Hàng trăm nghìn ha đất 'đóng băng' đã được tháo gỡ

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, thời gian qua, Quốc hội, Chính phủ triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, sửa đổi, bổ sung nhiều Luật liên quan tới lĩnh vực bất động sản nhằm tháo gỡ khó khăn, kịp thời thúc đẩy các dự án đầu tư, tăng nguồn cung sản phẩm nhà ở, bất động sản ở các phân khúc. Đồng thời, đã ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm hỗ trợ cho các dự án.

Ví dụ như Nghị quyết số 170/2024 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án tại TP.HCM, TP. Đà Nẵng và tỉnh Khánh Hòa. Nghị quyết số 171/2024 về thí điểm thực hiện dự án nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất hoặc đang có quyền sử dụng đất. Nghị quyết số 254/2025 quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai...

"Các chính sách pháp luật ban hành trong thời gian vừa qua đã tác động mạnh mẽ đến thị trường bất động sản nói chung và thị trường nhà ở nói riêng, nhiều chính sách đổi mới được đánh giá và kỳ vọng sẽ tạo không gian cho sự phát triển của thị trường bất động sản, đồng thời giải quyết các vấn đề khó khăn cho thị trường bất động sản hiện nay", Thứ trưởng nói.

Dẫn chứng, Thứ trưởng thông tin, theo thống kê của Ban chỉ đạo 751, cả nước có tổng số 2.991 dự án có khó khăn vướng mắc, tồn đọng, kéo dài cần tháo gỡ với tổng quy mô là 153.433,5 ha, tổng mức đầu tư là hơn 2,46 triệu tỷ đồng.

Tính đến nay, toàn quốc đã xử lý, tháo gỡ và không còn khó khăn, vướng mắc được 926 dự án với tổng quy mô là 52.021,8 ha, tổng mức đầu tư là hơn 724.000 tỷ đồng; góp phần tháo gỡ hàng trăm nghìn ha đất "đóng băng", chống lãng phí nguồn lực của nhà nước và doanh nghiệp, giúp nhiều doanh nghiệp tránh phá sản, tạo việc làm, ổn định kinh tế vĩ mô, huy động nguồn lực lớn vào nền kinh tế.

Còn lại 2.065 dự án có khó khăn vướng mắc được các Bộ, cơ quan Trung ương và địa phương thực hiện phân loại theo từng nhóm vấn đề, thẩm quyền xử lý

Trong đó, 248 dự án đề xuất áp dụng Nghị quyết 170/2024 mở rộng; 409 dự án đề xuất thẩm quyền xử lý của Quốc hội; 208 dự án đề xuất thẩm quyền xử lý của Chính phủ, Thủ tướng, Bộ ngành Trung ương; 1.104 dự án được các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đề xuất tự xử lý theo thẩm quyền;

80 dự án đề xuất áp dụng 8 nhóm giải pháp tháo gỡ cho các dự án BT; 16 dự án thuộc kế hoạch thanh tra của Thanh tra Chính phủ chưa được rà soát, báo cáo, phân loại và đề xuất giải pháp xử lý.

Củng cố nền tảng tăng trưởng, kéo niềm tin nhà đầu tư trở lại

Ghi nhận thực tế của Nhadautu.vn trong năm qua cho thấy, nhiều dự án sau thời gian vướng pháp lý, khi được giải quyết những khó khăn này đã rầm rộ thi công trở lại.

Đơn cử, dự án Senturia An Phú của Công ty CP Bất động sản Tiến Phước đang triển khai thi công với tốc độ nhanh chóng. Dự án rộng hơn 8,6 ha, dự kiến cung cấp khoảng 350 sản phẩm nhà phố và biệt thự cao cấp. Dự kiến, các sản phẩm có đơn giá từ 230-360 triệu đồng/m2 (tùy vị trí và loại sản phẩm). Trong đó, nhà phố từ khoảng 17-42 tỷ đồng, biệt thự song lập từ 62-74 tỷ đồng.

Hay như một số dự án của Novaland (Aqua City, NovaWorld Phan Thiet, NovaWorld Ho Tram) thời gian qua cũng được tháo gỡ khó khăn. Trong đó, Aqua City (Đồng Nai) từng bị "đứng hình" do vướng mắc về quy hoạch phân khu và quy hoạch chung. Chính phủ đã chỉ đạo lập Tổ công tác đặc biệt để rà soát. Đến nay, nhiều phân khu đã được phê duyệt điều chỉnh quy hoạch, cho phép Novaland tiếp tục xây dựng và huy động vốn tại một số sản phẩm đủ điều kiện.

