Hà Nội thông qua Nghị quyết về Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm với 9 cực tăng trưởng

Ngày 27/1, tại kỳ họp thứ 31 (kỳ họp chuyên đề) của HĐND TP. Hà Nội khóa XVI, nhiệm kỳ 2021-2026, các đại biểu biểu quyết thông qua Nghị quyết về việc thông qua báo cáo, đề án thực hiện Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm.

Đưa Hà Nội thành cực tăng trưởng trung tâm

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, quy hoạch này đặt mục tiêu đưa Hà Nội không chỉ là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia mà còn trở thành cực tăng trưởng trung tâm, tạo không gian và dư địa phát triển, hướng tới tăng trưởng hai con số, tầm nhìn 100 năm và xa hơn;

Tương xứng Thủ đô của quốc gia thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa; lan tỏa, dẫn dắt sự phát triển của vùng đồng bằng sông Hồng, vùng Thủ đô, vùng Kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước.

Đồng thời, việc điều chỉnh nhằm bảo đảm phù hợp với sắp xếp tổ chức bộ máy, điều chỉnh địa giới hành chính, triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và thống nhất với Quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng đồng bằng sông Hồng, kết nối các tỉnh lân cận và các quy hoạch ngành, lĩnh vực liên quan.

Tầm nhìn chiến lược nêu trong Quy hoạch là chuyển từ tầm nhìn 2065 sang nghiên cứu định hướng chiến lược dài hạn tới năm 2100, hướng tới tầm nhìn 100 năm và xa hơn; xây dựng các các kịch bản phát triển theo các mốc: 2030-2035-2045-2050, 2065, 2085, 2100, hướng tới một Thủ đô "Văn hóa - Bản sắc - Sáng tạo";

Đồng thời phát huy các thế mạnh, tiềm năng sẵn có, với hành động kết nối toàn cầu, có sức cạnh tranh ngang tầm các thủ đô phát triển trong khu vực và thế giới bằng các định hướng cụ thể.

Theo quy hoạch, toàn bộ địa giới hành chính Thủ đô Hà Nội với 126 đơn vị hành chính cấp xã (51 phường, 75 xã), tổng diện tích đất khoảng 3.359,84 km2 (335.984 ha).

Dự báo dân số theo kịch bản mở (không khống chế dân số cơ học mà quản lý dân số phù hợp với ngưỡng chịu tải của hạ tầng) đến 2045 khoảng 15-16 triệu người; dự báo đến năm 2065 khoảng 17-19 triệu người; kịch bản tăng dân số đồng thời với trẻ hóa, hiện đại hóa nguồn nhân lực; trong giai đoạn 2065-2100…

Quy hoạch đặt chất lượng sống của người dân lên hàng đầu

Định hình phát triển Thủ đô Hà Nội: "Văn hóa - bản sắc - sáng tạo"; tái cấu trúc theo mô hình đô thị Đa cực - Đa trung tâm, Đa tầng - Đa lớp; thành phố "Văn hiến - văn minh - hiện đại", phát triển sáng, xanh, sạch, đẹp, thích ứng với biến đổi khí hậu;

Đồng thời là nơi tập trung, bảo tồn và phát huy các giá trị tinh hoa, văn hóa vật thể và phi vật thể; là Thủ đô có quy mô tầm cỡ thế giới với hội nhập các giá trị bản sắc văn hóa, lịch sử truyền thống lâu đời đặc trưng…

Bên cạnh đó, quy hoạch cũng xác định cấu trúc vùng đô thị Hà Nội theo mô hình "chùm đô thị hướng tâm", quy hoạch 9 cực tăng trưởng và 9 trung tâm lớn. Xác lập 9 trục không gian, hành lang kinh tế, đô thị bám theo các trục giao thông huyết mạch;

Đáng chú ý, quy hoạch đặt chất lượng sống của người dân được đặt lên hàng đầu, lấy hài lòng, hạnh phúc và chất lượng sống làm thước đo quyết định cho mọi kế hoạch phát triển.

Quy hoạch tổng thể đặt mục tiêu vượt qua những bài toán lâu nay của Hà Nội như: Tạo ra một cuộc cách mạng về kiến trúc cảnh quan đô thị, cách mạng về nhà ở, cách mạng về di sản, bảo tồn (chuyển từ tư duy "bảo tồn - cải tạo" sang tư duy "tái thiết giá trị");

Tạo ra một cấu trúc quy hoạch mới, giải phóng nguồn lực về đất đai và kiến tạo giá trị mới; giải quyết tận gốc các điểm nghẽn hạ tầng, hướng tới một đô thị phát triển, xanh, thông minh và bền vững.

