãi suất là yếu tố gây sức ép ngắn hạn, thì nâng hạng thị trường là câu chuyện mang tính trung và dài hạn. Việc nâng hạng có ý nghĩa rất lớn về mặt cấu trúc, có thể mở ra dòng vốn đầu tư dài hạn từ các quỹ theo chỉ số và các tổ chức đầu tư toàn cầu".

Tuy nhiên, nâng hạng không phải là yếu tố tạo sóng ngắn hạn ngay lập tức. Tác động của nó thường diễn ra theo nhiều giai đoạn, từ kỳ vọng, chuẩn bị, cho tới khi dòng vốn thực sự tham gia sâu vào thị trường. Do đó, tác động của nâng hạng cần được nhìn nhận trong bối cảnh tổng thể, thay vì kỳ vọng vào những biến động tức thời.

Đồng quan điểm, công Võ Diệp Thành Thoại, Trưởng phòng KHCC, CTCP Chứng khoán DNSE cho rằng, trong bối cảnh lãi suất có xu hướng tăng trở lại, thị trường chứng khoán thường chịu áp lực điều chỉnh do chi phí vốn của doanh nghiệp tăng lên có nhiều ngân hàng cũng cho vay ra ngoài với mức lãi suất dao động trên 11 – 15%, đồng thời mức độ hấp dẫn tương đối so với kênh tiền gửi cũng suy giảm khi lãi suất huy động tăng lên 7%.

"Thực tế cho thấy trong lịch sử cứ các giai đoạn lãi suất đi lên thường khiến dòng tiền đầu cơ ngắn hạn chậm lại như từ khi lãi suất tăng thì thanh khoản của cả thị trường chứng khoán cũng đã hạ nhiệt nếu trước đó trong các giai đoạn trước thanh khoản của thị trường chứng khoán trung bình 30k tỷ đồng/phiên thì trong các phiên gần đây thanh khoản chỉ duy trì ở mức hơn 20k tỷ đồng/phiên, trong khi nhà đầu tư có xu hướng dịch chuyển sang chiến lược chọn lọc cổ phiếu.

Theo đó, những doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh, tỷ lệ đòn bẩy thấp, dòng tiền ổn định và triển vọng tăng trưởng lợi nhuận rõ ràng sẽ ít chịu tác động tiêu cực hơn và tiếp tục thu hút sự quan tâm của thị trường", ông Thoại nói với Nhadautu.vn.

Tuy nhiên, nếu mặt bằng lãi suất được hạ nhiệt và giảm trong năm 2026 thì chứng khoán cũng như các kênh tài sản mang tính chất tăng trưởng sẽ được hưởng lợi rất lớn từ chi phí vốn giá rẻ và sự dịch chuyển dòng tiền đầu tư.