Kết quả bầu cử: Tăng tỷ lệ đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách

Chiều 31/3, tại Nhà Quốc hội, Hội đồng Bầu cử Quốc gia tổ chức Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.

Cuộc bầu cử có quy mô lớn nhất từ trước đến nay

Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Hội đồng Bầu cử Quốc gia cho rằng, dưới sự lãnh đạo sâu sát, toàn diện của Bộ Chính trị, Ban Bí thư trực tiếp là Tổng Bí thư Tô Lâm; sự chỉ đạo quyết liệt, khoa học, kịp thời, bài bản và sáng tạo của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng bầu cử quốc gia, Chính phủ, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam;

Cùng với sự vào cuộc đồng bộ, trách nhiệm của các cấp, các ngành và các tổ chức phụ trách bầu cử từ Trung ương đến địa phương, cuộc bầu cử đã thành công rất tốt đẹp, thực sự là một đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, là ngày hội lớn của toàn dân, được dư luận trong nước và ngoài nước đánh giá cao.

"Đây là dấu mốc quan trọng trong tiến trình phát triển của đất nước đang đẩy mạnh hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa thực sự của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân; tiếp tục đổi mới tổ chức bộ máy, vận hành mô hình chính quyền hai cấp, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo vào mọi mặt của đời sống xã hội", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Theo báo cáo tổng kết tại hội nghị, cuộc bầu cử được tổ chức với quy mô lớn nhất từ trước đến nay với sự tham gia của hơn 76 triệu cử tri tại hơn 72.000 khu vực bỏ phiếu trên phạm vi cả nước. Tỷ lệ cử tri đi bầu đạt mức rất cao (99,70%), thể hiện rõ ý thức chính trị và tinh thần trách nhiệm công dân sâu sắc của Nhân dân.

Đặc biệt, không chỉ tại các địa bàn đô thị, đồng bằng mà ở các vùng đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo, công tác tổ chức bầu cử đều đạt những kết quả rất tích cực, nhiều địa phương ghi nhận tỉ lệ cử tri tham gia bỏ phiếu gần như tuyệt đối như các tỉnh Lào Cai, Vĩnh Long, Tuyên Quang, Hà Tĩnh, TP. Huế….

Tăng tỷ lệ đại biểu hoạt động chuyên trách

Về số lượng đại biểu Quốc hội, theo báo cáo của Ủy ban bầu cử các tỉnh, thành phố, cử tri cả nước đã bầu đủ 500 đại biểu Quốc hội khóa XVI trong tổng số 863 người ứng cử.

Cụ thể, đại biểu do các cơ quan, tổ chức ở Trung ương giới thiệu: Có 214 người trúng cử, có 2 người không trúng cử. Đại biểu do các cơ quan, tổ chức ở địa phương giới thiệu có 286 người trúng cử. Không có đại biểu tự ứng cử nào trúng cử. Đại biểu hoạt động chuyên trách ở Trung ương trúng cử là 145 người.

Đại biểu là phụ nữ có 150 người (tỷ lệ 30%); đại biểu là người dân tộc thiểu số 76 người (15,20%); đại biểu là người ngoài Đảng 18 người (3,6%); trẻ tuổi (dưới 40 tuổi) 33 người (6,6%); đại biểu khóa XV tái cử hoặc đã từng là đại biểu Quốc hội các khóa trước 247 người (49,40%); trong đó, đại biểu Quốc hội khóa XV tái cử là 230 người (46%), cao hơn so với nhiệm kỳ trước; đại biểu lần đầu tham gia Quốc hội 253 người (50,60%).

Kết quả nêu trên cho thấy, cơ cấu thành phần đại biểu Quốc hội khóa XVI đã giảm đại biểu kiêm nhiệm làm việc trong các cơ quan hành pháp, tư pháp, tăng tỷ lệ đại biểu hoạt động chuyên trách.

Tỷ lệ đại biểu Quốc hội dự kiến hoạt động chuyên trách trúng cử cao nhất từ trước đến nay, đạt 40% (cao hơn 1,4% so với nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV; 5,5% so với nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIV; 7,2% so với nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIII; 10,6% so với nhiệm kỳ Quốc hội khóa XII).

Đặc biệt, lần đầu tiên trong 16 nhiệm kỳ, số đại biểu do Trung ương giới thiệu về địa phương ứng cử đạt tỷ lệ trúng cử cao nhất (214/216 người trúng cử); 100% số đại biểu dự kiến hoạt động chuyên trách trúng cử. Đồng thời, đây cũng là lần đầu tiên Quốc hội nước ta có thêm đại diện của người dân tộc Ơ Đu - một trong những dân tộc ít người nhất tại Việt Nam; tỷ lệ đại biểu là phụ nữ trúng cử tiếp tục đạt mức cao (30%).

