JICA đề xuất 4 trụ cột hợp tác ODA mới với Việt Nam

Tiếp ông Tanaka Akihiko, Chủ tịch Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA), ngày 11/6, Thủ tướng Lê Minh Hưng cảm ơn cá nhân Chủ tịch JICA và cơ quan này đã luôn đồng hành, tích cực hỗ trợ Việt Nam trong những năm qua.

Thủ tướng khẳng định hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) của Chính phủ Nhật Bản thông qua JICA, với hàm lượng công nghệ cao và có tính bền vững, đã có nhiều đóng góp tích cực cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội, chuyển đổi cơ cấu kinh tế và xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật của Việt Nam.

Gần đây, JICA đã phối hợp chặt chẽ để hai bên ký kết 3 thỏa thuận vay gần 90 tỷ yên, tương đương khoảng 562 triệu USD, trong năm 2025, nhằm hỗ trợ Việt Nam cải thiện cơ sở hạ tầng thiết yếu, nâng cao khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu.

Nhật Bản tiếp tục là đối tác kinh tế hàng đầu của Việt Nam, là đối tác số 1 về hợp tác ODA và lao động, đứng thứ 3 về đầu tư, thứ 4 về thương mại và du lịch. Năm 2025, hợp tác ODA tăng hơn 600 triệu USD, kim ngạch thương mại hai chiều lần đầu tiên vượt mốc 50 tỷ USD, đầu tư tăng gần 4 tỷ USD với gần 300 dự án đầu tư mới.

Hợp tác giữa hai nước cũng đang được mở rộng sang các lĩnh vực mới như khoa học công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và an ninh kinh tế.

JICA đề xuất 4 trụ cột hợp tác

Tại cuộc tiếp, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá cao đề xuất của JICA về định hướng mới trong hợp tác ODA với Việt Nam trong giai đoạn tới. Theo Thủ tướng, các lĩnh vực cơ bản phù hợp với trọng tâm ưu tiên phát triển của Việt Nam cũng như định hướng hợp tác giữa hai nước đã được hai Thủ tướng thống nhất.

Về phần mình, Chủ tịch JICA Tanaka Akihiko cho biết JICA đã đề xuất những định hướng mới trong hợp tác ODA với Việt Nam trong giai đoạn tới, gồm 4 trụ cột hợp tác, bao gồm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; phát triển ngành công nghiệp và chuỗi cung ứng; xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách; và phát triển cơ sở hạ tầng.

Chủ tịch JICA bày tỏ ấn tượng và đánh giá cao những thông điệp của Thủ tướng Chính phủ tại Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ 3. Ông nhấn mạnh khoa học công nghệ là một trọng tâm hợp tác giữa Nhật Bản nói chung, JICA nói riêng với Việt Nam.

Trong đó, các nội dung được đề cập gồm thúc đẩy hợp tác sớm phóng vệ tinh LOTUSat-1; đào tạo nhân lực lãnh đạo, quản lý đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số; đào tạo nhân lực bán dẫn; triển khai khoản vay hỗ trợ ngân sách của Nhật Bản dành cho Việt Nam về phát triển trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số.

Đề nghị các khoản vay ODA thế hệ mới trong các lĩnh vực ưu tiên

Trên cơ sở các định hướng hợp tác, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị JICA trao đổi cụ thể với Bộ Tài chính và các cơ quan phía Việt Nam để lựa chọn những chương trình, dự án khả thi để triển khai.

Thủ tướng cũng đề nghị rà soát để sớm ký kết hiệp định tạo thuận lợi cho các dự án viện trợ không hoàn lại của Nhật Bản.

Chia sẻ về một số định hướng phát triển, nhiệm vụ ưu tiên và chiến lược của Việt Nam với nhiều cơ chế, chính sách mới, Thủ tướng đề nghị JICA nghiên cứu một số định hướng hợp tác ODA trong thời gian tới.

Các định hướng này gồm hỗ trợ Việt Nam thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa, ưu tiên trọng tâm vào phát triển khoa học công nghệ, đổi mới công nghệ, tăng năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của Việt Nam.

Thủ tướng cũng đề nghị JICA cung cấp cho Việt Nam các khoản vay ODA thế hệ mới với điều kiện vay ưu đãi hơn, thủ tục linh hoạt hơn trong các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, lượng tử, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, công nghệ vũ trụ, năng lượng, cơ sở hạ tầng, phòng chống thiên tai và chuỗi cung ứng.

Một nội dung khác được Thủ tướng đề cập là thúc đẩy nghiên cứu, sớm triển khai khoản vay hỗ trợ ngân sách trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số; đồng thời hỗ trợ đào tạo nhân lực lãnh đạo, quản lý.

Thúc đẩy các dự án biểu tượng Việt Nam - Nhật Bản

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị JICA phối hợp với Bộ Tài chính và các bộ, ngành, địa phương Việt Nam xây dựng danh mục hợp tác giai đoạn 2026-2030.

Trong đó, Thủ tướng đề nghị thúc đẩy ký thỏa thuận vay cho dự án Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn III trong năm 2026; phối hợp với phía Việt Nam thúc đẩy tiến độ dự án Đại học Việt - Nhật, một trong những dự án biểu tượng trong quan hệ hai nước.

Thủ tướng cũng đề cập các dự án phát triển hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu tại Đồng bằng sông Cửu Long; đồng thời đề nghị triển khai cơ chế Tổ công tác 3 bên gồm Bộ Tài chính, Đại sứ quán Nhật Bản và JICA để trao đổi về các dự án vướng mắc, đề xuất hướng xử lý.

Cơ chế này cũng nhằm thúc đẩy hợp tác với các địa phương, đặc biệt là Hà Nội và TP.HCM, nhất là trong phát triển hạ tầng chiến lược.

Cũng tại cuộc làm việc, hai bên trao đổi về việc tiếp tục thúc đẩy tiến độ một số dự án, chương trình hợp tác cụ thể như dự án đầu tư xây dựng Trường Đại học Việt - Nhật, dự án đường sắt đô thị Hà Nội tuyến số 2, đoạn Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo.

Thủ tướng Lê Minh Hưng mong muốn JICA tiếp tục đồng hành, thúc đẩy triển khai thực chất các nội dung hợp tác với phía Việt Nam bằng cách làm mới, đóng góp thiết thực cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản, đồng thời góp phần hỗ trợ Việt Nam thực hiện thành công các mục tiêu phát triển.

Chủ tịch JICA Tanaka Akihiko nhất trí cao với các nội dung Thủ tướng đề cập, đồng thời đề nghị Thủ tướng tiếp tục hỗ trợ, chỉ đạo để JICA tiếp tục góp phần thúc đẩy mạnh mẽ quan hệ song phương lên tầm cao mới.

Ông Tanaka Akihiko khẳng định JICA mong muốn hỗ trợ Việt Nam hiện thực hóa các mục tiêu phát triển, trong đó có mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới, đồng thời thúc đẩy thêm nhiều dự án mang tính biểu tượng trong quan hệ song phương.