Hà Nội 'đặt lại' công thức tăng trưởng qua danh mục các bài toán lớn

UBND TP. Hà Nội vừa ban hành danh mục các bài toán lớn giai đoạn 2026-2030 (đợt 1). Đây được xem như một "khung đề bài" cho mô hình tăng trưởng mới, trong đó khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giữ vai trò trung tâm.

Theo đó, khác với cách làm truyền thống vốn thiên về giải quyết từng vấn đề riêng lẻ, Hà Nội lựa chọn đặt ra các câu hỏi lớn mang tính hệ thống, buộc các chủ thể tham gia - từ khu vực công, doanh nghiệp đến giới khoa học cùng tìm lời giải. Đây là sự chuyển dịch từ quản lý sang kiến tạo phát triển.

Danh mục này không chỉ là định hướng chính sách, mà còn là cơ sở để hình thành các dự án khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo có sử dụng ngân sách, đồng thời mở rộng không gian cho khu vực tư nhân tham gia thông qua các mô hình hợp tác công - tư. Ở góc độ kinh tế, cách tiếp cận này giúp giảm tình trạng phân mảnh nguồn lực, đồng thời tăng khả năng hình thành các "cụm đổi mới" có quy mô đủ lớn để tạo ra tác động lan tỏa đến tăng trưởng GRDP.

Tái cấu trúc động lực tăng trưởng

Một trong những trọng tâm lớn nhất là bài toán chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Trong bối cảnh dư địa mở rộng vốn và lao động không còn nhiều, Hà Nội xác định động lực chính cho mục tiêu tăng trưởng hai chữ số phải đến từ năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) và kinh tế tri thức.

Thành phố đặt mục tiêu GRDP tăng bình quân khoảng 11%/năm, đồng nghĩa với việc phải đo lường và lượng hóa được đóng góp của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào tăng trưởng.

Điểm đáng chú ý là Hà Nội không chỉ dừng ở định hướng, mà hướng tới xây dựng các bộ công cụ phân tích dữ liệu lớn, mô hình dự báo kinh tế và hệ thống chỉ tiêu đo lường kinh tế tri thức. Nếu triển khai hiệu quả, đây sẽ là nền tảng quan trọng để tối ưu hóa phân bổ nguồn lực và thu hút dòng vốn vào các ngành có giá trị gia tăng cao.

Một trục đột phá khác là phát triển kinh tế dữ liệu, với mục tiêu kinh tế số chiếm khoảng 40% GRDP vào năm 2030. Theo đó, dữ liệu được nhìn nhận như một loại "tài nguyên sản xuất mới", thay vì chỉ là sản phẩm phụ của hoạt động kinh tế.

Các bài toán đặt ra bao gồm xây dựng hệ thống định danh và định giá tài sản số, phát triển hạ tầng dữ liệu lớn, cũng như hình thành các nền tảng giao dịch dữ liệu minh bạch. Đây là điều kiện tiên quyết để hình thành các mô hình kinh doanh mới dựa trên dữ liệu và thúc đẩy kinh tế nền tảng.

Đáng chú ý, Hà Nội cũng định hướng phát triển hệ sinh thái "Make in Hanoi", giảm phụ thuộc vào các nền tảng xuyên biên giới, qua đó nâng cao chủ quyền dữ liệu và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nội địa.

Khoa học công nghệ trở thành "hạ tầng mềm" của nền kinh tế

Trong lĩnh vực công nghiệp, TP. Hà Nội đặt mục tiêu tái định hình quá trình công nghiệp hóa theo hướng công nghệ cao và sản xuất thông minh. Điều này phản ánh rõ nỗ lực thoát khỏi mô hình tăng trưởng dựa vào gia công, lắp ráp với giá trị gia tăng thấp.

Các giải pháp được định hướng bao gồm phát triển nhà máy thông minh, kết nối hệ sinh thái R&D với sản xuất, cũng như thúc đẩy thương mại hóa các công nghệ lõi. Song song đó là việc thu hút các nhà đầu tư chiến lược có khả năng dẫn dắt chuỗi giá trị công nghiệp.

Bên cạnh đó, TP. Hà Nội cũng xác định lại vai trò của mình trong chuỗi cung ứng và hệ thống dịch vụ khu vực. Với chi phí logistics hiện chiếm tới 16,8% GDP, cao hơn đáng kể so với mức 10-11% của các nước phát triển, việc xây dựng hệ thống logistics thông minh và trung tâm trung chuyển liên vùng được xem là "điểm nghẽn" cần tháo gỡ .

Ở chiều ngược lại, thành phố đặt tham vọng trở thành trung tâm tài chính quốc tế, với các trụ cột là FinTech, tài chính số và các dịch vụ tài chính thế hệ mới. Đây không chỉ là câu chuyện thu hút vốn, mà còn là nền tảng để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hình thành các hệ sinh thái kinh tế mới.

Điểm xuyên suốt trong toàn bộ danh mục của TP. Hà Nội vừa công bố chính là là vai trò trung tâm của khoa học công nghệ. Từ AI, blockchain, dữ liệu lớn đến Digital Twin, các công nghệ này không chỉ được xem là công cụ hỗ trợ quản lý, mà trở thành "hạ tầng mềm" của nền kinh tế.

Đặc biệt, Hà Nội đặt mục tiêu làm chủ một số công nghệ chiến lược như mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, AI xử lý tại biên, blockchain và UAV - những nền tảng có thể tạo ra các ngành công nghiệp mới và nâng cao năng lực tự chủ công nghệ.D

UBND TP. Hà Nội nêu rõ, danh mục các bài toán lớn nêu trên là căn cứ và định hướng chiến lược để các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp tham gia đề xuất, nghiên cứu và triển khai các giải pháp, sản phẩm phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố. Đồng thời là cơ sở để hình thành các nhiệm vụ, dự án khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số có sử dụng ngân sách.

Thành phố sẽ ưu tiên bố trí nguồn lực để triển khai các nhiệm vụ, dự án nhằm giải quyết bài toán lớn; khuyến khích thử nghiệm/thử nghiệm có kiểm soát các công nghệ, quy trình, giải pháp, sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới, phù hợp với các quy định của pháp luật và cơ chế đặc thù của Thủ đô.