NovaWorld Phan Thiet (Bình Thuận) vướng mắc lớn nhất ở khâu xác định giá đất và hình thức thuê đất (trả tiền một lần hay hàng năm). Sau các chỉ đạo sát sao từ Trung ương, tỉnh Bình Thuận đã tích cực phối hợp với các bộ ngành để gỡ nút thắt về nghĩa vụ tài chính, giúp dự án sớm hoàn thiện thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu cho khách hàng.

Tương tự, NovaWorld Ho Tram cũng gặp khó về thủ tục pháp lý đất đai và gia hạn tiến độ. Việc tháo gỡ tại đây tập trung vào việc khơi thông các thủ tục hành chính tại địa phương, giúp doanh nghiệp ổn định vận hành các phân khu đã hoàn thiện.

Việc khơi thông các dự án này là những ví dụ điển hình cho nỗ lực của Chính phủ và các cơ quan chức năng trong việc tháo gỡ khó khăn pháp lý cho thị trường bất động sản. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp phục hồi mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc lấy lại niềm tin cho nhà đầu tư và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển đúng quỹ đạo.

TS Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV cho rằng, thời gian qua việc tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn cho các dự án thông qua các nghị quyết, nghị định là "chưa từng có", kết quả đạt được là rất tốt (hơn 30% dự án được tháo gỡ). Với số lượng nghị quyết, nghị định được ban hành với số lượng lớn, ông cũng kiến nghị, các doanh nghiệp nên chủ động cập nhật, tìm hiểu kỹ các chính sách mới để áp dụng thật tốt trong thực tiễn.

Đồng quan điểm, TS Nguyễn Minh Phong, chuyên gia kinh tế nhận thấy, trong 5 năm qua, Quốc hội đã thông qua hàng loạt các luật, pháp lệnh, Chính phủ cắt giảm, đơn giản hóa hàng ngàn thủ tục hành chính; riêng năm 2025 ban hành hàng trăm nghị định, nghị quyết và văn bản pháp lý quan trọng.

Nhiều cơ chế đặc thù được áp dụng, trong đó có quy định cho phép triển khai dự án khi đạt sự đồng thuận của đa số chủ sở hữu, góp phần tháo gỡ các dự án tồn đọng kéo dài. Đây là cơ hội lớn, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu buộc doanh nghiệp phải thay đổi.

Trong khi đó, Chủ tịch HoREA Lê Hoàng Châu đánh giá, thể chế pháp luật là một rào cản, nhưng tháo gỡ được thể chế pháp luật thì sẽ trở thành động lực phát triển và trở thành lợi thế cạnh tranh của quốc gia. Thời gian qua, Bộ Chính trị, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều quyết sách, để thể chế pháp luật trở thành động lực phát triển của đất nước, trong đó có lĩnh vực bất động sản.

Để tháo gỡ cho các dự án tồn đọng và vướng mắc, Quốc hội ban hành những nghị quyết rất đặc biệt. Đơn cử như Nghị quyết 170, lần đầu tiên Quốc hội đưa ra danh sách 64 dự án vướng mắc và Quốc hội trực tiếp cho cơ chế giải quyết, bao gồm 49 dự án tại TP. Đà Nẵng, 11 dự án tại Khánh Hòa và 4 dự án tại TP.HCM. Đồng thời, cũng chính nhờ cải cách thể chế, nhiều dự án bất động sản cũng được tháo gỡ.

Như nhiều chuyên gia, doanh nghiệp đã đề cập, phần lớn các dự án vướng mắc không xuất phát từ thiếu năng lực tài chính hay sai phạm nghiêm trọng, mà đến từ sự thiếu đồng bộ và ổn định của hệ thống pháp luật. Các luật liên quan đến đất đai, đầu tư, nhà ở và kinh doanh bất động sản có nhiều điểm giao thoa nhưng chưa được hướng dẫn thống nhất.

Cùng với đó, tâm lý "sợ sai" trong bộ máy thực thi cũng là một rào cản đáng kể. Khi ranh giới giữa đúng - sai chưa được quy định rõ ràng, nhiều cán bộ quản lý lựa chọn giải pháp an toàn là… không quyết định, khiến hồ sơ dự án bị kéo dài qua nhiều năm.

Việc "hồi sinh" hàng nghìn dự án nêu trên được giới chuyên gia kỳ vọng sẽ kéo dòng vốn đầu tư trong và ngoài nước quay trở lại, góp phần củng cố nền tảng tăng trưởng. Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu nâng cao chất lượng tăng trưởng và cải thiện môi trường đầu tư, các dự án được gỡ vướng không chỉ là giải pháp ngắn hạn, mà còn trở thành động lực thúc đẩy cải cách thể chế - yếu tố then chốt cho sự phát triển dài hạn của nền kinh tế.