Kim loại quý năm 2026: Khi những “quy luật cũ” của vàng và bạc thay đổi

Trong báo cáo Triển vọng Kim loại Quý công bố ngày 9/1, các nhà phân tích của CME Group – tập đoàn dịch vụ tài chính hàng đầu thế giới – đã chỉ ra 5 yếu tố then chốt được dự báo sẽ tiếp tục chi phối xu hướng giá của thị trường kim loại quý trong năm tới, theo Kitco.

Ngân hàng trung ương tiếp tục là lực đỡ của vàng

Yếu tố đầu tiên được CME Group nhấn mạnh là nhu cầu vàng bền bỉ từ các ngân hàng trung ương.

Theo báo cáo, hoạt động mua vàng của khu vực chính phủ đã chuyển từ mang tính thời điểm sang xu hướng tích lũy mang tính chiến lược và liên tục. Sau các đợt mua ròng mạnh trong năm 2024 và 2025, nhu cầu này được kỳ vọng sẽ tiếp diễn trong năm 2026, qua đó duy trì vai trò trụ cột của vàng trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Kết quả khảo sát cho thấy phần lớn ngân hàng trung ương kỳ vọng gia tăng tỷ trọng vàng trong dự trữ ngoại hối, đồng thời giảm mức độ phụ thuộc vào đồng USD. Đáng chú ý, khoảng 95% số người được hỏi tin rằng dự trữ vàng của các ngân hàng trung ương toàn cầu sẽ tiếp tục tăng trong vòng 12 tháng tới.

Vàng tăng giá bất chấp lãi suất thực cao

Yếu tố thứ hai là sự phá vỡ mối tương quan truyền thống giữa vàng và lãi suất thực.

Theo CME Group, một trong những đặc điểm nổi bật của thị trường năm 2025 là việc giá vàng liên tục thiết lập các mức cao kỷ lục ngay cả trong bối cảnh lãi suất thực duy trì ở mức cao. Điều này đi ngược lại quy luật lịch sử, vốn cho rằng vàng thường tăng giá khi lãi suất thực giảm và chịu áp lực khi lãi suất tăng.

Những diễn biến gần đây cho thấy mối tương quan nghịch này đang suy yếu, phản ánh sự thay đổi trong cách thị trường định giá vàng. Thay vì chỉ phản ứng với chính sách tiền tệ, vàng ngày càng được xem là tài sản phòng vệ mang tính cấu trúc trước các rủi ro địa chính trị, tài khóa và niềm tin tiền tệ.

Đầu tiên là các ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục có nhu cầu vàng. “Hoạt động của khu vực chính phủ đã chuyển từ mua vàng không thường xuyên sang xu hướng tích lũy liên tục. Sau các đợt mua ròng trong năm 2024 và 2025, nhu cầu của ngân hàng trung ương có khả năng tiếp tục và đây là một quan trọng trong thị trường vàng toàn cầu”, báo cáo viết.

Thông tin từ khảo sát cho thấy đa số người được hỏi kỳ vọng tỷ lệ dự trữ vàng sẽ cao hơn và lượng đô la Mỹ nắm giữ sẽ thấp hơn trong vòng 5 năm tới, với 95% kỳ vọng dự trữ vàng của các ngân hàng trung ương toàn cầu sẽ tăng trong 12 tháng tới.

Tỷ lệ giá vàng – bạc biến động mạnh

Yếu tố thứ ba định hình thị trường kim loại quý năm 2026 là sự biến động lớn của tỷ lệ giá vàng so với giá bạc.

Trong năm 2025, tỷ lệ này đã có thời điểm vượt mốc 100 lần – mức cao nhất kể từ năm 2020 – trước khi thu hẹp trở lại và dao động quanh vùng 60 lần. Theo CME Group, sự biến động này chủ yếu xuất phát từ việc vàng và bạc đạt đỉnh giá ở những thời điểm khác nhau.

Các nhà phân tích cho rằng vàng thường dẫn dắt giai đoạn đầu của chu kỳ tăng giá khi phản ứng với động thái của ngân hàng trung ương và chính sách tiền tệ. Trong khi đó, bạc – với vai trò kép vừa là tài sản tiền tệ vừa là kim loại công nghiệp – thường tăng muộn hơn nhưng với tốc độ nhanh và biên độ lớn hơn. Trong bối cảnh đó, tỷ lệ giá vàng/bạc tiếp tục là chỉ báo quan trọng phản ánh mức định giá tương đối giữa hai kim loại quý này.