Về kết quả bầu cử đại biểu HĐND các cấp, ở cấp tỉnh, các địa phương đã bầu đủ 2.552 đại biểu theo luật định.

Ở cấp xã, cả nước bầu được 72.438 đại biểu, thiếu 160 đại biểu so với tổng số đại biểu HĐND cấp xã được bầu theo quy định của luật, giảm 2 đại biểu vì lý do bất khả kháng.

Đánh giá chung, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 đã thành công rất tốt đẹp, đạt được nhiều kết quả toàn diện, nổi bật.

Cuộc bầu cử được tổ chức ngay sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, trong bối cảnh có nhiều yêu cầu mới, nhiều khó khăn, thách thức đan xen. Tuy nhiên, cử tri cả nước đã bầu đủ 500 đại biểu Quốc hội, 2.552 đại biểu HĐND cấp tỉnh và bầu được 72.438 đại biểu HĐND cấp xã. Điều này đã khẳng định công tác nhân sự được chuẩn bị kỹ lưỡng, dân chủ, đúng quy định của pháp luật.

Các đại biểu được bầu bảo đảm tiêu chuẩn, chất lượng và có cơ cấu hợp lý; tỷ lệ đại biểu kiêm nhiệm làm việc trong các cơ quan hành pháp, tư pháp giảm, tỷ lệ đại biểu hoạt động chuyên trách tăng; 27 tỷ lệ đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp trúng cử có trình độ chuyên môn cao hơn so với nhiệm kỳ trước.

Cuộc bầu cử thực sự trở thành đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong toàn Đảng, toàn dân và toàn quân, thu hút sự tham gia tích cực, trách nhiệm của các tầng lớp Nhân dân trong toàn bộ quá trình tổ chức bầu cử.

Với quy mô cử tri lớn nhất từ trước đến nay và tỷ lệ cử tri tham gia bỏ phiếu đạt 99,70%, mức cao nhất qua các nhiệm kỳ, đã thể hiện sinh động ý thức chính trị, tinh thần trách nhiệm công dân và niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo được triển khai quyết liệt, đồng bộ; công tác thông tin, tuyên truyền được tổ chức sâu rộng, có nhiều đổi mới, góp phần tạo sự đồng thuận xã hội cao.

Các nguyên tắc dân chủ, công khai, minh bạch được bảo đảm xuyên suốt trong toàn bộ quy trình bầu cử, từ dự kiến cơ cấu, thành phần, số lượng; hiệp thương, lấy ý kiến nhận xét của cử tri; giới thiệu người ứng cử; vận động bầu cử; đến tổ chức bỏ phiếu và kiểm phiếu. Qua đó, đã lựa chọn được những đại biểu thực sự tiêu biểu, đủ tiêu chuẩn, xứng đáng đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân.

Công tác chuẩn bị và tổ chức thực hiện được tiến hành nghiêm túc, bài bản, đúng quy định pháp luật và bảo đảm tiến độ đề ra. Hệ thống văn bản chỉ đạo, hướng dẫn được ban hành đầy đủ, kịp thời, đồng bộ; công tác tổ chức, điều hành linh hoạt, hiệu quả; công tác thông tin, tuyên truyền có nhiều đổi mới về nội dung và hình thức, góp phần nâng cao nhận thức và tạo sự thống nhất cao trong toàn xã hội.

Tình hình an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội trong suốt quá trình diễn ra cuộc bầu cử được giữ vững; không phát sinh tình huống phức tạp, bất thường; các phương án bảo đảm an ninh, an toàn được triển khai chủ động, hiệu quả. Số lượng đơn thư khiếu nại, tố cáo liên quan đến bầu cử giảm đáng kể so với các nhiệm kỳ trước, góp phần bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra an toàn, đúng pháp luật.

Có thể khẳng định, thành công rất tốt đẹp của cuộc bầu cử đã tiếp tục khẳng định sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, niềm tin vững chắc của Nhân dân đối với Đảng và chế độ.

Đây là tiền đề chính trị - pháp lý quan trọng để Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao, góp phần xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, thúc đẩy phát triển đất nước nhanh, bền vững trong giai đoạn mới, đáp ứng ngày càng tốt hơn nguyện vọng của cử tri và Nhân dân.