Phạm vi tái cấu trúc dự kiến từ Vành đai 3 trở vào, ưu tiên khu vực trong Vành đai 1 và Vành đai 2. Việc tái cấu trúc sẽ gắn chặt với bảo tồn, tôn tạo các khu vực và công trình có giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc đặc trưng như: trung tâm chính trị - hành chính Ba Đình, khu vực hồ Gươm và phụ cận, khu phố cổ, phố cũ, hồ Tây và vùng phụ cận, cùng trục cảnh quan hai bên sông Hồng.

Song song với không gian đô thị, thành phố đề xuất tái cấu trúc dân cư theo chủ trương giãn dân nội đô. Người dân thuộc diện giải tỏa, di dời sẽ được bố trí tái định cư linh hoạt: một phần tại chỗ, một phần tại các khu đô thị mới ở các cực tăng trưởng như Đông Anh, Gia Lâm, Hòa Lạc. Các khu vực này sẽ được đầu tư đồng bộ, hiện đại, đầy đủ hạ tầng xã hội nhằm bảo đảm chất lượng sống cao hơn nơi ở cũ.

TP. Hà Nội cũng chú trọng giải quyết ùn tắc giao thông, ngập úng đô thị, ô nhiễm môi trường, kiểm soát an toàn vệ sinh thực phẩm và đưa ra các giải pháp căn bản....

Về nguồn lực, tổng nhu cầu vốn cho giai đoạn 2026-2045 ước khoảng 64,84 triệu tỷ đồng. Trong đó, giai đoạn 2026-2035 cần 14,5 triệu tỷ đồng; giai đoạn 2036-2045 cần 50,34 triệu tỷ đồng, với sự tham gia chủ đạo của khu vực tư nhân và nguồn lực xã hội, bên cạnh đầu tư công cho hạ tầng thiết yếu và an sinh.

9 cực tăng trưởng của Hà Nội

Về định hướng phát triển không gian và hạ tầng đô thị, theo nghị quyết quy hoạch 9 cực tăng trưởng gồm: Đô thị trung tâm (hữu ngạn sông Hồng) gồm đô thị lõi lịch sử và mở rộng là cực văn hóa - lịch sử - chính trị (chính trị, hành chính, tài chính, văn hóa của Thủ đô) và đô thị Olympic.

Cực phía Bắc (Đông Anh - Mê Linh - Sóc Sơn): Cực động lực hội nhập (đô thị dịch vụ, thương mại quốc tế, tài chính, logistics gắn với cảng hàng không quốc tế cửa ngõ Nội Bài; trung tâm công nghiệp công nghệ cao).

Cực phía Đông (Gia Lâm - Long Biên): Cực động lực cửa ngõ và thương mại dịch vụ (phát triển các tổ hợp thương mại quy mô vùng, cảng cạn (ICD), trung tâm logistics hiện đại gắn với trục quốc lộ 5 và cao tốc Hà Nội - Hải Phòng kết nối Thủ đô với tam giác kinh tế động lực phía Đông (Hải Phòng - Quảng Ninh).

Cực phía Nam - Đô thị trung tâm (Thường Tín - Phú Xuyên): Cực động lực công nghiệp và logistics (đô thị logistics, công nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp công nghệ cao, dịch vụ liên vùng, đầu mối giao thông đa phương thức gắn với Sân bay thứ 2 phía Nam Hà Nội, đường sắt tốc độ cao, cảng sông).

Cực phía nam là đô thị Vân Đình - Đại Nghĩa: Đô thị cảnh quan sinh thái hai bên sông và di sản, tín ngưỡng gắn với sân bay thứ 2 phía Nam Hà Nội.

Cực phía Tây Nam (Xuân Mai - Chương Mỹ): Đô thị giáo dục, đào tạo, y tế gắn với nghỉ dưỡng sinh thái).

Cực phía Tây (Hòa Lạc): Đô thị khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo & giáo dục với trọng tâm là Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và Đại học Quốc gia. Gắn kết với trục phát triển kết nối các tỉnh phía Tây (Phú Thọ, Sơn La, Thanh Hóa,…).

Cực phía Tây Bắc (đô thị Sơn Tây - Ba Vì): Đô thị văn hóa lịch sử, du lịch nghỉ dưỡng gắn với nhiệm vụ an ninh quốc phòng; kết nối với các đô thị Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc, Việt Trì, Phú Thọ.

Cực sông Hồng: Không gian cảnh quan đặc biệt, tài chính, dịch vụ thương mại, du lịch,….