Hai dự án đường sắt trọng điểm quốc gia mới giải ngân 2 - 2,5% kế hoạch

6 tháng cả nước giải ngân đạt 35,5% kế hoạch

Bộ Tài chính vừa thông tin về tình hình phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công 6 tháng đầu năm 2026.

Theo Bộ Tài chính, đến hết tháng 6/2026, nếu không tính phần kế hoạch vốn cân đối ngân sách địa phương được các địa phương giao tăng, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ đạt 98,1% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao, bao gồm 5% vốn tiết kiệm của ngân sách địa phương dành cho dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Hiện vẫn còn 9 bộ, cơ quan trung ương và 26 địa phương chưa phân bổ chi tiết (chiếm khoảng 1,9% kế hoạch vốn được giao.)

Về giải ngân, tính đến ngày 30/6/2026, cả nước giải ngân gần 357 nghìn tỷ đồng, đạt 35,5% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. So với cùng kỳ năm 2025, giá trị giải ngân tăng hơn 38 nghìn tỷ đồng nhưng tỷ lệ giải ngân thấp hơn 0,5 điểm phần trăm.

Nếu không tính 5% kế hoạch vốn đầu tư công của ngân sách địa phương (tương đương khoảng 32,5 nghìn tỷ đồng) được dành để đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tỷ lệ giải ngân của cả nước đạt 36,7% kế hoạch.

Đáng chú ý, nhóm các dự án giao thông trọng điểm mới giải ngân hơn 59 nghìn tỷ đồng, tương đương 24,2% kế hoạch vốn đã được phân bổ (hơn 245 nghìn tỷ đồng).

Hai dự án đường sắt kéo giảm tỷ lệ giải ngân

Theo Bộ Tài chính, hai dự án quan trọng quốc gia thuộc lĩnh vực đường sắt được giao tổng kế hoạch vốn khoảng 101 nghìn tỷ đồng, chiếm 75,6% tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 của Bộ Xây dựng. Vì vậy, tiến độ giải ngân của hai dự án có tác động rất lớn đến kết quả giải ngân của Bộ Xây dựng cũng như toàn bộ nhóm dự án giao thông trọng điểm quốc gia.

Tuy nhiên, đến hết tháng 6, tiến độ giải ngân của cả hai dự án đều ở mức rất thấp.

Cụ thể, Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đã giải ngân 1.068,8 tỷ đồng, tương đương 2% kế hoạch vốn được giao (56.846,1 tỷ đồng).

Trong khi đó, Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng giải ngân 1.193,4 tỷ đồng, đạt 2,5% kế hoạch vốn (48.103,8 tỷ đồng).

Bộ Tài chính cho biết, nếu loại trừ kế hoạch vốn của hai dự án đường sắt này, tỷ lệ giải ngân của các dự án giao thông trọng điểm đạt 40,8% kế hoạch, cao hơn mức bình quân chung của cả nước.

Mặc dù vậy, vẫn còn 24 dự án và dự án thành phần có tỷ lệ giải ngân dưới 5%, trong đó có 13 dự án chưa giải ngân kế hoạch vốn.

Theo Bộ Tài chính, tiến độ giải ngân các dự án giao thông trọng điểm vẫn gặp nhiều khó khăn do thiếu nguồn cung vật liệu xây dựng, giá vật liệu biến động, công tác giải phóng mặt bằng chậm và một số dự án chưa hoàn thiện đầy đủ thủ tục đầu tư theo quy định.

Bộ Xây dựng đề xuất điều chỉnh gần 80 nghìn tỷ đồng vốn đầu tư công

Tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 của Bộ Xây dựng diễn ra ngày 7/7, ông Trần Minh Phương, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính, cho biết năm 2026 Bộ Xây dựng được Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch vốn đầu tư công hơn 137 nghìn tỷ đồng.

Trên cơ sở tình hình triển khai thực tế, Bộ Xây dựng đã báo cáo cấp có thẩm quyền phương án điều chỉnh kế hoạch đầu tư công năm 2026.

Theo đó, Bộ đề xuất điều chuyển 10,8 nghìn tỷ đồng vốn của Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam cho 15 địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam để triển khai 16 dự án độc lập phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Đồng thời, Bộ Xây dựng đề nghị điều chỉnh giảm tổng cộng 79,92 nghìn tỷ đồng kế hoạch vốn năm 2026 của hai dự án đường sắt, trong đó Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam giảm 44,5 nghìn tỷ đồng và Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng giảm 35,4 nghìn tỷ đồng.

Theo ông Trần Minh Phương, sau khi được cấp có thẩm quyền chấp thuận điều chỉnh, tổng kế hoạch vốn Bộ Xây dựng phải giải ngân trong năm 2026 sẽ còn khoảng 46,5 nghìn tỷ đồng, gồm hơn 43 nghìn tỷ đồng kế hoạch vốn năm 2026 và gần 3,5 nghìn tỷ đồng vốn kéo dài.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ Tài chính, việc Bộ Xây dựng đề nghị hoàn trả gần 80 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 7,8% tổng kế hoạch vốn đầu tư công của cả nước năm 2026, có thể ảnh hưởng đến mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công cũng như mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong năm.

Để bảo đảm tiến độ giải ngân, Vụ Kế hoạch - Tài chính yêu cầu các chủ đầu tư và ban quản lý dự án khẩn trương rà soát khả năng giải ngân của từng dự án chuyển tiếp nhằm sử dụng hiệu quả số vốn đã được bố trí, ngoại trừ phần vốn không còn nhiệm vụ chi.

"Trường hợp dự án chậm giải ngân, không bảo đảm tiến độ hoàn thành theo yêu cầu sẽ không được xem xét điều chỉnh giảm kế hoạch vốn trong năm. Kết quả giải ngân sẽ là căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể và cá nhân. Thủ trưởng các chủ đầu tư chịu hoàn toàn trách nhiệm trước Bộ trưởng nếu không hoàn thành mục tiêu giải ngân hoặc để xảy ra thất thoát, lãng phí; việc đẩy nhanh tiến độ phải gắn liền với bảo đảm chất lượng công trình", lãnh đạo Vụ Kế hoạch - Tài chính nhấn mạnh.