Sự biến động mạnh của tỷ lệ giá vàng đối với giá bạc là yếu tố quan trọng thứ 3 trong năm 2026.

“Tỷ lệ giá vàng trên giá bạc biến động mạnh trong năm 2025, lần đầu tiên vượt qua mốc 100 lần kể từ năm 2020 trước khi thu hẹp lại và dao động quanh 60 lần,” các nhà phân tích viết.

“Biến động này chủ yếu xuất phát từ việc hai kim loại đạt đỉnh vào những thời điểm khác nhau”, báo cáo viết.

CME Group phân tích rằng giá vàng dẫn dắt giai đoạn đầu của xu hướng khi phản ứng với động thái của các ngân hàng trung ương và chính sách tiền tệ, trong khi đà tăng của bạc diễn ra muộn hơn nhưng cuối cùng lại mạnh và nhanh hơn. Với vai trò kép vừa là tài sản tiền tệ vừa là kim loại phục vụ sản xuất công nghiệp, bạc sẽ tiếp tục khiến thị trường phải theo dõi sát sao tỷ lệ này khi các động lực khác nhau đó tiếp tục biến chuyển.

Thâm hụt nguồn cung bạc kéo dài

Yếu tố thứ tư là tình trạng thâm hụt nguồn cung bạc ngày càng rõ nét.

Theo CME Group, thị trường bạc đang bước sang năm thứ năm liên tiếp rơi vào trạng thái thâm hụt, khi nhu cầu tiêu thụ – đặc biệt từ lĩnh vực công nghiệp – vượt xa sản lượng khai thác từ các mỏ. Khả năng phản ứng của nguồn cung vẫn rất hạn chế, do phần lớn bạc được khai thác như sản phẩm phụ, khiến sản lượng phụ thuộc nhiều vào hiệu quả kinh tế của các kim loại cơ bản như đồng, chì hay kẽm.

Ở chiều ngược lại, nhu cầu ổn định từ ngành điện mặt trời cùng quá trình điện hóa trên diện rộng đang đẩy nhanh tốc độ suy giảm tồn kho bạc toàn cầu, qua đó tạo nền tảng hỗ trợ giá trong trung và dài hạn.

Nhóm bạch kim góp mặt trong các yếu tố định hình thị trường kim loại quý năm 2026

Sự thay đổi vai trò của platinum và palladium, hai kim loại trong nhóm bạch kim, được xem là yếu tố then chốt cuối cùng định hình thị trường kim loại quý trong năm 2026.

Theo các nhà phân tích, nhóm kim loại bạch kim (PGMs) tiếp tục vận động dựa trên những nền tảng rất khác so với vàng và bạc. Thị trường PGMs chịu tác động mạnh từ nguồn cung các khu vực khai thác chủ chốt, và sự chuyển dịch trong cơ cấu nhu cầu của ngành công nghiệp ô tô. Dù xu hướng thay thế palladium bằng platinum trong bộ chuyển đổi xúc tác ô tô điện đã làm thay đổi cán cân cung – cầu, triển vọng dài hạn của nhóm kim loại này vẫn gắn chặt với nhịp độ sản xuất công nghiệp.

CME Group nhận định thị trường kim loại quý hiện đang tập trung đánh giá liệu các mức giá đỉnh thiết lập trong năm 2025 có trở thành nền tảng cho một giai đoạn tích lũy mới hay không.

Sự kết hợp giữa hoạt động mua vàng bền bỉ của các ngân hàng trung ương, tình trạng thâm hụt vật chất kéo dài của bạc và mối quan hệ đang thay đổi giữa vàng với lãi suất thực đang tạo ra một môi trường đầu tư phức tạp hơn.

“Trong bối cảnh đó, việc hiểu rõ các động lực mang tính cấu trúc sẽ đóng vai trò then chốt đối với nhà đầu tư trong quản trị rủi ro không chỉ trong năm 2026 mà còn trong giai đoạn dài hạn phía trước,” CME Group kết luận.